BOEKBESPREKING

Wright Miller, De mensen in Rusland, 232 blz., geb. ƒ 12.50. Uitg. H. J. Paris N.V., Amsterdam.

De auteur van dit uit het Engels vertaalde boek kent Rusland en de Russen ; tussen 1934 en 1960 woonde hij er, alles bij elkaar, twee en een half jaar, en hij heeft zich gedurende die tijd zoeken in te leven in de geestesgesteldheid van de moderne Rus.

Hij schrijft niet over het sowjet-russische systeem, niet over vragen van binnen- of buitenlandse politiek, maar over de mens van vandaag, over de volksaard en over manieren, zeden en smaak; hij geeft een beeld van het leven der mensen in de stad en op het land.

Het begint met een hoofdstukje: Toch anders dan wij. De schrijver vertelt van de Russische winter : „In vijftigduizend sowjet-dorpen en ook in sowjet-steden, is de winter nog altijd de grote verteerder en opmaker, die lichaam en ziel ruim een half jaar afmat. In Moskou zet de vorst eind september in en hij duurt voort zonder respijt tot april. Als het weer op zijn ergst is, is het zó koud, dat het je lijkt te branden. Je stort door de dubbele deur de straat op en je snakt naar adem. Je trekt je van kou krimpende neusvleugels in om je longen een kans te geven zich aan te passen, maar je snakt opnieuw naar adem. Een half uur lopen is net zo vermoeiend als anders een hele middag werken.

Met grote belangstelling las ik ook wat schrijver zegt over de kerkdiensten, vooral over de Paasdienst. Tegenwoordig gaan maar weinig Russen naar de kerk, maar enorm veel mensen wonen nog altijd de Paasdienst bij. Drie tot vier uur staat men in de ontzettend volle kathedraal. Te middernacht trekken de priesters in optocht langs de buitenkant van het gebouw, totdat zij stilstaan vóór de deuren, die gesloten waren om de ingang van het Graf te symboliseren. Eensklaps gaan de deuren open en in een explosie kaarslicht en een climax van de koorzang trekt de optocht de kathedraal binnen om de hymnen van de Paasmorgen aan te heffen".

Al vertellende van de Russische maatschappij, herinnert de schrijver er aan, dat in de tweede wereldoorlog 20 miljoen mensen omkwamen, dat 25 miljoen mensen dakloos werden; dat zijn de officiële cijfers, die eerst 14 jaar na het eind van de oorlog werden vrijgegeven. Tel daar nu bij op, dat gedurende de hele Stalin-periode van de helft van alle gezinnen wel één der gezinsleden in een gevangenkamp vertoefde.

Er is in Rusland een „intelligentia", die bestaat uit een groep burgers ten getale van misschien wel meer dan 20 miljoen mensen. Men kan onmogelijk voorspellen, of deze mensen als bevoorrechte klasse zullen worden aanvaard, of dat zij, nu het levenspeil over de hele linie stijgt, zullen worden geïntegreerd als een alleen maar belangwekkender groep in een soort van gemeenschap, zoals men die in nog niet één land heeft aanschouwd. Het is wel merkwaardig, dat een 20 miljoen mensen de kans hebben gekregen op althans een zekere - mate van ontplooiing hunner persoonlijkheid, In een laatste hoofdstuk vertelt de schrijver over de Russen en hun regering. Hier wijst de schrijver er op dat de grenzen, waarbinnen openlijke critiek is toegestaan, veel ruimer zijn geworden. Wat ons ook treft is de betekenis van het gezinsleven, dat aanvankelijk na de revolutie scheen te worden afgeschaft. Het bleek niet mogelijk te zijn.

Alzijdig is dit boek niet; het bedoelt dat ook niet; misschien is het wel wat eenzijdig, maar het geeft veel, dat een betere kijk schenkt op karakter en leven van de Russen. Al stootte ik mij wel eens aan sommige uitdrukkingen, daartegenover staat, dat dit ruim geïllustreerde werk de lezer inleidt in een hem vreemde wereld. Inderdaad: zij zijn toch anders dan wij.

A. en H. Algra, Dispereert niet, deel II, 440 blz., geb. ƒ 13.50, Uitg. T. Wever, Franeker.

Van deze uitvoerige geschiedenis van de Nederlanden ligt hier het 2de deel in een 3de uitgebreide druk voor ons. Het is een verzorgd werk, dat vele illustraties buiten de tekst bevat ; het is geschreven op een populaire wijze. De lezer leeft in de geest mee met de mensen van de 17de eeuw, met al zijn verwikkelingen en verwarring, met zijn strijd buiten en binnen de grenzen. Ik werd herinnerd aan 't woord van de Prediker : Vraag niet waarin de tijd van vroeger beter is dan die van nu, want gij zoudt daarnaar niet uit wijsheid vragen. Maar ook in die tijd zien wij iets van de leiding Gods in de geschiedenis van ons volk en van echte vroomheid. Ik denk aan De Ruyter: „geen christenheid kon God meer vrezen, eren, liefhebben en betrouwen en de godsdienst met meer ijver behartigen ; hij streed zowel met de gebeden als met de wapenen"; met instemming haalt de schrijver deze typering van onze zeeheld aan. Het doet ons goed, te lezen hoe De Ruyter de gevangen Hongaarse predikanten bevrijdt.

Dit deel vangt aan bij het beroemde verhaal van de turfschipper van Breda in 1590 en eindigt bij het begin van de 18de eeuw, de geschiedenis van Willem IV. Uitvoerig verhalen de schrijvers verschillende veldslagen; die van Nieuwpoort in 1600; de zeeslagen in de oorlogen met Engeland.

Een stukje Kerkgeschiedenis is met dit alles onafscheidelijk verbonden. De grote moeilijkheden gedurende het 12-jarige bestand, toen het maar weinig heeft gescheeld of de jonge republieken waren door een burgeroorlog aan de rand van de ondergang gebracht, worden uitvoerig beschreven. Het was niet altijd een voor: deel, een bevoorrechte kerk te zijn. In 1653 achtten de Staten van Holland het nodig te besluiten, dat de predikanten voortaan op de bededagen, door de regering uitgeschreven, hun predikatiën „zullen hebben te dirigeren naar de instructie van de regering en het subject in de brieven van uitschrijving vervat en dat zij derhalve op de voorz. dagen zodanige teksten zullen hebben uit te kiezen als daartoe applicabel zijn". Zelfs heeft de overheid ingegrepen in het gebed in de dienst. De Staten van Holland maakten eten nieuwe formulering voor het gebed ten behoeve van de overheid in het gebed voor alle nood der christenheid. Men moest bidden voor hunne Edele Groot-Mogendh. of de Ridderschap, edelen en steden van Holland en West-Friesland", als sijnde de ontwijfelbare Souverein, en naast God, de enige hoge overheid dezer Provincie". In het stadhouderloze tijdperk, waarin deze wijziging werd ingevoerd, viel dus uit het gebed voor „onze getrouwe Gouverneur".

Wat kent onze geschiedenis uit die tijd ook donkere bladzijden, executies van mensen wier schuld voor ons op zijn minst twijfelachtig is. Ik denk ook aan de moord op gebroeders De Wit of de verschrikkelijke heksenprocessen, als dat in Utrecht in 1595, waarbij onschuldige mensen verbrand werden.

Ik had gaarne in dit deel iets meer van de cultuurgeschiedenis gevonden, maar wellicht wordt dat in een volgend deel afzonderlijk behandeld.

Ik vind het prachtig, dat een dergelijk werk in deze tijd verschijnen kan en blijkbaar reeds door velen gekocht is; ook voor deze druk hoop ik op een goed debiet.

Bt.

Boekjes bij de Bijbel. Uitg.: Bijbel Kiosk Vereniging.

Vorig jaar vestigden wij de aandacht op drie deeltjes over Marcus, van de hand van ds. E. de Looze te Hilversum. Intussen werd ons de gehele serie van deze boekjes toegezonden. Het zijn: Het boek Jona, ds. J. Kremer. Stormwind en Vuur (Hand. 1—15) ds. W. A. Wiersinga. Ambassadeurs op Reis (Hand. 15—einde), ds. W. A. Wiersinga. De Brief van Paulus aan de Romeinen, hoofdst. 1—8 en hoofdst. 9—16, door H. W. H. van Andel. De enige Poort tot Gods wereld (Brief aan de Galatiërs). door G. van Veldhuizen.

De Brief aan de Hebreen, door ds. J. Overduin. De brief, vol van hoop, de apostel Petrus, dr. P. Prins.

Te lang reeds wachtten deze boekjes op aankondiging. Deze deeltjes bij de Bijbel bedoelen de tekst van de Bijbel dichter bij u te brengen. Zij willen een praktische leidraad zijn bij het persoonlijk bijbellezen. Ook willen zij de bijbelkringen dienen om het gesprek te leiden en te stimuleren.

Deze boekjes zijn ook uitnemend geschikt voor de jongens in militaire dienst. Zij zijn klein van afmeting en belachelijk laag in prijs. Deze prijs varieert van ƒ 0.40 tot ƒ 0.50 per deel. Ieder begrijpt, dat dit alleen mogelijk is bij Evangelisatie-materiaal.

Gaarne wil ik de aandacht op deze boekjes vestigen. Immers het is zo waar, dat het omgaan met de Bijbel het rechte verkeer met God kan bewerken.

Willen ook de predikanten, die in hun werk zo vaak mensen tegen komen, die weinig of niets van de Bijbel weten, aan deze boekjes denken ?

Het adres is: Bijbel Kiosk Vereniging, Keizersgracht 756, Amsterdam-C.

B.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen