BOEKBESPREKING

Liturgische Oriëntatie, door Prof. Dr. H. Jonker. Uitgave: Zomer & Keuning, Wageningen.

Prof. Dr. H. Jonker heeft ons aan zich verplicht, door zijn zondagavondlezingen over vragen aangaande de eredienst, uit te werken tot een boek. Hij noemt dit boek, heel bescheiden: Liturgische Oriëntatie, en het is zijn bedoeling het gesprek over de liturgie wat op gang te brengen en verder te voeren. Het boek is fraai uitgegeven en bevat een veelheid van wetenswaardigheden over de orde van dienst in de samenkomst der gemeente.

De schrijver heeft zich met dit boek gewaagd aan een onderwerp, dat onder ons nauwelijks de aandacht heeft en zeker niet de aandacht, die het verdient. Wij geven ons weinig rekenschap van de diepere zin der liturgische handelingen en werken daardoor slordigheid en sleur in de hand. Dit boek wil ons helpen, en daar zijn wij dankbaar voor. Het blijkt wel, dat de liturgiek nauw samenhangt met dogmatiek, exegese, kerkgeschiedenis, zodat er heel veel ter sprake komt dat rechtstreeks en ook wel eens zijdelings, met het onderwerp te maken heeft. Ik ben er zeker van, dat onze kennis verrijkt wordt door kermis te nemen van dit boek. De samenkomst van de Christelijke gemeente wordt terecht van een geheel enige betekenis geacht, waarin woord en wandel hun plaats krijgen. Mij trof de betekenis van deze samenkomst voor het geestelijk leven: Met elkaar belijden wij schuld, roepen wij God aan, prijzen wij Zijn Naam. Inderdaad, de gemeenschap is meer dan de som der enkelingen, en wat we alleen niet durven en niet kunnen, daarin worden wij meegenomen door het samen te doen. Zo is er meer te noemen. Maar, dat zult u zelf wel ontdekken.

Het boek zal ongetwijfeld bedenkingen oproepen, liever gezegd, tot een gesprek leiden! Dat wil de schrijver ook. Alleen, hij maakt het voor een doorsnee gemeentelid niet gemakkelijk. Er komt veel aan de orde, en er worden veel vreemde woorden gebruikt.

Mag ik een enkele vraag stellen in dit gesprek? Laat de schrijver zich niet teveel meeslepen door zijn onderwerp, zodat het liturgisch gezichtspunt tè overheersend wordt? Bij voorbeeld : De oerbeslissing in de reformatie was een liturgische beslissing: een neen zeggen tegen de offermis - p. 112. Het eschatologische wordt te gemakkelijk tot het liturgische verklaard, bij de uitleg van Openbaring. Was het echt de bedoeling van de eerste ontwerpers der gereformeerde liturgie, om de studie voort te zetten, om steeds dieper tot het wezen van de liturgie door te dringen? p. 14. Of was de besnoeiing en de zuivering hun eigenlijke opzet? Dan: Waarom moeten de hoordiensten het zo ontgelden? Is het werkelijk waar, dat de gemeente bij de mis bij een gebeuren is betrokken, enz. - p. 78. Wat moet ik onder een „doedienst" verstaan? Onderschat de schrijver het „horen" niet ? Het is geloven, en gehoorzamen. Het is liturgisch bij uitstek, en van hieruit komt de liturgie in al haar breedte binnen onze gezichtskring, dunkt mij. Ook de geloofszekerheid, waarover de schrijver met mij bezorgd is, moet toch „horenderwijze" en „zienderwijze" geleerd worden.

Niet duidelijk wordt mij de uitdrukking: deelname aan het heil. Delen in, lijkt mij voorzichtiger gezegd, en dan moet weer gevraagd worden : Hoe anders dan horende en zienderwijze ?

Deze opmerkingen mogen bewijzen, dat het boek, dat voor ons ligt, bestudering en bespreking verdient. Het onderwerp, zo lang onder ons verwaarloosd, is het waard, en deze inleiding kan ons goede diensten bewijzen.

Wij moeten erg oppassen, — en daarover zal het gesprek dus gaan — de liturgie niet sluitend te maken. De gesloten kring van de gemeente. Vergeten wij niet, dat de gemeente open is naar de wereld, en dat liturgie daarom uitloopt op dienstbetoon, ten overstaan van de wereld. Daar komt nog bij, dat de gemeente er niet is, ook in haar samenkomst niet, zonder de schare! Dat houdt de zaak eerst recht open.

Nog een andere openheid dient bepleit te worden. De werking van de H. Geest naar de vrijmacht der genade zal ons verhinderen, om de liturgie tot een gesloten en geladen geheel te verklaren. Door deze werking van de H. Geest naar de vrijmacht der genade, wordt de liturgische cirkel gebroken, naar God toe, in de aanroeping van Zijn naam en de inwachting van Zijn zegen.

L. K.

Komplot in Ethiopië, door Johan Hidding. Edward Smit serie, deel IV. Prijs geb. ƒ 3.95. Uitg. Kok, Kampen.

Een even spannend, goed geschreven boek als de 3 vorige delen. Hier reist Edward met zijn oom, Wielema, de piloot, en Turoeboe naar Ethiopië en de Nijlravijnen. Al zijn er wel enkele onwaarschijnlijkheden in, het is verantwoorde lectuur, die ver boven de meeste spannende beeldromans en avonturen-boeken uitgaat.

C.S.S.

Kunst en Amusement, door dr. H. R. Rookmaker. Uitg. Kok, Kampen.

Speciaal de geestelijke achtergrond van de kunst- en amusementsuitingen zijn in dit boek het belangrijkst en eisen van de lezer een aandachtige lezing. Persoonlijk werd ik het meest getroffen door wat dr. Rookmaker over de schilderkunst schreef.

Een kleine opmerking: Over muziek ware in „Kunst en Amusement" stellig meer te zeggen geweest. Niettemin is de slagzin: „een boek dat u wegwijs maakt", een goede aanbeveling.

C.S.S.

De maan schijnt overal, door Mary Pos. Boeketreeks uitg. Kok, Kampen.

In een veertien korte stukjes vertelt de bekende schrijfster over maannachten, die ze in bijna alle delen van de wereld beleefde, en die ze hoogtepunten van haar reizen noemt. Het zijn eenvoudige momenten van ingekeerd zijn in zichzelf, en vaak ontroerend mooi beschreven, speciaal de laatste drie. Hartelijk aanbevolen.

C.S.S.

De illegale werker, Uitg. Kok, Kampen. door Anne de Vries. Boeketreeks.

Een buitengewoon sympathiek boekje, dat alleen na jaren afstand te hebben genomen, zo kon worden geschreven door één van onze meest bekende schrijvers. Het behandelt het type illegale werker, hun leefwijze, de karaktervorming gedurende het werk, het geestelijk leven, dat toen juist zo sterk sprak, en de vreugde en het leed, die vaak door de spanningen zo extreem beleefd" werden. Hopelijk zullen zeer velen deze pocket willen bezitten.

C.S.S.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen