KRONIEK

Oprichting en uitgroei van de N.C. R.V. bedoelden en bedoelen nog het Evangelie in de aether te brengen. In hoeverre het hele bedrijf der N.C.R.V. in al zijn activiteiten aan die doelstelling beantwoordt ? Op die vraag ga ik thans niet in. Een doelstelling als de genoemde in een jegens het Kruisevangelie vijandige wereld door te zetten, kost strijd. En wie meermalen mr. Roosjen over deze dingen hoorde spreken, weet, dat in de kring van het N.C.R.V.bestuur dit ervaren wordt en men nochtans aan de strijd zich geenszins onttrekt.

De doelstellng van de N.C.R.V. kwam mij in de herinnering door wat ik las over de opening van een der grootste radiostations in deze tijd. Dat is de zender te Addis Abeba, de hoofdstad van Ethiopië, die op 26 februari jl. officieel in werking werd gesteld door Keizer Haile Selassie. Men zal er in zijn dag-blad het een en ander van gelezen hebben. „Hervormd Nederland" van 2 maart jl. wijdde er een zeer oriënterend artikel aan. Het noemt de zender, die van uit het daarvoor gunstig gelegen Addis Abeba tot in Zuid-Afrika en Djakarta zijn reikwijdte heeft, „'s werelds grootste christelijke radio-station".

De schrijver van dit artikel Jac. B. Looijen, vertelt hoe zes jaar geleden het idee van deze zender rijpte bij een zendingsman, dr. Fritjov Birkehlithans bisschop, hoofd, van de Lutherse Kerk in Stavanger in Noorwegen.

Hij zag, hoe in een negerdorp in Afrika 's avonds alle inwoners zich verzamelden om een oud radiotoestel, opgehangen aan een boom, intens luisterden naar de muziek, die doorkwam en daarna naar een spreker. Hij kon de spreker niet verstaan.

Maar plotseling, toen hij al die mensen van dat kleine negerdorp midden in Afrika stil zag luisteren, flitste het door z'n hoofd: „wat zouden de kleine christenkerken in dit enorme werelddeel een sterke, invloedrijke stem krijgen, wanneer ze een goed radiostation hadden".

Toen heeft hij zich ingezet voor dit grote plan: een miljoenenplan. Hij wist dr. Sigurd Asike, een energiek man, die aan het wereldzendingsbureau der Luthersen in Geneve was verbonden en daarvóór vele jaren in de zending werkte in China en Japan, hiervoor te winnen. Zo kwam met veler steun — o.m. van Keizer Haile Selassie, die er op aandrong, dat Addis Abeba de plaats van vestiging moest zijn, — dit grote christelijke radiostation tot stand, dat de naam draagt van: „Voice of the Gospel", stem van het Evangelie en waarvan dr. Sigurd Aske de algemeen-directeur is.

Zo komt op dr. Asike de leiding van dit grote zendstation te rusten. Geen geringe taak!

Hoe stelt men zich voor het doel, aanvankelijk verwezenlijkt, verder te 'bevorderen? Dertig procent van de zendtijd is bestemd voor de Evangelie-verkondiginig. Hoe men deze zendtijd voor de verschillende volkeren produktief wil maken, deelt hij als volgt mede:

„Wij gaan niet zelf programma's maken in Addis Abeba. Nee, de jonge kerken van Afrika moeten zelf, ieder in eigen land, de programma's samenstellen en opnemen. Het is geen zendingszaak. Het is een zaak van die kerken zelf. Wij zenden de programma's alleen uit. Maar iedere landelijke kerk weet zelf het beste hoe men de eigen bevolking benaderen moet in de verkondiging van het evangelie. Ze hoeven ons alleen de bandjes maar op te sturen en wij passen ze dan in ons zendschema in. Er zijn al acht landen die eigen studio's hebben".

Ook op ander gebied wil men uitzendingen geven; zo bijv. voor de landbouw, programma's voor vrouwen, muziek en zo maar meer. Doch alles, om de mensen „te leren een goed christenmens te zijn in het gewone leven." God de Heere geve hier veel wijsheid en leiding des Geestes, opdat men hierin slage. Want wij zien het in de N.C.R.V., hoe moeilijk het is naar en in overeenstemming met de doelstelling de programma's te-verzorgen.

Schoon dit werk door de Lutherse zending is opgezet, wil men ook de zending uit andere protestantse kerken via Addis Abeba in de aether hun boodschap laten uitdragen. Misschien kan en wil onze zending in Kenya er ook gebruik van maken. De opzet is dus „oecumenisdh".

Door deze „voice of the Gospel", waarmede men 500 miljoen mensen kan bereiken, wil men naar de eis van het Evangelie tegen de macht van het communisme, dat met glasheldere zenders uit Moskou en Peking wordt gepropageerd, en tegen de macht van de Islam de strijd voor Christus en Zijn rijk voeren.

Wat zal de vrucht zijn van deze worsteling in het ontwaakte en ontwakende Afrika? Christus de Heere, Die uitgaat overwinnende en opdat Hij overwon, gebruike de groots opgezette ar^beid voor velen, die nu nog aan hun primitieve afgoden gebonden zijn, of nihilist, of Mohammedaan werden. Hij geve een dageraad aan Afrika, die alleen zal aanlichten over harten, die innerlijk „zonder God en zonder hope in de wereld", mogen ontdekken en in geloof genieten, dat in Hem alleen „de levende hope" is.

„Roept uit aan alle stranden. Verbreidt van oord tot oord verkondigt allen landen. Het Evangeliewoord.

Men herinnert zich misschien nog, dat het vorig jaar de „Vereniging van Vrijzinnig Hervormden in Nederland" aan het moderamem der Generale Synode der Ned. Herv. Kerk deed weten, dat zij niet wilde meewerken aan de voorbereiding der Herv. Predikantenvergadering en daarvoor ook generlei verantwoordelijkheid wilde dragen. Dit besluit was voor 1962. Over de in het vervolg te volgen gedragslijn wilde ze zich niet uitspreken. Het hoofdbestuur der Vereniging het de predikant-leden vrij al of niet te gaan, maar sprak de wens uit, dat dezen zich aan zijn besluit zouden conformeren. Het hoofdbestuur meende tot deze stap gerechtigd te zijn, om de afloop van de procedure — prof. Smits. De meeste vrijzinnige predikanten-leden der Ver. van Vrijz. Hervormden in Nederland — niet allen — hebben zich aan dit consigne gehouden.

Toen ik dezer dagen het jongste nr. van „Kerk en Wereld" — het is van 1 maart 1963 — openvouwde viel mijn oog op wat op pag. 3 staat onder het opschrift: „Van het Hoofdbestuur". In dat stuk wordt mededeling gedaan van een brief gezonden „aan het moderamen van de Nederlandse Hervormde Predikantenvereniging", met de mededeling, dat „na ampele bespreking werd besloten in 1963 de mede-verantwoordelijkheid voor de predikantenvergaderingen opnieuw op zich te nemen". En dan volgt:

Het Hoofdbestuur blijft het als een bezwaar gevoelen, dat de manifestatie plaats vindt op een ogenblik, waarop zijn verontrusting over de bejegening, die professor Smits als eervol ontslagen predikant met de bevoegdheid als van een emeritus ten deel is gevallen, nog geenszins is weggenomen.

Anderzijds is er rekening mede gehouden, dat uw moderamen heeft beslist, dat alle Nederlands Herv. theologische hoogleraren voor de bijeenkomst zullen worden uitgenodigd, waarna het Hoofdbestuur een aanwijzing heeft gezien van het nemen van distantie uwerzijds ten aanzien van het genomen besluit".

Betreffende twee zinsneden in deze brief ware enige opheldering of toelichting, naar me wil voortkomen, allerminst overbodig. Wat bedoelt het „Hoofdbestuur" met de woorden: „het moment waarop zijn verontrusting... nog geenszins in weggenomen".

Verwacht het „Hoofdbestuur" een zeker ongedaan maken of intrekking van het besluit dat viel ten aanzien van prof. Smits? Of een garantie vanwege het Breed Moderamen der Generale Synode der Ned. Herv. Kerk dat vrijzinnige predikanten, in wat ze leren ongemoeid zullen worden gelaten?

Maar dan is het adres, waaraan bovenstaande van onbehagen getuigende ontboezeming gericht werd, onjuist.

En nu de andere zinsnede. Ze betreft de uitnodiging door het moderamen der predikantenvereniging gericht aan alle Ned. Herv. theologische hoogleraren „waarin het Hoofdbestuur heeft gezien „een aanwijzing van het nemen van distantie uwerzijds ten aanzien van het genomen besluit". Blijkt zulks uit het feit, dat onder „alle N.H. theol. hoogleraren" ook prof. Smits is? Houdt dat een zich distantiëren van het genomen besluit in? Het is misschien wat naïef van mij, doch ik dacht, dat het moderamen der predikantenvereniging voor de onderwerpen wellicht de hele Ned. Herv. theol. staf ter vergadering wilde hebben. Of houdt de invitatie in, dat alle uitgenodigde hoogleraren verondersteld worden in te stemmen met het: „onbekrompen en ondubbelzinnig aanvaarden der belijdenis", waarmede voorheen — thans niet meer dacht ik — ter vergadering instemming moest worden betuigd en alzo ook prof. Smits als „vol" zou zijn aanvaard? Of wil „het Hoofdbestuur" door vermelding der invitatie aan allen — inclusief prof. Smits? — en met vermelding van , distantie nemen", een stemming bewerken ten gunste van rehabilitatie van prof. Smits?

Ik ga niet verder met veronderstellen. Veronderstellen is immers gevaarlijk! Maar zonder bedoeling schijnt mij niet wat „het Hoofdbestuur" schreef.Nadere explicatie zou deugd doen. Er is iets gaande, lijkt mij. Onlangs het bericht, dat prof. Den Boer uit Leiden — werd ook hij uitgenodigd? — in verband met de uitspraak aangaande prof. Smits, zo lang het 'besluit gehandhaafd blijft, geen prijs meer stelt op zijn rechten als van een emeritus-predikant. Voor enkele weken, schreef prof. v. Itterzon in „Herv. Weekblad", dat in de Haagse Kerkbode prof. P. Smits aangekondigd stond als voorganger in een dienst in een der Haagse kerken. Dat zal nog wel geweest zijn in de plaats van een der vrijzinnige predikanten en dan in de particuliere, verenigingsdiensten der vrijzinnig hervormden. Maar er zat in de publikatie iets uitdagends.

Dat alles doet me vermoeden: er is iets gaande; men berust niet in „het besluit". Daarom is nadere opheldering van welke zijde dan ook, geen overbodige weelde.

Op donderdag 4 april e.k. zal het veertig jaar geleden zijn, dat de Vereniging „Protestants Nederland" werd opgericht. De oprichters — ds. H. Bakker, dr. De Bie, dr. K. H. E. Gravemeyer en dr. F. J. Krop — bedoelden met deze daad „een dam op te werpen tegen de toenemende invloed der R.K. kerk in Nederland". Naar ik vermoed, was de oprichting mede een gevolg van het feit, dat de in 1853 in het leven geroepen „Evangelische Maatschappij" velen in den lande niet positief genoeg was. De hoogleraar Bolland uit Leiden is ook eens benoemd in het hoofdbestuur der Evangelische Maatschappij, wel een teken, dat haar basis niet uitgesproken reformatorisch is. „Protestants Nederland" heeft als grondslag de Heilige Schrift ab het Woord van 'God. Zij formuleert ondubbelzinnig als haar doel:

„Verdieping van de kennis der reformatorische beginselen; verlevendiging van het historisch besef onder ons volk; verdediging van ons protestants-nationaal karakter en bevordering van de 'belangen van het protestantisme in geestelijk en stoffelijk opzicht."

Indertijd heb ik in de Kroniek iets aangehaald uit de „open brief" door de Vereniging aan alle r.k.- geestelijken in ons land verzonden, waarin zij in verband met de wens van het Episcopaat tot meer Schriftgebruik in de r.k.-kerk, dit Episcopaat verzoekt zijn invloed in te zetten, dat de voor de Reformatie grievende besluiten van Trente werden ingetrokken of buiten werking gesteld. Uit het „Persbericht" neem ik nog het volgende over:

In oktober 1962 heeft de politieke studiecommissie van de vereniging een „nota" gepubliceerd over de Europese politiek, getiteld „Een programloos Manifest". Deze nota geeft een uitvoerige kritiek op het ontwerp-program van de Nederlandse groep van de Intern. Unie van Christen-Demokraten voor de Europese verkiezingen.

In deze „nota" en in haar orgaan neemt de vereniging voortdurend stelling tegen het streven van sommige protestantse politici, die de protesantse politieke krachten willen koppelen aan die der rooms-katholieken.

De „nota" werd aan de politieke partijen ter bestudering aangeboden en tevens toegezonden aan de leden van de Staten-Generaal, van de Provinciale Staten, aan vele hoogleraren, predikanten, studenten en andere personen.

Het orgaan der Vereniging, vroeger „de Klok", draagt nu de naam „Protestants Nederland".

In de herdenkingsdienst 's avonds om 8 uur in de Oude Kerk te Scheveningen zullen D.V. als sprekers optreden: ds. L. Lagerwey, voorz. dr. Gravemeyer, enig nog in leven zijnde oprichter, ds. B. van Smeden, Chr. Geref. predikant, ds. J. W. Verhey, Geref. predikant (vrijgemaakt). Men ziet, dat de Vereniging interkerkelijk is. Het samenzijn zij een gezegend herdenken. „Protestants Nederland" worde bekrachtigd ook voor het vervolg in en voor ons volk te dienen tot een pal staan voor en verbreiden van de reformatorische beginselen.

Tenslotte een kort antwoord aan twee lezers, die mij een brief schreven over wat ik in de Kroniek had behandeld. De heer J. H. uit L. stelde mij allerlei vragen over de zondag en de zondagsviering. Zulks in verband met het bekende „Trouw-forum". Ik kan op die vragen hier niet ingaan. Daarvoor is een Kroniek niet de aangewezen rubriek. Misschien wil ons Hoofdbestuur— ik zend de brief door — overwegen een reeks artikelen over dit onderwerp te doen verschijnen.

Dan ontving van de heer H. uit D. een brief over een zaak, die in de Kroniek van 14 maart jl. aan de orde was. Mijn dank voor zijn verwijzing naar „Protestants Nederland" d.d. 31 okt. 1962. Ik was dat artikel echter niet vergeten. 'Het 'bevredigde mij niet in allen dele. Wat ik in „Hervormd Weekblad" dd. 14 maart aantrof, een interview uit de „Nw. Haagse Crt." gaf mij meer voldoening. Doch toen ik de vorige Kroniek samenstelde was het „interview" nog niet in mijn bezit. Mijn dank aan de beide lezers, die op de Kroniek reageerden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen