Boekbespreking

Ter overweging, Thomas Marton. Prismaboeken. Utrecht/Antwerpen.

Dit is een boekje van een kloosterling. Hij meent in de lijn van Pascal, de heilige Johannes van het Kruis en van Thomas a Kempis te zijn om aan de moderne mens enige overwegingen mee te geven. Prof. dr. P. A. van Stempvoort schrijft een: Woord vooraf. Hij schrijft: Wanneer men met de mond - de oecumenica belijdt, zal men er goed aan doen om met het hart de oecumenica te beoefenen. Tot dit beoefenen met het hart rekent prof. Van Stempvoort het lezen van elkaars boeken en tijdschriften. Hij stelt als mogelijk dit boekje van Merton te lezen naast Theodorus Gerardi è Brakel: Het geestelijke leven en de stand eens gelovigen mensen hier op aarde.

In dit boekje, dat de R.K. afkomst nergens verloochent, wordt o.a. gehandeld over zelfontdekking, eenzaamheid, de hel als haat, geloof, onthechting, de nacht der zinnen enz.

De contemplatie wordt zeer verheven en gezocht. Treffende dingen worden gezegd. Toch bevredigt het niet. Waarom niet? Omdat het hart van het Evangelie, dat á Brakel zo duidelijk aan de orde stelt, schuilgaat achter de leer der Rooms- Katholieke Kerk, waarboven de schrijver niet uitkomt.

Wie dit voor ogen houdt zal bij lezing wel zoveel treffende woorden tegenkomen, dat het de moeite van de aanschaf waard is.

B.

Innerlijk leven. Wending, december 1960. Speciaal nummer ƒ 4, —. Boekencentrum N.V., 's-Gravenhage.

Te lang reeds wachtte dit nummer van Wending op bespreking. Wie de titel: „Innerlijk leven" aanziet, merkt op, dat er steeds meer gevraagd wordt naar aspecten van het geestelijk leven in de mens. In sommige tijden moge schijnen, dat ascetisme, puritanisme of ook soberheid, bescheidenheid, schroom en ontzag historische verschijnselen zijn, die hun tijd gehad hebben, zij toehoren tot het ijzeren bestand van het leven uit de Geest (dr. O. Noordmans, Gestalte en Geest, geciteerd op pag. 570).

De proloog is geschreven door dr. J. M. van Veen over: De crisis der religie. Aan de hand van Kraemer's: Vormen van godsdienstcrisis, geeft dr. Van Veen een beschrijving van de aangevochten staat van de religie in het godsdienstdodend klimaat van deze tijd. In de navolging van Christus ligt het wapen.

Prof. dr. K. Miskotte geeft een voorbeeld van bijbelse vroomheid in de exegese van Psalm 19:8-11. Treffend wordt hier de vroomheid met de kennis des Heeren verbonden. Deze kennis maakt het gewone leven tot poëzie. De Wet (onderwijzing, leer) wendt het leven om, geeft inzicht en is een blijde boodschap. Telkens wordt deze bijbelse vroomheid afgegrensd tegenover het moderne levensbesef. Met het geloof (unio mystica) Is de vroomheid gegeven.

Ds. J. Wit geeft een meditatie over Matth. 6. Dr. J. Sperna Weiland schrijft een artikel: De omweg naar de werkelijkheid. Daarin behandelt hij de verdachte innerlijkheid, de versperringen om tot de ware innerlijkheid te geraken, Gods afwezigheid en de hoogmoed van de ratio.

De dichter dr. J. W. Schulte Nordholt behandelt: De heilige Antonius Tsjechow, of: Wie zal het zeggen? Hij duidt het generatieverschil aan met Dostojewski en Tsjechow. Het geslacht van na de tweede wereldoorlog leest Tsjechow. Het aspect van geloof en ongeloof komt aan de orde.

Ook dr. J. Sperna Weiland geeft dit thema door in: De oude vergissing der nieuwe geborgenheid. Dit naar aanleiding van Bollnows „Neue Geborgenheit". De geborgenheid, die Bollnow aanprijst (huis en Heimat) wordt critisch besproken. Bollnow wil een nieuwe zijnservaring zonder God.

Ook prof. dr. ir. W. Sohermerhom schrijft over: Vuile handen en wijst op de pijn van het compromis in het leven. Hij illustreert dit met allerlei voorbeelden.

Het gesprek met de psychiater wordt verzorgd door dr. J. H. Plokker. Boeiend is het artikel: Stadia in het innerlijk leven door prof. dr. A. A, van Ruler. Uitgangspunt is: Men wordt niet als kind van God geboren. Wel is er de mystiek der existentie. Is er een natuurlijk en bovennatuurlijk innerlijk leven? Het innerlijk leven is een blijven in de kathedraal der liefde. Hoe staat het met de stadia en de veelheid van de gestalten? Kunnen wij er zelf wat aan doen? Vele vragen worden aangesneden, die ons allen beroeren. Kunnen wij zeggen, dat de wedergeboorte een sprong is met een groote aanloop en uitloop? (blz. 676). Het artikel eindigt met: De inwendigheid ligt in de uitwendigheid.

Tenslotte wordt nog geschreven over: (Gods water over Gods akker (dr. J. Segaar); Omgang met de Bijbel door ds. J. T. Wiersma; Meditatie door S. M. Gibbard; Het gebed door G. S. Westerouen van Meeteren en: De gemeenschap der heiligen door prof. dr. E. L. Smelik.

Al met al een hele reeks van onderwerpen. Er valt veel uit te leren. Stuk voor stuk zijn de bijdragen geschreven door mensen, die op hun plaats veel gezien en gehoord hebben. Wat leeft in de moderne mens, komt te voorschijn. Als zodanig is dit nummer ƒ 4, — meer dan waard. De beste stukken zijn, waarin de Schrift spreekt. Over veel andere dingen is verschil van mening (soms meer dan mening) mogelijk. Vandaag is de praktijk van de godsvrucht in het geding. Is dat alleen in de kring, waaruit deze schrijvers stammen?

B.

Naar de wereld van morgen, deel, 1 en 2, 160 en 160 blz.; prijs per deeltje , f 1, 75. Uitg. W. ten Have N.V., Amsterdam, 1961.

Onder de bovenstaande titel wordt de lezer een aantal artikelen aangeboden, die oorspronkelijk in Wending, het bekende maandblad voor Evangelie en Cultuur, zijn gepubliceerd. In een verantwoording schrijft dr. J. M. van Veen, voorzitter van de redactie van Wending, dat deze bundel actuele oriëntatie wil geven en wel op zeer verschillend gebied. Inderdaad is er een grote verscheidenheid van artikelen; opgenomen is het bekende artikel van prof. Hoekendijk over het apostolaat, het mooie artikel van dr. M. J. Heering over vermoeidheid, een cultuurverschijnsel, een medisch vraagstuk, een religieuze opdracht; een instructief artikel van prof. A. de Froe over de atoombomproeven; een interessant artikel van prof. Kraemer over Israël en de Islam, een veelgevraagd artikel van prof. Rümke over het sexuele vraagstuk, een theologisch artikel van prof. Berkhof over antithese en solidariteit en om daarmee te besluiten een scherp artikel van prof. Bomhof over de kleine terreur der zogenaamde neutraliteit, waarin hij er o.a. op wijst, dat de nood van de kerk van vandaag niet is dat men haar bestrijdt — deed men dat maar — maar dat men haar stiekem uitlacht.

Het ene stuk staat dichter (bij ons en heeft meer onze instemming, dan het andere. Wat dr. De Jong schrijft over de taal van de Bijbel en onze levenswerkelijkheid laat zien welk een afstand er is tussen gereformeerde en vrijzinnige schriftopvatting. Zonder uitzondering hebben wij in deze verantwoorde keuze een reeks beschouwingen, waarvan het zeer de moeite loont kennis te nemen.

Bt.

Dr. Ph. J. Huyser, Het ambtsgeheim van de zielszorger, met een woord vooraf van prof. dr. P. J. Roscam Abbing. Uitg. J. H. Kok, Kampen, 1961.

Dit iboek is uitgegeven met subsidie van de Nederlandse Organisatie van zuiver-wetenschappelijk onderzoek. Prof. Roscam Abbing hoopt, dat dit boek door de ambtsdragers zal gelezen worden. Dat is deze studie waard. Velen zijn wellicht van mening, dat de zwijgplicht van de zielszorger zo van zelf sprekend is, dat men daarover geen boek behoeft te schrijven. Met het eerste zijn we het eens. De zwijgplicht van de zielszorger spreekt vanzelf, maar de lezing van dit boek zal ook de ernstige zielszorger, die zijn ambtsgeheim verstaat en nakomt, er van overtuigen, dat daarmede de zaak niet af is. Wat hangt daarmede al niet samen! Historisch, juridisch, theologisch, ethisch — het is waarlijk niet eenvoudig. Denk alleen maar eens aan de zedelijke conflicten, die zich kunnen voordoen. Daarom is het goed, dat dr. Huyser deze studie heeft geschreven en het is nuttig, ook voor onze predikanten en ouderlingen, dit boek te lezen. Ook de ouderlingen! Want ze zijn volwaardig ambtsdrager en zielszorger. Ze hebben met deze zaak te maken.

Hartelijk aanbevolen.

S.

Eigenaar en rentmeester, A. de Ligne. T. Wever, Franeker. Prijs ƒ1, 50. 32 pag.

In dit boekje geeft De Ligne ons een verzameling van bijbelse gegevens over bezit, geld, gebruik daarvan, enz. Wie meent met een droge opsomming te doen te hebben, vergist zich zeer. Het geheel is doorgloeid met een heilige geloofsovertuiging, waarmee de dodelijke Mammon-virus onder Christenen bestreden wordt. Het is een leerzaam en verootmoedigend boekje. Hartelijk aanbevolen.

B.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen