BOEKBESPREKING

Dr. D. J. de Groot, Verweer en verantwoording; het bestaansrecht der Gereformeerde Kerken. 68 blz., ƒ 2, 50. J. H. Kok N.V., Kampen, 1959.

Zoals de titel al aanduidt, wil dit boekje als bundeling van eerder in „De Bazuin" verschenen artikelen de „apartheid" van de Geref. Kerken rechtvaardigen ten overstaan van Hervormde kritiek, waarbij in het bijzonder is gedacht aan artikelen in „De Waarheidsvriend" over „De Gereformeerde Bond en de gescheiden kerken".

Misschien is het mogelijk, aan het „verweer" t.z.t. in enige artikelen in ons blad de vereiste aandacht te geven, al wordt dit bemoeilijkt door de treurige omstandigheid, dat de geachte schrijver dit jaar na langdurige ziekte is overleden. Daarom in deze rubriek althans een korte bespreking.

Dat aanleiding werd gevonden, zich op het bestaansrecht van de Geref. Kerken te bezinnen, is verheugend. Wij hebben de tijd nog niet zo lang achter ons, dat zulk een bezinning niet nodig werd geacht omdat het bestaansrecht verpletterend vanzelfsprekend was.

Achtereenvolgens worden vier bezwaren tegen de Geref. Kerken besproken, die overigens niet alle aan „De Waarheidsvriend" zijn ontleend: Afscheiding en Doleantie verbraken trouweloos de eenheid der Kerk en stempelen zich daarmee tot secte; zij onttrokken zich daarmee aan de schuld der Kerk; zij verzwakten de positie der in de Hervormde kerk achterblijvende orthodoxen; zij onttrokken zich aan hun roeping tegenover de wereld. Daarna worden de kerkelijke tucht en de toestand in de Hervormde kerk na 1945 besproken.

Noch de oorspronkelijke Waarheidsvriendartikelen, noch dit boekje hebben de pretentie, de diepste ondergrond van de kerkelijke keuze bloot te leggen. Door enkele verschilpunten te behandelen zonder daarbij die ondergrond te betrekken gaat men licht langs elkaar heen spreken.

Die ondergrond is: het antwoord op de vraag, hoe men de Kerk ziet. Onzerzijds is wel eens gesteld: Kuyper zegt, dat de Kerk daar is waar de gelovigen zijn; de herv. gereformeerden: daar waar het Woord en de sacramenten zijn, opdat zondaren gelovigen wórden. Daarom zien wij de niet-gereformeerden in de Kerk ook onder het verbond begrepen, terwijl die door de kerkelijk-Gereformeerden a.h.w. werden (en worden) afgeschreven: géén (kerkelijke) gemeenschap met dezulken! Vandaar uit ziet men ten onrechte ons zijn (en eventueel het komen van de gescheidenen!) in de Hervormde kerk als een aanvaarden van en berusten in wat er allemaal scheef is, en Afscheiding en Doleantie als analogen van de Reformatie. Vandaar uit komt men ook tot een overwaardering van het in feite gedeformeerd zijn ten opzichte van het in rechte (om haar belijdenis) gereformeerd zijn van de Hervormde kerk.

Daar aangeland, laat zich voorstellen hoe de typisch-Gereformeerde behandeling van de omstreden punten er uit ziet. Hier ontbreekt helaas de gelegenheid, deze en détail te bespreken en van hervormd-gereformeerde zijde te belichten.

Uit de serieuze en voorname toon van het boekje wordt mede duidelijk, dat de schrijver ernstig met de aan de Geref. Kerken gestelde vragen bezig is geweest, hoewel de achtergrond wat is blijven liggen — daar waren het dan ook oorspronkelijk weekbladartikelen voor.

Het is jammer, dat juist de meest waardevolle figuren uit de gescheiden kerken zich uiteraard het meest aan de hiervoor geschetste ondergrond gebonden weten en zo ook het meest Hervormd-feindlich blijven.

Het boekje geeft een uitstekend inzicht in het Gereformeerde standpunt van de behandelde geschilpunten.

De uitvoering is zoals we dat van Kok gewend zijn. .

Sm.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen