FUNDAMENTALISTEN

Oorspronkelijk werd door de naam „fundamentalisme" een typisch Amerikaans godsdienstig standpunt aangeduid en voor een deel is dat nog zo. De oorsprong van die term wil men zien in een reeks van ± 90 brochures, ongeveer 1910 in Amerika verbreid onder de titel: The Fundamentals: A Testimony of the Truth. (De fundamentele geloofsstukken: Een getuigenis der waarheid). Deze brochures verschenen in een oplaag van 2½ miliioen. (Vgl. prof. dr. N. B. Stonehouse in voce: Fundamentalisme. Chr. Enc. 2e druk).

Verdedigers van de orthodoxie dus. Toch schijnen ze zich in de loop der historie verbonden te hebben met sectarische bewegingen, althans sectarische trekken vertoond te hebben, tengevolge waarvan „veel orthodoxen, die overigens sympathiek tegenover het „Fundamentalisme" stonden en voor een belangrijk deel met zijn grondstellingen mee konden gaan, toch in verschillende opzichten een zo afwijzend standpunt moesten innemen, dat zij deze naam niet als een karakterisering van hun eigen gevoelen konden, zien". (Alzo prof. Stonehouse t.a.p.).

We nemen een en ander gaarne aan en geven dat weer om enige vergelijking te hebben. Het blijkt nl., dat men hier te lande degenen, die met de reformatorische belijdenis der kerk (Art. X van de kerkorde) de Heilige Schrift ontvangen als Gods Woord fundamentalisten noemt. Wij vinden dat — om nader uiteen te zetten redenen — zelf niet zo bezwaarlijk. Daarbenevens is het bovendien bezwaarlijker voor degenen, die zo haastig zijn met dat etiket te plakken op degenen, die gaarne trouw begeren te zijn aan de confessie der kerk. Immers zij openbaren zichzelf tegelijkertijd als negativisten, die het belangrijkste geloofsstuk, de meest fundamentele artikelen, die namelijk handelen over het goddelijk gezag der Heilige Schrift, negeren. Zulke mensen loochenen, dat God ons Zijn Waarheid in de Heilige Schrift gegeven heeft, omdat het Hem goed gedacht heeft die door de Schrift tot een eeuwige gedachtenis te doen voortleven. (Deze omschrijving is ontleend aan Calvijn. Inst. I. 7. 1.).

De Heilige Schrift wordt als objectieve door God zelf gegeven openbaring en daarom als hoogste beslissende instantie van gezag niet erkend. Betreffende de geestelijke dingen verkeert de mens op het standpunt van deze negativisten in onzekerheid. Geloof wordt een waagstuk.

In dat opzicht werkt het toch ook weer verhelderend, wanneer men in woord en schrift — niet zelden met enig smalend gebaar — van fundamentalisten spreekt, als het de orthodoxen betreft. Al hebben we de Amerikaanse geschiedenis niet meegemaakt, toch zal er ergens wel enige aanleiding zijn om ons zo te benoemen. Iets gemeenschappelijks moet er wel zijn. Welnu, dan laat zich het eerste denken aan de belijdenis aangaande het goddelijk gezag der Hei­lige Schrift. Men kan wel als zeker aannemen, dat de oorspronkelijke fundamentalisten, wat dat aangaat, met ons een gemeenschappelijk standpunt aanhingen.

De naam fundamentalist onteert trouwens geen oprecht belijden van de Hei­lige Schrift als Gods Woord.

Spreekt de Schrift zelf niet van het fundament van de apostelen en de profeten, waarvan Jezus Christus is de uiterste Hoeksteen? En is de gemeente Gods niet gebouwd op dit fundament? (Vgl. Efeze 2 : 20).

Wij behoeven ons waarliik niet te schamen, als men ons op deze grond fundamentalisten noemt, en daarop komt het toch tenslotte neer. Want we ontvangen de Heilige Schrift als Gods Woord, en mitsdien als de regel des geloofs, omdat de Heilige Geest getuigenis geeft in onze harten, dat ze van God is. (Vgl. Ned. Geloofsbel., Art. V).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen