Uit de Synode

De generale synode van de Ned. Herv. Kerk heeft vergaderd van 19 tot 21 juni op Woudschoten. Graag willen we u een en ander uit deze synode-vergadering meedelen.

Laten we mogen beginnen met punt 6 van de agenda. Dat punt luidde als volgt: „Brief van de raad voor de zaken van kerk en theologie over de uitvoering van de aan de raad gegeven opdracht gesprekken te voeren met prof. dr. P. Smits over het belijden der kerk". Op de vorige synodevergadering was besloten door de generale synode om de raad van kerk en theologie op te dragen het gesprek met prof. Smits voort te zetten en hiervan verslag uit te brengen aan de synode. Dit gesprek zou dan in geen enkel opzicht mogen worden gezien als een onderdeel van een leertuchtprocedure. De raad besloot in dit gesprek zich bezig te houden met de verzoening en vooral op die aspecten te letten, die in onze tijd nadruk zouden moeten hebben.

Prof. dr. P. Smits nu heeft het verzoek om aan dit gesprek deel te nemen afgewezen. Hiervoor voerde hij verschillende motieven aan. De generale synode had hem niet officieel van deze gang van zaken op de hoogte gesteld. De generale synode mist de bevoegdheid om op deze wijze de raad in te schakelen. Zij kan alleen tot zulk een gesprek verplichten als onderdeel van een leertuchtprocedure. Vrijwillig wilde prof. dr. P. Smits om drie redenen aan dit gesprek niet deelnemen. Ten eerste hadden verschillende leden van de raad zich reeds denigrerend over zijn type theologie uitgelaten zodat van een werkelijk gesprek hunnerzijds geen sprake kon zijn. Verder moest het gesprek toch met hem als met een „dwalende" gevoerd worden om hem terug te brengen. Een pseudo-gesprek, waarin zijn dwalingen bij voorbaat vaststaan, wijst hij af. Tenslotte heeft hij geen behoefte aan herhalingsoefeningen, nadat hij reeds eenmaal twee dagen met de raad over de vragen der verzoening gesproken heeft. Bovendien zou z.i. een gesprek niets nieuws kunnen opleveren zolang er geen opzienbarende bekeringen van welke kant dan ook, tot onze kennis zijn gekomen.

Om elk misverstand uit te sluiten vestigt prof. dr. P. Smits er dan de aandacht op, dat dit over deze zaak zijn laatste woord is.

We mogen zeggen, dat deze brief aan duidelijkheid niets te wensen overlaat.

De generale synode wist nu goed waar ze aan toe was.

Dit schrijven is ter synodevergadering besproken. Algemeen heerste er sterke afkeuring en verontwaardiging over deze afwijzing. Hieruit spreekt toch een houding, een instelling in het kerkelijk leven en tegenover kerkelijke vergaderingen, die verwerpelijk is. Wat nu te doen? Een moeilijke opgave ook voor het 'breed moderamen, dat zelf de nu verworpen weg had voorgesteld.

Collega van Galen stelde een motie voor, waarin de synode zou uitspreken, dat het breed moderamen aan prof. dr. Smits de rechten als van een emeritus zou ontnemen of de zaak Smits alsnog zou verwijzen naar de P.K.V. van Zuid- Holland ter behandeling volgens de leertuchtprocedure. Ik meen dat ik zó de motie juist weergeef. Ik heb daarvan nl. geen aantekeningen.

Ik heb er in dit verband in de synode op gewezen, dat het breed-moderamen, gezien de houding van prof. Smits, niet anders kon, dan hem de rechten als van een emeritus ontnemen. Mocht hiertoe niet besloten worden, dan zou het breed moderamen moeten overwegen om de synode voor te stellen de P.K.V. van Zuid-Holland in te schakelen om de zaak Smits opnieuw te behandelen, maar dan volgens de leertuchtprocedure. Ongeveer dezelfde zienswijze werd ter synode ook door anderen gedeeld. Terwijl er ook stemmen opgingen die er voor pleitten om van sterke afkeuring blijk te geven en het daarbij te laten. Prof. Smelik, kerkelijk hoogleraar en één der adviseurs van de synode was hier voor. Prof. Lekkerkerker, ook kerkelijk hoogleraar en adviseur, pleitte er voor om nu aan prof. dr. P. Smits de rechten als van een emeritus te ontnemen.

De praeses deed het voorstel om de weigering van prof. Smits en wat er mee gedaan moest worden in handen te stellen van het breed moderamen. Met grote meerderheid van stemmen werd hiertoe besloten. Ook wij waren hiervoor omdat alleen het breed moderamen hem de rechten als van een emeritus zou kunnen ontnemen.

Het breed moderamen heeft zich ernstig bezig gehouden met de situatie, ontstaan door het schrijven van prof. Smits. Op woensdag 21 juni is aan de synode meegedeeld dat aan prof. Smits de rechten als van een emeritus werden ontnomen. U hebt dit trouwens ook in de pers reeds kunnen lezen. Gelet op wat we reeds eerder hierover schreven is het u duidelijk, dat ook wij menen, dat het breed moderamen juist heeft gehandeld. Naar onze vaste overtuiging had, wat nu geschied is, reeds veel eerder moeten gebeuren. En dan maar niet alleen ter wille van de aangenomen houding, maar vooral terwille van de inhoud van door prof. dr. P. Smits geschreven artikelen. Wie zo schrijft en leert zet zichzelf buiten de kerk. En dat is nog heel wat meer dan dat iemand de rechten als van een emeritus worden ontnomen.

Hoewel dit laatste nu gebeurd is, gaan we echt geen „hoera" roepen. Zulk een stemming en houding is ook beslist niet op zijn plaats. We hebben er leed om te dragen, dat iemand, wie dan ook, zich zó gedraagt, dat op deze wijze met hem in de kerk moet worden gehandeld.

We hebben het gebed op te zenden, dat de Koning der Kerk Zelf iemand, die zich misdraagt, nog mag brengen tot kennis en belijdenis van schuld en tot waarachtige bekering, opdat de genade mag worden gezocht in het Lam Gods, dat de zonde der wereld wegdraagt. We zitten midden in de kerkelijke verwarring, in de ontkenning van de verzoening door het bloed des kruises, de kerk is nog lang geen pilaar en vastigheid der waarheid. We hebben onze eigen ontrouw en schuld, ongeloof en wereldgelijkvormigheid. Daarom zij er veel verootmoediging en gebed om getrouwmakende genade. Opdat ook onze Hervormde Kerk ondubbelzinnig en klaar getuige van de waarheid Gods en were al wat haar belijden weerspreekt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen