Een brandende kwestie

Deze regel uit een gedicht van een bekend poëet speelt me voortdurend door het brein, nu ik de laatste maanden telkens weer geconfronteerd word met een situatie in de wereld van ons christelijk onderwijs, die ons met grote zorg vervult. Het is de bijna benauwende vraag: hoe helpen we onze scholen met de Bijbel aan hervormde onderwijzers en onderwijzeressen van positief gereformeerde belijdenis?

Het gaat hier om twee categorieën van chr. scholen: allereerst om onze hervormde scholen met een beslist geref. grondslag; maar ook om de vele chr. nationale scholen, die, hoewel interkerkelijk, niettemin door een overwegend aantal leerlingen uit herv. geref. gezinnen, een uitgesproken herv.-geref. karakter dragen. Deze laatste scholengroep vraagt uiteraard ook een personeelsbezetting met een meerderheid van herv.geref. leerkrachten. Uit de praktijk van tientallen jaren is het bekend, dat de juiste en meest gezonde numerieke verhoudingen tussen de leerkrachten van herv.-geref. huize en die van andere kerken of kerkelijke richtingen op vele scholen reeds lang verstoord zijn.

Altijd hebben onze schoolbesturen moeten worstelen — en vaak vergeefs — om hun vacante plaatsen te doen vervullen door herv.-geref. onderwijzers (-essen). Dit vraagstuk is dus volstrekt niet nieuw, eigenlijk is het nooit anders geweest sinds ons herv.-geref. volk zich aaneensloot op de basis der reformatorische belijdenisschriften. Dit geldt voor alle takken van onderwijs: kleuteronderwijs, g.l.o. en allerlei vormen van voortgezet onderwijs. En deze netelige situatie spitst zich met de dag toe. Tientallen schoolbesturen en hoofden uit onze eigen kring hebben zich de laatste maanden met de nood van hun personeelsbezetting gewend tot de directie van onze Kweekschool te Ede: scholen, die al maanden lang met één of meer vacatures moeten voorttobben, oproepingen die door geen enkele sollicitatie worden beantwoord, herhaalde oproepingen die geen enkel resultaat opleveren. Aan de andere kant maakt de voortdurende groei der scholen door het normale bevolkingsaccres het tekort steeds nijpender. Deze klachten en zorgen van moedeloze schoolhoofden en teleurgestelde besturen betreffen niet alleen de scholen in de randgebieden van ons land, op de eilanden en in de oostelijke streken, maar evenzeer de meer centraal gelegen en grotere gemeenten.

Verscheidene scholen beeft de jonge Kweekschool te Ede reeds kunnen helpen; tal van scholen zullen, naar wij hopen, dit jaar van onze Kweekschooloogst kunnen profiteren. Maar ook hiermede zal nog slechts voor een gering deel in de grote behoefte worden voorzien.

Het zal nog jaren duren, eer de achterstand in de onderscheiden sectoren van lager en voortgezet onderwijs zal zijn ingelopen.

Ons herv.-geref. volk moet zich terdege bewust worden van de. zorgelijke situatie, waarin vele scholen vandaag verkeren door haar gebrekkige bezetting met herv.-geref. personeel. Jaar en dag worstelen wij nu al met deze moeilijkheden. Indien wij ons niet ernstig bezinnen op deze nood en met gezamenlijke inspanning naar wegen zoeken om uit dit moeras te komen, dan zullen wij te laat beklagen, dat door onze indolentie de invloed van ons herv.-geref. volksdeel op het chr. onderwijs aan onze kinderen zienderogen en snel vermindert. Een tekort aan herv.-geref. onderwijzers (-essen) betekent trouwens niet alleen schade voor het specifiek herv.-geref. onderwijs, maar in niet mindere mate een verarming aan geestelijke leiding, medewerking en hulp, die in de gemeenten door onze chr. onderwijzers (-essen) aan velerlei actie en arbeid op het brede terrein van kerk en chr. samenleving kan worden geboden.

Met de diagnose van het benauwend verschijnsel vertel ik u intussen niets nieuws, want vele predikanten en tal van gemeenteleden komen als voorzitter of lid van een schoolbestuur schier dagelijks met deze moeilijkheden in aanraking. Ik heb slechts opnieuw de alarmklok willen luiden. Het is hoog tijd, dat wij ons ernstig bezighouden met de therapie van deze nood, die onze eigen scholen met een chronische ontreddering bedreigt. Naarmate de invloedssfeer van ons herv.-geref. volk op kerkelijk terrein geleidelijk toeneemt, naar diezelfde mate zullen wij uit eigen gelederen de jonge mensen moeten recruteren die aan de kinderen van onze groep onderwijs en opvoeding naar Schrift en belijdenis kunnen geven. Daartoe is nodig, dat wij in iedere herv.-geref. streek de handen ineen slaan en de jongens en meisjes trachten te ontdekken, die geschikt en bereid zijn om de onderwijsopleiding te gaan volgen. De predikanten op hun catechisaties, alle ambtsdragers bij hun huisbezoek, de hoofden en onderwijzers van lagere en u.l.o.-scholen hebben hier een uiterst belangrijke taak. Zij allen kunnen in hun omgeving acht geven op de verborgen talenten, met de jonge mensen en hun ouders spreken over een toekomst bij het onderwijs.

Besturen van scholen, die telkens de moeilijkheden van de personeelsnood pijnlijk ervaren, moeten samenwerken en samenspreken met de hoofden der u.l.o.-scholen en de rectoren (directeuren) van scholen voor v.h.m.o. in hun streek om de jongelui uit Herv.-Geref. gezinnen te animeren tot de keuze van de onderwijzersopleiding. Iedere herv.geref. gemeente kan hiertoe haar bijdrage leveren. Tenslotte zal zij zelf daarvan de eerste vruchten kunnen plukken, want de ervaring heeft geleerd, dat de jonge onderwijzers en vooral de onderwijzeressen vaak de eerste jaren gaarne een school in eigen geboortestreek willen dienen. Deze ondervinding was voor mij een indicatie om de oplossing van het nijpend vraagstuk, waarvoor het onderwijzerstekort in onze kring ons nu al jaren plaatst, vóór alles te zoeken in de activiteit vanuit de herv.-geref. contreien zelf. Daar, waar de moeilijkheden, ook door meelevende ouders het sterkst gevoeld en gezien worden, zal door een krachtige aanpak belangstelling gewekt moeten worden voor de opleiding tot dit mooie ambt. Er zijn onder ons in vele herv.-geref. gezinnen nog tal van jonge mensen met een goed leervermogen, met een serieuze levensopvatting en voldoende studiezin, die wij door ons gesprek kunnen bewegen de onderwijsloopbaan te kiezen.

Laat dan nooit van ons gezegd kunnen worden, dat wij, die verantwoordelijk zijn voor goede scholen en degelijk, principieel onderwijs aan onze kinderen, hierbij werkeloos hebben toegezien. Laten wij met eenparige schouder onze besturen en schoolhoofden te hulp snellen in hun grote zorgen en moeilijkheden door een krachtige propaganda in eigen kring voor de opleiding tot onderwijzer (-es) aan onze scholen met de Bijbel.

Trouwens, wij helpen dan niet alleen onze scholen en de kinderen van ons herv.-geref. volksdeel, maar door uitbreiding van het onderwijzerscorps dragen wij in niet geringe mate bij tot versterking van de intellectuele sector in onze herv.-geref. groep, waardoor wij in staat zullen zijn de invloed van de calvinistisch-reformatorische beginselen in ons chr. volksleven te doen toenemen. Eén van de oorzaken, waardoor met de herv.-gereformeerden op vele terreinen te weinig is en wordt gerekend, is onze intellectuele bloedarmoede door het ontbreken van een geschoolde bovenlaag. Het is een gelukkig verschijnsel, dat de bewustwording van onze roeping en taak op alle terrein van het leven onder ons groeiende is. Daarbij wordt steeds meer gevoeld de behoefte aan herv.-geref. universitair gevormde jonge mensen, die straks in leidinggevende functies hun plaats op velerlei terrein zullen kunnen innemen: artsen, juristen, ingenieurs, leraren, politici. Onze onderwijzers met volledige bevoegdheid (hoofdakte nieuwe stijl) zullen hierbij een bescheiden plaats vragen, maar door hun bredere vorming in onze tijd op de vernieuwde Kweekschool zullen ook de begaafden onder hen na voortgezette studie waardevolle taken in onze samenleving kunnen vervullen en op de plaatsen, waar God hen ook buiten de school roept, de uitbreiding van Zijn Koninkrijk in deze wereld mogen dienen.

De opleiding van onderwijzers uit onze kringen is een levenskwestie voor onze herv.-geref. scholen. Het gaat om de toekomst van het herv.-geref. onderwijs op onze scholen voor g.l.o., in niet mindere mate op de u.l.o.-scholen en tenslotte — want de begaafde en energieke onderwijzer van nu is de leraar bij ons chr. middelbaar onderwijs van morgen — ook om de toekomst van ons voortgezet onderwijs. God binde ons allen de grote verantwoordelijkheid voor deze uitermate belangrijke en zeer urgente zaak op het hart!

(Ede)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen