RONDOM DE CULTUUR

De Christelijke Kerk ontstond in het grote Romeinse Rijk. De Christelijke religie trad een wereld binnen, die reeds lang had bestaan en een eigen leven had geleid. Er had zich een maatsdhappij gevormd, die rijk was aan ingewikkelde verhoudingen. De staat was zo goed ingericht, dat de burgers in veiligheid en vrede konden wonen. Kunsten en wetenschappen waren tot grote bloei gekomen; door vele veroveringen was een groot rijk ontstaan, waar rust en orde voorbeeldig werden gehandhaafd. Het Romeinse recht is beikend tot in onze dagen; handel en scheepvaart werden druk beoefend. Het Evangelie van Christus vond tegenover zich een rijk natuurlijk leven, een hoog ontwikkelde cultuur.

De houding der christenen

Welke houding namen de dhristenen tegenover deze cultuur in? Er wai^en er, die de cultuur zo vriendelijk tegemoet traden, dat zij aan de rechten en eisen der christehjke beHjdenis te kort deden; daar waren anderen, die aan de toenmalige cultuur de rug toekeerden en in onthouding hun kracht zochten. Eigenlijke asceten waren de eerste christenen niet, want zij geloofden vast, dat de aarde des Heeren was mitsgaders hare volheid. Maar de toen bestaande cultuur hing zo nauw met allerlei heidense praktijken samen, dat de christenen, zonder verloochening van hun geloof er geen deel aan konden nemen.

De ontwikkeling bracht ons enerzijds een terrein voor de ascese binnen de kerk in de vorm van monnikenorden en kloosters; anderzijds nam zij een meer positieve houding tegenover staat, wetenschap en kunst aan, die na lange tijd omsloeg in haar tegendeel: de kerk had invloed op de wereld, maar de wereld drong ook de kerk binnen en wekte in haar de begeerte naar de grootsheid des levens en naar aardse macht. Wereldverachting en wereldbeheersing waren de kenmerken van-de keric in de Middeleeuwen.

De Hervorming

De hervorming kwam tegen beide in verzet en liet ook hier een eigen licht schijnen. De cultuur, in de ruimste zin genomen, zodat ze huwelijk, gezin, bedrijf, beroep, landbouw, nijverheid, handel, wetenschap, kunst, staat en maatschappij omvat, is nooit te besdhouwen als een produkt van het christendom. Zij komt immers, in armer of rijker vorm, bij alle volken voor. Al de goederen der cultuiu zijn goede gaven en volmaakte giften, die nederdalen van de Vader der lichten; zij zijn te danken aan de algemene goedheid Gods, die Zijn zon Iaat opgaan over bozen en goeden, regent over rechtvaardigen en onrechtvaardigen, en de harten der mensen vervult met spijze en vrolijikheid. Het christendom bindt daarom niet tegen de cultuur zelve de strijd aan, maar alleen tegen het bederf, dat er in gedrongen is.

Dat Calvijn ook hierover zo dacht, moge blijken uit zijn eigen woord. Als de Schrift ons de uitvinding van Jubal mededeelt, „hij is de vader geworden van aUen, die citer en fluit bespelen", dan wijst Calvijn er op, dat hier gehandeld wordt van treffelijke gaven van de Hei­ Hge Geest, dat God in deze kimstzin Jubals geslacht verrijkt had met uitnemende talenten. In zijn commentaar op Exodus ver< klaart hij, dat „aJle 'kunsten uit God vloeien en te eren zijn als goddeHjke uitvindingen". Ook deze sdhatten van het natuurlijke leven zijn in hun oorsprong aan de Heilige Geest dank te weten.

Van de muziek zegt Calvijn, dat ze een wondere ongeloofHjke 'kracht bezit, om de harten te roeren en de neigingeij| en zeden te buigen en te verzachten.

Kunst en wetenschap hebben zich ook in ons vaderland ontwikkeld. Wie denkt niet aan beroemde schilders als Rembrandt, bekende dichters als Hooft, Vondel en Vader Cats? Hoeveel mannen van wetenschap hebben de naam van ons land niet hoog gehouden, denk aan Boerhaave, Zeeman en Lorentz en zovele anderen. Vele musea tonen de resultaten der schilder- en beeldhouwkunst in de loop der eeuwen. Andere weer lichten ons in over de gesdhiedenis van ons land, weer anderen over de aardrijkskunde of over de oudheid \'an andere volken, die voor onze cultuur van belang zijn geweest. Dan zijn er nog de instelhngen tot bevordering van de beoefe­

ning der muziek.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen