RONDOM DE NIEUWE PSALMBERIJMING (5)

Na mijn terloopse opmerkingen (min en plus) in het voorafgaande, wil ik u wel een overzichtje geven van enkele resultaten van mijn „beproeven" tot nu toe, al zal de waardering natuurlijk individueel verschillen.

Psalm 1 lijkt mij zeer geslaagd, al zag ik in vers 1 graag de drieslag „wandelen, staan en zitten" hersteld.

Maar overigens kan ieder nagaan, dat bij deze psalm de nieuwe berijming zich veel meer dan de oude berijming tot de bijbeltekst beperkt.

Met „plus" noteer ik Psalm 4 : 3

lik leg mij neder zonder zorgen. Want slapend ben ik bij U thuis. Alleen bij U ben ik geborgen. Gij doet mij rusten tot de morgen En wonen in een veilig thuis.

Ook het prachtige 5 : 6

Maar die uw lieven naam belijden, Vinden een schuilplaats aan uw hart: Zij zullen vrij van zorg en smart Zich juichend in U verblijden Ten allen tijde.

Heel mooi vind ik ook Psalm 8 berijmd, vooral vergeleken met de huidige berijming, die beslist niet te handhaven is; denk alleen maar, om niet meer te noemen, aan vers 3 (bedaard), 5 (verkeerde uitleg van de tekst), 7 (heidevelden, in Palestina!), 9 (hoe billijk rolt).

Deze Psalm werd als volgt:

Heer, onze Heer, hoe heerlijk en verheven Hebt Gij uw naam op aarde uitgeschreven — Machtige God, Gij die uw majesteit, Ten hemel over ons hebt uitgebreid.

Wel doet de hemel hoog uw glorie blinken. Maar in de mond van kind'ren doet Gij klinken Uw machtig heil, zo maakt G'uw vijand stil En doet uw haters buigen voor uw wil.

Aanschouw ik 's nachts het kunstwerk van Uw handen. De maan, de duizend sterren die daar branden. Wat is de mens, dat Gij aan hem gedenkt, Het mensenkind, dat Gij hem aandacht schenkt?

Gij hebt hem bijna goddelijk verheven. Een kroon van eer en heerlijkheid gegeven, Gij doet hem heersen over zee en land. Ja, al uw werken gaaft Gij in zijn hand.

Al wat er land of water heeft tot woning. Het moet de mens erkennen als zijn koning: Vogels en wild en al 't geduldig vee En wat er wemelt in de wijde zee.

Heer, onze Heer, hoe heerlijk en verheven hebt Gij Uw naam op aarde uitgeschreven. Heer, onze God, hoe vol van majesteit Hebt Gij uw naam op aarde uitgebreid.

Ik noem ook met gunstige beoordeling de Psalmen 14, 15, 16.

Op een bijbelkring voor ouderen merkte ik afgelopen winter bij de bespreking van de Psalmen 1 tot 22, dat men bij de onbekende psalmen de nieuwe berijming een grote verbetering vond, bij de bekende was de waardering veel gereserveerderd.

Bij Psalm 22 zette ik enkele streepjes bij de verzen 3, 6, 8, 10, 13, maar over het algemeen vind ik het een mooie berijming; 1773 was trouwens bij deze psalm ook erg mooi, maar inmiddels hier en daar verouderd in woordkeus natuurlijk.

Vergelijkt u deze verzen eens met vers 14, 15, 16 van de berijming-1773: (weet u wel, met die vreemde regel: Wie vet is, eet en kniel' voor Isrels Heer)

Dit zal gedenken, wie zich nog verweert. Tot alle natie zich tot Hem bekeert En voor de Koning die het al regeert Zich neer zal buigen. De verste einden zullen het getuigen. Dat niets gelijk aan zijn verheven macht is. Dat Hem de heerlijkheid, dat Hem de kracht is. Het Koninkrijk!

Eet dan, die zit, in 's werelds overvloed. Of daal in 't stof, wanneer gij sterven moet — Bij dood of leven, voor- of tegenspoed. Zult 'gij toch allen voor Gods gerechtigheid ter aarde vallen! Ook het geslacht, dat nog niet is geboren. Zal eenmaal van den Heer getuigen horen. Dat Hij 't volbracht!

Psalm 23 is prachtig berijmd. Wat een regel in het derde vers:

Ik zal het welkom horen van mijn Koning!

Wel vind ik het jammer, dat de eerste regel indirect is uitgedrukt:

Ik wil van God als van mijn Herder spreken.

Maar ik begrijp, dat versvorm en melodie (een pracht-melodie overigens, ! mits gezongen als aangegeven!) wijziging hier haast onmogelijk maken.

Ik wil van God als van mijn Herder spreken. Onder zijn hoede zal mij niets ontbreken. Groen is het land waarin Hij mij doet komen. Fris is de bron die Hij voor mij doet stromen. Hij sterkt mijn ziel en wijst mij rechte wegen. Opdat ik Hem zal prijzen om zijn zegen.

Zelfs door een dal van diepe duisternissen Waar ik het licht der levenden moet missen. Vrees ik geen kwaad, want Gij zijt aan mijn zijde Met stok en staf, tot troost en tot geleide. Onder het oog van hen die mij verraden richt Gij mij toe het nachtmaal der genade.

Gij zalft mijn hoofd met d' olie van uw vrede, Gij vult mijn kelk met gelukzaligheden. Ja, zaligheid en liefd' en welbehagen Zullen mij volgen al mijn levensdagen. Ik zal het welkom horen van mijn Koning En jaar aan jaar verblijven in zijn woning.

In tenminste één opzicht moet deze berijming óns meer „liggen" dan de oude. Wij hechten immers aan de vertaling van de Naam Gods als Here. Welnu, zo komt de Naam in de nieuwe berijming ook telkens vóór. Dus niet meer (25 : 2):

Heer, ai, maak mij uwe wegen

maar nu:

HERE, maak mij uwe wegen

Helaas is het niet steeds gelukt de Naam (Here) op deze wijze te onderscheiden van de aanduiding (Heer), maar in veel psalmregels zullen wij ons spraakgebruik terugvinden.*)

Een prachtig voorbeeld van het grote verschil tussen 1773 en 1961 geeft Psalm 29.

U moet deze psalm eerst eens in de bijbel lezen, dan in de oude berijming en dan de nieuwe.

Hier is de vonk van de poëzie echt overgeslagen van David op de dichter van nu, die deze psalm over het onweer tekstgetrouw zingbaar heeft gemaakt voor ons geslacht, waardoor deze psalm nu weer in zijn geheel kan worden gezongen, wat bij de berijming-1773 onmogelijk was geworden.

Ik noem nog als psalmen, waar ik na voorlopige kennisneming een plusteken bij zette 33, 46, 75, 79, 86, 92, 97, 98, 104, 107, 117, 119 (een moeilijke opgave, veelal bijzonder geslaagd, zeker vergeleken bij 1773), 124, 127, 145, 148.

Vergelijkt u ook eens de huidige berijming van Psalm 118 met de bijbeltekst en u zult merken, dat heel wat (ook zeer bekende en geliefde) regels helemaal niet teruggaan op de tekst. Ook hier is de kortere nieuwe berijming tekstgetrouwer.

Bijzonder jammer vind ik het, dat Nijhofs prachtige berijming van Psalm 150 niet is opgenomen.

Dit zou beslist nog moeten gebeuren: Nijhof heeft Psalm 150 litterair en schriftuurlijk ongeëvenaard weergegeven.

Overigens staan er in mijn boekje ook verscheidene streepjes als min-tékens (dankbaar, maar niet voldaan).

Mag ik: u daarnaar nog een week nieuwsgierig houden?

Misschien wilt u ook wat nauwkeurig de bundel doorwerken en dan zien of uw streepjes overeenkomen met de mijne.

Iedereen kan immers zijn opmerkingen aan de commissie kwijt, dat is op zichzelf al uniek in deze procedure.

En dat er ons veel aan gelegen is, spreekt immers vanzelf. Het heeft de indruk, dat velen onder ons aan deze zaak tot nog toe weinig aandacht hebben besteed.

Hoewel de jongeren voorop zijn gegaan met hun aandacht voor de nieuwe berijming. (Een veelzeggend teken!)

Op de Dies van „Voetius" was er immers in 1958 al een causerie hierover en „De Vaandrager" gaf in 1959 een speciaal nummer over de nieuwe psalmberijming.

De aandacht, ook van de ouderen, er op te richten, was het doel van deze serie artikelen, die ik dus volgende week hoop te besluiten.

*) In de spelling wordt in de nieuwe berijming de Verbondsnaam steeds met allemaal hoofdletters aangegeven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen