AIX-EN-PROVENCE

„En deze meneer gaat naar de Cóte; ik zag hem zijn woordenboek gebruiken"; ik was de enige, die in Lyon bleef zitten en één van de reizigers veronderstelde, dat ik vakantie ging houden in het zuiden, maar ik antwoordde hem, dat ik wel naar het zuiden ging en nog verscheidene uren voor de boeg had voordat ik in Marseille zou uitstappen, maar dat ik een week lang colleges ging geven in Aix. Ik heb het traject langzamerhand verscheidene keren afgelegd, zodat het mij niet meer vreemd is, maar een hele zit blijft het: 's morgens van Parijs om kwart over negen tot 's avonds tegen zes uur in Marseille. Vooral als de dagen kort zijn en de uren alleen gevuld worden met lezen en nog eens lezen en een gesprek met medereizigers, dat meestal begint met de verzuchting: „wat een lange reis, vindt u niet? "

Ais ligt een 25 km van Marseille, het is een provinciestad van meer dan 50.000 inwoners. Hoewel de regen soms bij stromen neervalt en de zon dagen niet te zien is, heeft de Provence een weer, dat ons verrukt en verbaast. In februari liep ik zonder overjas in de grote tuin van de faculteit te genieten van het verrukkelijke weer en de prachtige uitzichten. En in december kan men velen in de parken zich zien koesteren in het winterzonnetje. In de zomer, vooral in augustus, is het er warm tot zeer warm, al kan de mistral soms de temperatuur plotseling met een tiental graden doen dalen. De binnenstad heeft bijna geheel het karakter van de I7de en de 18de eeuw bewaard. Rondom de oude stad is een nieuwe ontstaan met veel nieuwe huizen, fabrieken, maar ook met de gebouwen van de universiteit; de zgn. A-vakken zijn ondergebracht in Aix; de B-faculteiten vindt men in Marseille, een havenstad ongeveer zo groot als Rotterdam. Aix heeft een zeer oude historie; de stad heeft haar beroemde universiteit sinds 1409; heeft het verscheidene musea; het paviljoen Cézanne het atelier waar de grote Cézanne heeft gewerkt, geeft zeer veel herinneringen aan deze begaafde schilder.

Langzamerhand is er een hechte band gegroeid met de Eglise Réformées Evangéliques, die hun Faculté de Théologie Protestante in Aix hebben. Wat wist ik destijds van deze kerken af! Nu behoor ik er bij en verheug mij in de omgang met deze groep protestanten, die in het verleden zoveel om de wille van hun geloof hebben geleden. Als wij van de gruwelijke geloofsvervolgingen lezen, dan staan wij diep verwonderd, dat er nog een volk is overgebleven, dat in kerk en gezin en voor het persoonlijke leven naar de reformatorische belijdenis zich zoekt te richten.

In Frankrijk is de kerk vrij om een faculteit van theologie te stichten; alleen moet aan bepaalde voorwaarden voldaan worden o.a. ten aanzien van de wetenschappelijke staf, zal aan de examens een effectus oivilis verbonden zijn. „Onze" faculteit staat onder de Rector van de universiteit van Aix, die haar een goed hart toedraagt, haar erkent en zoveel mogelijk helpt. Maar de Kerk staat zelf geheel voor de instandhouding van dit werk en hier liggen grote moeilijkheden, vooral als men in aanmerking neemt, dat het getal van studenten aan de faculteit slechts klein is.

Sinds enige jaren geef ik te Aix een aantal colleges over het Oude Testament. Eerst heeft men de zaak eens aangekeken en daarna heeft men mij — zulks buiten bezwaar van de schatkist der kerk — benoemd tot professeur adjoint, wat ongeveer vertaald kan worden met buitengewoon hoogleraar. Deze cursus ben ik bezig o.a. met de inleiding op het boek Hosea. Ik heb ook een aantal colleges gegeven over — u zult zeggen geen wonder — de Psalmen. Enige tijd heb ik gesproken over de betekenis van de vondsten van de handschriften van Qumran. En vooral over de theologie van het Oude Testament, waarbij aan de studenten regelmatig een stuk wordt opgegeven ter bewerking. En vooral exegese; leren exegetiseren zie ik als één van de zeer belangrijke opgaven voor ieder, die het Oude Testament doceert.

Soms krijg ik de stof voor de colleges uit de kring zelf. In november van het vorige jaar logeerde in de faculteit de bekende oudtestamenticus van Montpellier prof. Wilhelm Vischer. In de salie de mariage van het stadhuis hield hij een cours publique, een openbare voordracht, en met een deel der studenten woonde ik deze interessante en vlotte lezing bij. Ook al is zijn visie zeer bekritiseerd, prof. Vischer heeft grote verdienste voor de oudtestamentische wetenschap. Hij maakt diepe ernst met Joh. 5 : 39: Onderzoek de Schriften, want die zijn het die van Mij getuigen. Eén van zijn grote werken handelt dan ook over het Christus-getuigenis van het Oude Testament. Hij heeft het onderscheid tussen het Oude en het Nieuwe Testament aldus getypeerd: het Oude Testament zegt wat Christus is, het Nieuwe Testament wie Hij is. Het gevaar voor allegoriseren is ongetwijfeld aanwezig. De dag na de lezing heeft prof. Vischer met ons gediscussieerd en nader geconfereerd over het onderwerp van zijn lezing: de toekomst van Israël. Mij had bij het aanhoren van deze voordracht de grote voorzichtigheid getroffen, waarmee deze oudtestamenticus over Israël sprak. Zeker, ook voor Israël hield hij vast aan de getrouwheid Gods, maar hij waagde zich niet aan speculaties over het hoe. U kunt begrijpen, dat er heel wat aan de orde komt als u weet, dat wij van 4-7 uur onder een kopje franse koffie en met hollandse sigaartjes aan het theologiseren waren. Eén van de oudere jaars, onze goede vriend Sadorge, begon. Scherp en rechtuit; wat kunnen studenten scherp zijn en fel en ik moet zeggen, dat ik het soms nog waarderen kan ook. Zijn vragen waren veel meer stellingen, die allerlei punten van het referaat bestreden. Het was een mooie middag, die erg goed eindigde, maar hieruit vloeide voort, dat ik in februari een drietal uren er aan besteed heb om uiteen te zetten, wat ik meen dat het Oude Testament over Israël zegt en waar hier de moeilijkheden liggen.

Het grootste deel van de studenten is inwonend, in het algemeen eten zij in de cité universitaire, waar de maaltijden zeer goed zijn, omdat de Staat hiervoor grote subsidies geeft. Met de inwonenden drink ik 's middags om een uur of vier bijna altijd koffie. De colleges worden gegeven in de morgenuren, vooraf gegaan door een ochtendwijding, die om de beurt geleid wordt door één van de studenten of door de professoren. In de persoonlijke gesprekken, die wij dan hebben, komt van alles en nog wat aan de orde: de toestand in de wereld, de secularisatie in Frankrijk en in ons land. Geestelijk is de toestand in Frankrijk verre van rooskleurig. Ik leerde van de studenten de uitdrukking chrétien a quatre roues; hiermede worden aangeduid mensen die alleen in de kerk komen als men er heen gereden wordt, bij de doop, het huwelijk en de begrafenis. De kleine kring van één miljoen protestanten ondergaat natuurlijk ook de invloed van de tijdgeest, maar kent een grote samenbinding en een bredere invloed, ook in bet publieke leven, dan bet kleine getal zou doen vermoeden. Ook in Aix zijn er net als bij ons, mensen die alleen lid zijn in naam. Het is een vreugde in deze 'kringen te verkeren en met hen te spreken en vooral ook te preken in het kleine kerkje, waarin een daar aangebrachte gedenksteen van de band met Calvijn uit de dagen van de Reformatie spreekt. Het doet mij altijd wat met de gemeente onze oude Psalmen te zingen; Ps. 32 b.v. Heureux celui de qui Dieu par sa grace —, Welzalig hij wiens zon­den zijn vergeven, of noem ze maar op de psalmen, die wij gaarne zingen. De Heere vergadert zich een gemeente uit alle geslacht en taal en volk. Dat is één van e vreugden van alle contacten met gemeenten in het buitenland. Toen ik het vorige jaar de kosteres condoleerde met het verlies van haar man vertelde zij — wat ik reeds vernomen had — in welk een vrede en overgave haar man was heengegaan. Welk een afhankelijk leven kent menig vader of moeder, die een zoon heeft in Algerië. Er is daar ook de zuigkracht van de wereld: men wil geld verdienen en dan hoort men net als soms bij ons: Ziet u, ik ben 's zondags te moe om naar de kerk te gaan. Verscheidene malen preekte ik er. Het speet de burgemeester van Huizen, die in november 1.1. juist met zijn vrouw in Aix logeerde, dat hij mij wel in de bank, maar niet op de kansel zag, maar in februari leidde ik weer de morgendienst en met blijdschap help ik daarmede de dominee van Aix, pasteur Guibal. Wat ons ook telkens treft is het feit, dat zovele protestanten daar een hugenotenkruis dragen en er zo voor uitkomen, wat zij zijn.

De predikanten hebben het niet gemakkelijk; de gemeenten zijn klein wat het zielental betreft en groot wat de uitgestrektheid aangaat. Er zijn gemeenten, die een grote cirkel vormen met een straal van 35 km. De predikant heeft soms op een afstand van 30 km van zijn eigenlijke standplaats op een boerderij om de veertien dagen catechisatie voor twee leerlingen. Christelijke scholen, zoals wij het voorrecht hebben, kent men niet en het is gegeven de omstandigheden ook te begrijpen, dat men er niet voor is; alleen in Parijs zou het mogelijk zijn. Vandaar de hulp, die van de zijde van het Comité Frankrijk aan deze kerken geboden wordt. Toen ik enige tijd geleden ergens preekte ontving ik voor Aix ƒ 25, —, die ik naar het Comité overmaakte. In de loop van de maand mei, hoop ik weer een twaalftal colleges te gaan geven. Bovendien zal er dan een conferentie van theologen zijn, waar op maandagmiddag prof. Verseils zal spreken en waar de dinsdagmorgen en - middag voor mijn rekening komen. Ik hoop daar iets te zeggen over de huidige stand van de oudtestamentische studie: Quelques remarques sur l'état présent de l'étude vétéro-testamentaire.

Hoe dit stuk bedoeld is? Als een soort publiek verslag; ja, dat ook; toch nog iets meer; het wil ook belangstelling wekken voor deze arbeid in dit deel van Gods wijngaard. En ook van dit werk geldt de vaste wet in het Koninkrijk: Daar is een, die uitstrooit dewelke nog meer toegedaan wordt en een die meer inhoudt dan recht is maar het is tot gebrek. De zegenende ziel zal vet gemaakt worden en die bevochtigt zal ook zelf verkwikt worden. (Spr. 11: 24v.).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen