Kroniek

Van 11 tot en met 13 juli jl. is op Woudschoten bijeen geweest het 3e „Groot-Gereformeerd Congres", waarop door vier professoren, waaronder een uit de V.S., het onderwerp werd behandeld: „In de wereld gesteld". Aan dit Congres is medegewerkt door de afdeling Nederland Internationaal Ref. Verbond en reünisten-organisaties. Hier hebben academici uit heel de „Gereformeerde gezindte" elkander kunnen ontmoeten en van gedachten wisselen. Vandaar de bijvoeging „Groot" bij „Gereformeerd".

Dit congres is, blijkens het verslag, zeer geslaagd. De conclusies in eindredactie, welke werden geredigeerd door prof. mr. L. G. W. Scholten en prof. dr. S. van der Linde, zijn inmiddels gepubliceerd. We zullen ze zeker wel in het zeer goed geredigeerde reünistenblad „Wapenveld", dat ik geregeld ontvang, — mijn dank daarvoor aan de redactie — besproken krijgen.

Men is over dit Congres meer voldaan dan over het 2e, dat vóór vier jaar werd gehouden. Prof. Söholten, congresvoorzitter, zeide in zijn slotwoord: „dat al de tweede dag bleek, dat men naar elkaar toe was gegroeid. Ook prof. v. d. Linde was over de sfeer te spreken. Hij drukte dit uit in de woorden: „Ik zie een toenemende warme sfeer".

Dit betekent niet, dat er geen verschillen aan de dag traden. Die waren er en deden zich gelden o.m. over de houding tegenover de cultuur. Als ik hier de twee stromingen, welke aan het licht traden bestempeld als: „Kulturfreundlich" en „Kulturfeindlich" is die kenschetsing misschien iets te fors over en weer, doch ze zijn toch wel in die lijn te zien. Ik lees dienaangaande in „Trouw" d.d. 14- 7-'60, aan welk verslag ik ook het hiervóór en hierna geciteerde ontleen:

„Voorts was men algemeen van oordeel, dat de verschillende opvattingen in den lande ten aanzien van de verhouding tot de cultuur aanwijzingen zijn omtrent de oorzaken der gespletenheid van de gereformeerde gezindte (vgl. het referaat van prof. Van der Linde). Hierbij spelen ook theologische en sociologische verschillen een rol".

Bezielend en stimulerend was mede het referaat van prof. dr. Gwyn Walters uit Philadelphia (U.S.A.), dat op de laatste dag werd gehouden over: „In Christ in the world to-day. In zijn slotwoord memoreerde de congresvoorzitter met dankbaarheid, „het niet onaanzienlijk aantal meer jeugdige deelnemers", wat hij „een zeer hoopvol teken" noemde.

Kort vóór de aanvang van het congres ontving ik nog een stencil van ir. Plomp, de technische leider van het congres, meldend, dat zich nog geen herv.-geref. predikant als deelnemer had opgegeven. Of op dit alarmerend bericht nog enkele zijn opgekomen? Ik hoop het. Misschien waren ze onder de „meer jeugdigen". Het stencil deed me in herinnering komen wat ik onlangs las in een bespreking van „Roeping en Belofte", van de hand van prof. Lekkerkerker. Hij memoreerde, dat verschillende „Bonds"-leden van bepaalde Raden voor de vergaderingen nogal eens verstek lieten gaan met de vermelding „verhinderd". De zin: „de Bond was verhinderd", deed zo nogal eens opgeld.

Nu weet ik heel goed, dat de „Bond" niet het monopolie heeft de herv.-geref. predikanten tot zijn leden te hebben. Ze zijn er ook buiten die gelederen. Doch het stencil deed me toch denken aan: „de Bond was verhinderd". Verhindering kan er natuurlijk zijn. Doch als het stereotiep voorkomt, denkt men licht aan andere oorzaken van absentie. Wie in ons tegenwoordig kerkelijk leven en in de huidige cultuur-situatie zijn bijdrage heeft te leveren moet zorgen, dat het met zijn „bagage", zijn wetenschappelijke en theologische wel te verstaan, in orde is. Dat eist de zaak, welke wij moeten dienen.

Intussen is het verblijdend, dat bovengenoemd congres zo geslaagd is. Dat geeft moed voor de toekomstige ontwikkeling van een levensinstelling, welke wel eens betiteld is als „de gereformeerde vroomheid".

De zomermaanden zijn zeer gezocht en ook wel geëigend — het zijn vakantiemaanden voor velen — voor congressen, conferenties, assemblee's, en wat dies meer zij. Zo is de tweede en derde week in juli jl. ook de grote Europese jeugdassemblee, onder auspiciën van de Wereldraad van Kerken, te Lausanne bijeen geweest. Ze was druk bezocht. De verslagen spreken van 1700 jongeren uit schier alle landen der wereld, met uitzondering van Oost-Duitsland; — de 10 gedelegeerden, die zich hadden opgegeven, konden geen visum bekomen —. Wel waren er 4 congressisten, waarnemers, uit Moskou, die echter niet zozeer onder de jeugdigen konden gerangschikt worden. Uit Nederland was een grote groep onder leiding van ds. Hoekstra. Ook Prinses Irene was onder hen. Haar wens om gewoon en onopgemerkt de assemblee mee te maken is door de pers, jammer genoeg, niet in alle opzichten geëerbiedigd.

Koningin Juliana zond een boodschap, waaruit ik het volgende doorgeef:

„Ik heb grote verwachtingen van u voor de eenheid der kerken. Ik ben ervan overtuigd dat de jongere generatie het duidelijke besef heeft welk een uitdaging er tot de christenen uitgaat". Zo schreef de Koningin, die ook uiting gaf aan haar blijdschap „dat zoveel jongeren uit zoveel verschillende landen zijn samengekomen om te spreken over de schatten, die Christus aan hen en hun kerken heeft toevertrouwd". („Trouw", 18-7-'60).

De rede van prof. Hoekendijk is èn door „Trouw" èn door „De Rotterdammer" genoemd: „de knuppel in het hoenderhok van Lausanne". De N.R.Crt. d.d. 26-7-'60, gebruikte deze uitdrukking niet. Prof. Hoekendijk hield een pleidooi voor de huisgemeenten, kleine groepen alzo, welke, conform de apostolische tijd, de doorbraak van het Evangelie in een ontkerstenende en veelszins ontkerstende samenleving moeten dienen en bevorderen. Dat was wel ontnuchterend in een samenkomst, die de kerkelijke verschillen niet uit de weg ging, doch naar het woord van Koningin Juliana toch de „eenheid der kerken" zou moeten dienen.

Wat dit ook zij, men kende het standpunt van prof. Hoekendijk en kon dus een rede gelijk hij hield verwachten.

Tot een gemeenschappehjke Avondmaalsviering kon men niet komen. De gespletenheid, hierin openbaar, is op de Assemblee gesignaleerd als „een tweede zondeval". Wel is op initiatief van 15 predikanten een gemeenschappehjke Avondmaalsviering gehouden. Ondanks alle pogen en zoeken schijnt de eenheid der kerken een utopie. Ik zeg dit niet om in Utopia — letterlijk „geen plaats" — te berusten. Het zou tegen Johannes 17 zijn. Alleen de vraag: is het hedendaags streven naar Christus' hogepriesterlijk gebed? En bedoelt Hij, hetgeen men thans nastreeft? Komt men bij dit pogen niet uit bij Rome? Merkwaardig was de ontmoeting tussen — niet alle — Nederlandse en Indonesische gedelegeerden. waarvan het volgende commique vrucht

„Wij, Indonesisohe en Nederlandse christen jongeren, hebben in het kader van deze oecumenische ontmoeting de spanningen die tussen onze beide naties sinds lang bestaan, niet kunnen en willen ontlopen of negeren. Immers, de grote veranderingen in de wereldsituatie, waar de kerken middenin geplaatst zijn, zijn op deze assemblee uitgangspunt van discussie en doordenking. Wij zijn in een gemeenschappehjk gesprek tot de overtuiging gekomen, dat wij als christenen geroepen zijn ieder in onze eigen situatie Hem gehoorzaam te zijn en zó de weg van verzoening met en toenadering tot elkander te zoeken.

Wij hebben met elkaar gebeden voor onze beide regeringen en volkeren, dat de tekenen van Gods Koninkrijk in onze onderlinge betrekkingen zichtbaar mogen worden". (N.R.Crt. d.d. 26-7-'60).

Ook de R.K. Kerk bereidde een groot congres voor, het eucharistisch congres, dat 31 juli te Munchen is aangevangen. Men verwacht er duizenden en nog eens duizenden. Wat over voorbereiding en organisatie werd geschreven is fantastisch. Zondag 7 aug. e.k. verwacht men een miljoen. Paus Johannes XXIII zal er niet komen. Er is 'n gerucht, dat de Paus het voornemen had het congres bij te wonen, doch er van afzag, omdat zijn kardinalen het niet raadzaam achten. Als deze geruchten waarheid bevatten, zouden politieke motieven de kardinalen gedreven hebben. Zuid-Tirol is, tegen de begeerte van een groot deel der bevolking in, gevoegd bij Italië. Maar er zijn heel wat activiteiten in Zuid-Tirol om het land in de een of andere vorm los van Italië en nauw verbonden aan Oostenrijk te krijgen. In deze gespannen situatie schijnen de kardinalen het dus niet raadzaam te achten, dat de Paus het congres in Munchen met zijn tegenwoordigheid assisteert. Men vreest, dat zijn bezoek reacties zou wekken, welke niet bevorderlijk zijn voor Italië's wensen ten opzichte van Zuid-Tirol. In dit alles werkt mede door de nauwe verbondenheid tussen Vaticaan en industrie, een „monster-verbond" genoemd (N.R.Crt d.d. 30-7-'60).

De pauselijke stoel is in de loop der eeuwen op velerlei wijze betrokken geworden in staatkundige verwikkelingen. En het ging de pausen in dezen niet altijd „naar den vleesdhe". De verwikkelingen zijn er nog. Is het ook in verband met een dergelijke situatie in Italië, dat de Paus onlangs zijn bijzondere gelukwens zond aan de dochter van Mussolini ter gelegenheid van haar huwelijk? Wil men in Vaticaan-kringen het opkomend neo-fascisme steunen, opdat Italië aan de greep van het communisme ontkomt? Het zou kunnen. Het pausdom is uiteraard niet wars van een dictatoriaal bewind. De roomse hiërarchie zelf vertoont er vele trekken van. En wat onlangs in Spanje is geschied, wijst ook op sympathie met Franco's bewind. Een driehonderd priesters en andere geestelijken zetten zich in voor meer burgerlijke en kerkelijke vrijheid. Men zou kunnen zeggen, dat ze in staat en kerk meer in wat men noemt democratische lijn wilden gaan. De hoge prelaten, in Spanje hebben de requesten gefrustreerd. De roomse hiërarchie in Spanje blijft Franco's bewind trouw. Of het de R.K. Kerk winst zal afwerpen? In Cuba schijnt de R.K. Kerk in moeilijkheden te verkeren, omdat zij voorheen trouw bleef aan het Spaanse bewind.

Zo zou het ook elders kunnen gaan, alhoewel, Rome heeft een elasticiteit van aanpassing aan de concrete situaties.

Als deze Kroniek onze lezers bereikt is het 4 augustus, onze grote zendingsdag. Ik noemde hem „onze grote zendingsdag". Er worden de laatste jaren vele zendingsdagen in regionaal verband gehouden. De opkomst is, jammer genoeg, niet altijd gelijk men die zou wensen. Worden er teveel zendingsdagen gehouden? Eigenlijk een dwaze vraag. Kan de zending teveel onder de aandacht der gemeente gebracht worden? Toch niet? Zending is de levensopdracht van Gods gemeente. Waar de zendingsliefde en zendingsijver kwijnt, is het in het leven der kerk niet in orde.

Beleven we dergelijke tijden? En dat, terwijl het werk om expansie roept!

De grote zendingsdag was vanouds een hoogtepunt in de arbeid van onze G.Z.B. Men voelde saamhorigheid en eenheid, en werd bezield tot het grote werk.

Zo zij het ook 4 augustus e.k. Wat eens de scharen, onder het woord van Peter van Amiëns samengedrongen, deed uitroepen: „God wil het", dat doe God in Zijn gunst, in de bezieling des Geestes naar Zijn Woord over ons komen, opdat wij mogen gevoelen: „Het hart des volks was om te werken". Zulks in gehoorzaamheid aan en in vertrouwen op het apostolisch vermaan: „Zo dan, mijne geliefde broeders, zijt standvastig, onbeweeglijk, altijd overvloedig zijnde in het werk des Heeren, als die weet, dat uw arbeid niet ijdel is in de Heere" (I Kor. 15 : 58).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen