BOEKBESPREKING

J. W. Schulte Nordholt, Tenzij Gij mij zegent, Gedichten over God, 160 blz., prijs ƒ 1, 75, Uitg. W. ten Have N.V.. Amsterdam, 1960.

In de inleiding tot deze bloemlezing van gedichten over God zegt schrijver: het is een wolk van dichterlijke getuigen. Inderdaad, wij vinden hier verzen van vele bekenden en onbekenden uit vroegere en latere tijd. Ik noem slechts enigen: Mechtild van Maagdenburg en Hadewych, Valerius en Cats, Camphuysen, Revius en Jan Luyken, om alleen bij de ouderen te blijven.

Uit het Avondlied van Gerhard Tersteegen haal ik een enkele strofe aan:

Doe in 't donker. God, Uw zonlicht schijnen, mijn zaligheid, mijn kracht bij kruis en pijnen, verberg mij in Uw hut voor ongeval, tot ik Uw rust voor eeuwig smaken zal.

De gedachte om een bundel als deze uit te geven is een goede vondst geweest, dunkt mij. Onze jongeren zullen ongetwijfeld met grote belangstelling in dit Carillon., boek lezen en zo hun geest verrijken. En waarom eigenlijk ook de ouderen niet?

Bt.

C. H. Gordon, Opgravingen in bijbelse grond, 190 blz., prijs ƒ1, 25, Uitg. Het Spectrum, Utrecht, 1960.

Dit werk, dat in de Prisma-serie uitkwam, is van de hand van een bekend Amerikaans geleerde, die vele jaren in het Nabije Oosten gewerkt heeft en die veel publiceert.

Onze generatie, zegt de auteur, heeft het grote voordeel in een tijd te leven, waarin de bronnen van onze godsdienstige en wereldlijke cultuur in een helderder geschiedkundig licht zijn komen te staan, dan onze voorouders ooit mogelijk geacht hadden.

Wij lezen hier, hoe ruïnenheuvels in West- Azië zijn ontdekt, hoe opgravingen verricht worden, wat er gevonden wordt en wat de vondsten aan het licht brengen. De schrij­ver geeft een vlot verslag van allerlei ervaringen, die hij tijdens zijn tochten en expedities meemaakte. Interessant is, wat hij vertelt van de vondsten van Ugarit, van de brieven van Lachis (een militaire briefwisseling uit de laatste dagen van 't koninkrijk Juda) en de rollen van de Dode Zee.

Het boek, dat wij gaarne aanbevelen, is verlucht met 16 pagina's illustraties en drie kaarten.

Bt.

S. Sosabowski, De vocht voor de vrijheid, 248 blz., prijs geb. ƒ9, 90, Uitg. A. W. Sijthoff, Leiden, 1960.

Zou het lukken? Dat was de vraag, die bij heel ons volk leefde, toen in september '44 de zware strijd om Arnhem aan de gang was. Wij weten, dat het stoutmoedig opgezette plan mislukte. De slag om Arnhem kostte de geallieerden acht duizend man en het zou nog langer dan een half jaar duren, voor dat Holland boven de rivieren zou worden bevrijd.

Van de hand van generaal Urquhart verscheen het authentieke verhaal van de grootscheepse actie van de eerste Britse Airborne Divisie. Voor ons ligt nu het verslag van de commandant van de Poolse Parachutisten die uitvoerig over de lotgevallen van zijn Brigade schrijft.

Het boek heeft een persoonlijke inslag, doordat schrijver van zijn eigen levensgeschiedenis vertelt, van zijn jeugd, van de oorlog van september '39 in Polen. Het is triest en tragisch wat wij over Warschau en Polen horen.

De schrijver zag kans in '40 naar Engeland te vluchten en daarna vormde hij een eigen Brigade. In een persoonlijke overpeinzing ziet schrijver de vraag onder ogen, waaraan de mislukking van de slag om Arnhem te wijten is. Een apart hoofdstuk heet: Mijn Hollandse vrienden.

Men is de parachutisten-generaal nog niet vergeten, wat ook hieruit blijkt, dat Heteren hem tot ereburger benoemd heeft.

„Ik heb vele veldslagen voor mijn land geleverd en hoop nog altijd, dat Polen weer eens vrij zal zijn en dat ik dan zal kunnen terug keren naar mijn eigen tehuis".

Het boek is een menselijk document, met grote bewogenheid geschreven; van begin tot eind houdt het de lezer in spanning. Er is veel fotornateriaal in opgenomen.

Bt.

R. Tobias, De grote en de kleine handen, 87 blz., prijs ƒ4, 90, Uitg. Van Gorcum & Comp. N.V., Assen, 1960.

Dit werkje behandelt een heel teer onderwerp; een Duits predikant, vader van een geestelijk achterlijk kind, schrijft een aantal brieven aan een vader, die eveneens een ongeneeslijk ziek kind heeft.

Buiten de armen van Christus, zegt hij, zou ik geen plek ter wereld weten, waar onze zieke kinderen werkelijk veilig zijn. Alleen zo, dat ge uw kind dagelijks naar Christus brengt, zal uw vaderliefde, die zo smartelijk verscheurd is, blijven leven.

In dit boek staan vele woorden van levenswijsheid b.v. over het gezin, over de dokter, die de ouders volledig inlichtte en erin geslaagd is hun vertrouwen te winnen en te laten merken hoe hij met het meeleefde. Wie rebelleert, maakt het leed alleen maar dieper, ja vertwijfelt tenslotte. De binnenkamer van de voorbede is de plaats van de langzame veranderingen.

Ik weet geen boekje, dat het onderhavige onderwerp bespreekt en dan zo, dat wij gevoelen hoe een vriend met een vriend praat, een man, die hetzelfde leed elke dag weer verwerken moet en die het biddende doormaakt.

Misschien zou ik op sommige dingen iets breder ingaan. Kunnen in een herdruk niet een aantal schriftuurplaatsen worden opgenomen? Soms zou ik het anders zeggen, maar het boek weet, zoals prof. Hornstra in een woord vooraf zegt, van het heil, dat onder smart geboren wordt.

Bt.

Erasmus, De Lof der Zotheid, 194 blz., prijs ƒ1, 25, Uitg. Het Spectrum, Utrecht, 1960,

Het is goed te begrijpen, dat dit boek van Erasmus, dat 1509 voor het eerst verscheen en weinig maanden later reeds een zevende druk beleefde zoveel kritiek van de tijdgenoten ontmoette. Reeds in de voorrede zocht de geleerde schrijver zich bij voorbaat tegen allerlei kritiek te vrijwaren: hij schreef meer om te vermaken, dan om te kwetsen. Wie zich gekwetst gevoelt, geeft daardoor bewijs van een slecht geweten of in ieder geval vrees.

Maar wat is Erasmus soms scherp, als hij b.v. het wondergeloof van zijn tijd hekelt of de aflaat of als hij onbarmhartig de domheid van de geestelijkheid van zijn tijd aan de kaak stelt! Wat: krijgen godgeleerden, religieuzen en monniken er van langs.

Huizinga heeft gezegd, dat De Lof der Zotheid het beste werk van Erasmus is geweest. Niemand, die dit boek gelezen heeft mene, dat hier de hele Erasmus uitkomt, maar wel tekent dit bode, dat destijds zoveel stof heeft doen opwaaien, iets van het geestesleven van die tijd en zó wordt toch ook de mens van deze tijd afgebeeld.

Bt

H. J. Baden, De mens en zijn geluk, 160 blz., prijs ƒ1, 75. Uitg. W. ten Have N.V., Amsterdam.

De eerste druk van dit uit het Duits vertaalde werk kwam uit in 1957. Deze tweede uitgave is verschenen in de goedkope Carillonreeks.

In een tiental hoofdstukken spreekt schrijver over het geluk. 

Alle mensen zoeken er naar en toch zijn er maar weinige, die kunnen zeggen, dat zij gelukkig zijn. De schrijver noemt de dingen bij de naam en ontmaskert het schijngeluk, dat gezocht wordt in geld, in succes en dergelijke. Er kan geen sprake van zijn, dat met de snelle aanwas van macht, geld en genot het geluk automatisch zijn intree zou doen. Als Gods oog op ons is, dan kunnen wij niet ontkomen, dat God ons ons heden stuk voor stuk, van ogenblik tot ogenblik toeeigent. Er is geen geluk bestaanbaar, dat op de puinhopen van geluk van ontelbare mensen wordt opgebouwd. Het geluk is geen hebben, maar een zijn.

Een boek, waarin zulke opmerkingen staan, ook al is het onderwerp niet alzijdig noch uitputtend behandeld, verdient gelezen en overwogen te worden.

Bt.

C. S. Lewis, Ver van de zwijgende planeet, 192 blz., prijs ƒ 1, 75. Uitg. W. ten Have N.V., Amsterdam.

Van de hand van Lewis verschenen reeds negen werken in Hollandse vertaling, wel een bewijs, dat naar deze boeken, met hun eigen typische opzet en voorstelling in ons land grote belangstelling is.

De hoofdfiguur van dit boek. Ransom, wordt ontvoerd en straks met degenen, die hem ontvoeren de ruimte ingeschoten. Men landt op de planeet Malacandra. Wij lezen van wat men daar ontmoet. Het gaat tenslotte om de gesprekken die gevoerd worden met de inwoners van deze planeet. De heer van de zwijgende planeet heeft de mensen verdorven.

De jongeren zullen, denk ik, ook dit typische boek kunnen waarderen.

Bt.

„Sinne- en Minnebeelden", van Jacob 'Cats, geïll. met 52 reproducties van de platen van A. van de Venne. Prijs ƒ 1, 50. J. H. Kok N.V., Kampen.

In 1616 verscheen dit werk voor het eerst, en het is een gelukkige gedachte van de inleider dr. J. Bosch, rector van het Joh. Calvijn-lyceum te Kampen geweest, om het in zijn eerste uitgave met de oorspronkelijke platen voor ons, geslacht van de 20e eeuw, leesbaar te maken.

De noten onder elke bladzij maken de inhoud inderdaad voor iedereen duidelijk.

Eigenlijk zijn bij elk, fraai zinnebeeldig prentje, drie bijschriften. Het gedichtje, dat, vaak spottend, het plaatje toelicht, daarna de wijsgerige zedeles en tenslotte de christelijke bespiegeling.

Cats zag de mens levend in 3 staten: als natuurlijke mens, als sociaal wezen het burgerleven meelevend en afgezonderd door de genade Gods in Christus. Hij wilde de mens leren: matig, rechtvaardig en godzalig te leven.

Iedereen zal met genoegen het boekje steeds weer ter hand nemen, want „waar men het openslaat, daar is het interessant". In de boeketreeks uitgegeven is vader Cats nu in ieders bereik gekomen.

C. S. S.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen