BOEKBESPREKING

De bosgreuzen met de blauwe sjerpen, door W. ter Horst. Prijs ƒ3, 95 geb. J. H. Kok N.V., Kampen.

Het boek begint met een overval op liet huis van een schoenmaker, omdat het gezin „de nije leere" aanhangt. Allen worden gevangen genomen behalve Jan Hindrik, de zeventienjarige zoon.

Dan begint zijn zwervend leven, dat interessant genoeg is. Het speelt zich af vanaf Kerstmis 1567 tot na de slag bij Heiligerlee, en alle voorbereidingen tot deze eerste veldslag worden in finesses beschreven. Het is een periode van onze geschiedenis, die, geschreven zoals de heer ter Horst dit doet, elke jongen boeien moet.

Goede lectuur voor jongens van 12-17 jaar.

C. S. S.

De kop in de wind, door Chr. A. Meijer. Prijs geb. ƒ3, 95. J. H. Kok N.V., Kampen.

De gymnastiekleraar van een H.B.S. gaat met de afgestudeerde leerlingen een paar weken kamperen. Hij krijgt een pracht kampeerterrein gratis, als de neef van de eigenaar mee mag kamperen. Wat te zeggen als dan na een dag of vijf een heer een koffertje komt brengen en vertelt dat: „meneer de baron" vanavond zelf zal komen? Felix komt en laat een half uur later een knecht zijn stro, slaapzak en deken brengen en zijn bed spreiden. Maar Felix komt, door één jongen in zijn kampperiode wakker geschud, in de moeilijkste situaties, als hij onderduikt, en, gedurende de paar jaren die hem van zijn meerder jarig-zijn scheiden, de kost moet gaan verdienen.

Dit is zó geestig geschreven, uitmuntend van stijl en geloofwaardig in de gekste omstandigheden dat zelfs volwassenen bij het lezen van „Kop in de wind" zitten te schateren. Werkelijk: het jongensboek van het jaar!

C. S. S.

F. Wöss, Honden wilt gij eeuwig leven ? ..., 368 blz., prijs geb. ƒ 12, 50. Uitg. A. M. C. Stok, Zuid-Hollandse Uitgevers Maatschappij, Den Haag.

Men vertelt, dat met deze uitroep: Honden wilt gij eeuwig leven? ... Frederik de Grote zijn grenadiers aanspoorde tot de strijd. Dit woord koos de Oostenrijkse auteur tot titel van zijn verhaal, waarin hij op een aangrijpende wijze het drama Stalingrad 1942 tekent. Een stervend soldaat gaf hem als opdracht: Zij zullen het loochenen, ze zullen het vergeten, maar als je er door komt, dan zul je het de wereld moeten toeschreeuwen, hoe het was.

Als wij dit beklemmende boek lezen, dan vragen wij ons af, hoe het mogelijk is geweest, dat zulk een tragedie zich in de oneindige russische steppe heeft kunnen voltrekken. Duizenden manschappen en officieren zijn daar neergemaaid door genadeloos inslaande granaten en mitrailleurkogels of verpletterd onder alles vermorzelende rupsbanden van de zware russische tanks. Dit is geen oorlog meer, dit is een gruwelijke moordpartij, een massale slachting zonder enige zin. Duizenden en nog eens duizenden zijn een verschrikkelijke dood ingedreven, opgejaagd door leger orders van een hoofdkwartier, dat geen nederlaag wil erkennen. De munitie raakt op; van medische verzorging kan nauwelijks meer worden gesproken. Er wordt gevochten met legers, die alleen op papier bestaan, met eenheden, die tot een honderdste zijn gereduceerd. Ze komen om van honger, koude en uitputting. Ratten vallen aan op nog stervende manschappen en emmers met luizen worden elke dag in een hospitaalbunker opgevangen.

Geen wonder, dat dit een rauw boek is; het aller-onderste uit de ziel van de mens komt boven en dat is echt niet van het beste en aan de andere kant lezen wij van een wonderlijke kameraadschap, die weldadig aandoet.

„ „Luitenant Wisse duikt ergens in een schuttersput, zijn hoofd drukt hij tegen de hardbevroren wand. Een „stalinorgel" begint te schieten. Hij kent het geluid maar al te goed. De eerste laag ligt voor hem. Daar slaan ze in naast elkaar. De tweede laag valt dichterbij. Wisse klappertandt, hij begint te rillen... Hij is doodsbang. Lieve God, laat dit aan mij voorbij gaan, bidt hij in zijn doodsangst... De derde laag. De grond trilt, de rand van de schuttersput beeft als een pudding... Als mijn moeder eens wist, wat een onmenselijke ellende ik moet doorstaan, hoe doodsbang ik steeds weer ben, hoe ik — duizend kilometers van huis verwijderd — in een vreemd ongastvrij land, hier in een greppel dekking zoek en hoe ik door duizend doden bedreigd word... " "

Het is geen lafaard, die hier aan het woord is; hij heeft een paar hoge onderscheidingen gekregen.

Ik geef maar een enkele aanhaling uit het verhaal van ellende en teleurstelling en verbittering en dood. Vele bladzijden foto's buiten de tekst geven een beeld van wat de moderne oorlog betekent.

Bt.

Ds. B. W. Ganzevoort, De Reformatie en het Woord, 12 blz. Ds. E. G. van Teylingen, De dominee en z'n preek, 24 blz. Ds. S. J. Popma, Graham Greene en het Rooms-Katholicisme, 24 blz. Uitg. van de Willem de Zwijgerstichting te Den Haag, Postbus 166.

Te lang liggen deze brochures, die in de serie Reformatorische Stemmen uitkwamen, op aankondiging te wachten. Niet omdat zij van te weinig waarde zijn. Ik geloof, dat de Willem de Zwijgerstichting goed werk doet door regelmatig over de positieve betekenis van de Reformatie geschriften te publiceren. In de Reformatie en het Woord wordt gewezen op de noodzakelijkheid om bij het Woord te leven. Alleen door aan het Woord de eerste plaats te geven, kunnen de Kerken van de Reformatie hun kracht behouden en herwinnen. Neem het Woord weg en de poort voor de dood wordt geopend.

Ds. van Teylingen hield op een conferentie met predikanten uit verschillende Kerken een voordracht over de prediking. Hij legt de nadruk op het getuigende karakter van de prediking. Achter elke preek ligt de kracht van het gebed; want het is de Heilige Geest, die niet voor- of naprediker, maar in de diepste grond de prediker zelf is.

De brochure van ds. Popma laat zien hoe achter de boeken van Greene donkere, sensatie-romans grondkrachten liggen van het Rooms-Katholicisme, waartoe deze schrijver op latere leeftijd is overgegaan.

Zij, die de arbeid der Stichting steunen met minstens ƒ 3, 50 per jaar, ontvangen regelmatig de geschriften, die vanwege de Stichting worden uitgegeven.

Bt.

Ontluisterde mei 1940, 168 blz., prijs ƒ4, 90. Uitg. De Brug-Djambatan N.V., Amsterdam, 1960.

Een dertigtal auteurs schrijft over mei 1940. Ieder geeft op zijn eigen manier persoonlijke indrukken en ervaringen en ieder doet het zo, dat hij de lezer boeit. De zegswijze, dat herhaling vermoeit, gaat bij deze bundel niet op. Het is alsof wij in een portefeuille met foto's zitten te bladeren en ineens merken we, dat we hier en daar op de achtergrond zelf ook op de foto staan. We maken het weer mee, wat in de dagen van mei '40 aan ellende en moeite over ons land en volk kwam.

„De toedracht van een oorlog bestaat uit miljoenen persoonlijke incidenten, met dor delijke of met goede afloop, tragisch, dramatisch, opwindend of tergend alledaags, soms potsierlijk en vol tegenstrijdigheden, zoals een onderst boven gekeerde samenleving er onvermijdelijk moet uitzien. In de eerste ogenblikken als de oorlog nog nieuw is, gaat het gewone leven nog even door tot op de plaatsen des onheils, precies zoals ook een getroffen mens nog enkele stappen doet, alsof er niets veranderd was". Zo schrijft Anthonie Donker in „Opgeschrikt uit de slaap". Fabricius schrijft over Stuka's boven de sinjorenstad. Dit is een historisch ogenblik, schreef Godfried Bomans. Brandt vertelt van de twaalfde maart 1942 in Deli en van de Japanners in het kamp.

Het is een goed geschreven werk, dat ons tekent, hoe deze auteurs de slag van de oorlog hebben geincasseerd. Ik moest denken aan het woord van Michiel de Ruyter, dat Viruly boven zijn artikel: Och, Ligdy hier verslagen... schreef; God beware ons lieve Vaderland voor zoodanig meerder tumult.

Bt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen