Uit de pers

Verleden week verscheen in de pers de volgende mededeling:

De commissie voor het opzicht uit de generale synode heeft in hoger beroep uitspraak gedaan in de zaak van prof. dr. P. Smits te 's Gravenhage, die sinds 1950 als eervol onthevene van zijn ambt, de bevoegdheden heeft als van een emeritus-predikant der Nederlandse Hervormde Kerk.

De commissie voor het opzicht uit de provinciale kerkvergadering van Zuid-Holland had prof. dr. P. Smits zijn emeritaatsrechten ontnomen, vooral vanwege zijn publicatie van Goede Vrijdag 1959 over het sterven van Jezus.

Prof. dr. Smits kwam van deze uitspraak van Zuid-Holland in beroep bij de commissie voor het opzicht uit de generale synode.

Deze commissie heeft nu in hoger beroep uitgesproken, dat de Zuid-Hollandse commissie onbevoegd is, om over de betreffende publicatie van prof. dr. Smits te oordelen, aangezien de kerkorde voor een dergelijke aangelegenheid een andere weg aangeeft, die buiten het terrein van een commissie voor het opzicht ligt en meer geëigend is voor de behandeling van vragen, het belijden der kerk betreffende.

Om dezelfde reden heeft de synodale commissie zichzelf terzake onbevoegd verklaard.

De uitspraak van de Zuid-Hollandse commissie is derhalve vernietigd en op prof. dr. Smits is geen maatregel ter handhaving van de kerkelijke tucht toegepast.

Wij verwachten dat hiermede de zaakprof. Smits niet is afgedaan. Maar hoe nu verder ? Voorlopig staan enkele dingen vast.

In de eerste plaats, dat de gevolgde procedure kerkordelijk onjuist is gebleken. De commissie voor het opzicht uit de generale synode heeft uitgesproken, dat de commissie voor het opzicht van de P. K. V. van Zuid-Holland in deze zaak onbevoegd is.

In de tweede plaats, dat de weg van Ord. 13, art. 29, lid 5, waar bepaald wordt, dat aan hem, die eervol van zijn ambt ontheven is, zijn bevoegdheden als van een emeritus-predikant door het breed-moderamen der generale synode bij met redenen omkleed besluit kunnen worden ontnomen, evenmin in aanmerking komt om tegen prof. Smits te handelen. Indien tenminste de uitlegging, die dit breed-moderamen van deze bepaling gegeven heeft, juist is, hetgeen wel aannemelijk lijkt. Maar hierover zou de generale commissie voor de behandeling van bezwaren en geschillen moeten oordelen.

Welke weg blijft dan nu nog over ? Afgaande op de mededeling van de commissie voor het opzicht uit de generale synode, dat er een andere weg is, meer geëigend voor de behandeling Van vragen, het belijden der kerk betreffende, menen wij te moeten concluderen, dat genoemde commissie gedacht heeft aan de weg, genoemd in hoofdstuk IV van Ord. 11, waarin gesproken wordt over het opzicht over de dienst des Woords en de catechese. Dit opzicht strekt o.a. tot wering uit verkondiging en kerkelijk onderricht van datgene, wat de fundamenten der kerk aantast.

Maar ook op deze weg komen er moeilijkheden voor. Want het betreft de schijn, dat hoofdstuk IV van Ord. 11 alleen handelt over dienstdoende predikanten, en enkele andere kerkelijke werkers, maar niet over hen, die de rechten als van een emeritus-predikant hebben. Maar héél zeker is dat nog niet. Ook prof. Van Itterzon, die over deze kwestie geschreven heeft, is op dit punt enigszins aarzelend, als hij zijn mening in dit opzicht niet stellenderwijs, maar vragenderwijs geeft.

Voorlopig ligt waarschijnlijk weer het initiatief in deze zaak bij de P.K.V. van Zuid-Holland of haar breed-moderamen. Deze moet inderdaad redenen hebben om aan te nemen, dat prof. Smits de fundamenten der kerk aantast. Al zijn er kerkordelijk allerlei onduidelijkheden, de zaak, waarom het uiteindelijk gaat, is niet onduidelijk, maar helder en klaar: prof. Smits tast de fundamenten der kerk aan, het fundament van de kerk, Jezus Christus en Dien gekruisigd. Hier heeft de kerk, die alleen maar gebouwd kan worden op dit éne fundament, èn te spreken èn te handelen. Wij wachten met grote belangstelling het verdere verloop van deze zaak af.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen