Beproeving van een proeve

Meermalen werd in ons blad geschreven over de Proeve van een nieuwe psalmberijming. De wenselijkheid van een nieuwe berijming werd onder het oog gezien. Over de kwaliteiten van de Proeve werden meningen ten beste gegeven. Dit laten we daarom nu buiten beschouwing. Voor twee bijzonderheden van deze zaak wordt hier uw aandacht gevraagd.

In de eerste plaats de naam. Wat doet een naam ertoe, zegt een Engels spreekwoord. Voor personen inderdaad niet zoveel, waar wij de zinvolle naamgeving van het oude Israël niet zo navolgen. Voor zaken is het echter nodig, dat de naam aanduidt, wat precies wordt bedoeld.

Dat is in dit geval wel duidelijk. Op elk exemplaar staat te lezen: 150 Psalmen, Proeve van een nieuwe berijming. Dat is een hele mond vol. Dat wordt in de wandeling natuurlijk afgekort. Nu is het spijtig, dat men daarbij wat klakkeloos te werk gaat. Algemeen spreekt men van De nieuwe berijming.

Deze afkorting is niet geslaagd. Het is immers duidelijk, dat er nog geen nieuwe psalmberijming is. Er is alleen nog maar een Proeve van een nieuwe berijming. Dat wil dus zeggen: een probeersel (vgl. het Duitse: Probe). Eventuele kritische opmerkingen, zeggen de Interkerkelijke Stichting en Werkcommissie voor de Psalmberijming in hun Woord vooraf, kunnen bij het secretariaat van de Werkcommissie worden ingezonden.

Wij mogen aannemen, dat de Werkcommissie met die kritische opmerkingen zijn voordeel hoopt te doen. Dat betekent dus, dat wijzigingen aangebracht kunnen worden, die het geheel hopelijk verbeteren. De gewijzigde bundel zal vervolgens moeten worden ingevoerd of aangeboden of hoe dat tegenwoordig heet. Pas dan zal men kunnen spreken van een Nieuwe psalmberijming. Nu is zulk spreken voorbarig. Het is nog maar een probeersel, een Proeve, die men niet nu al met de naam van het eindprodukt mag sieren.

Hinderlijk is, dat veelal in de Kerk, ook bijv. in de Omroepgids van de N.C.R.V.  wordt gesproken van de Nieuwe berijming en zo het verkeerde spraakgebruik in de hand wordt gewerkt. Laten wij daar niet aan meedoen, maar blijven spreken van de Proeve, desnoods van de Proefbundel. Dat is korter en juister.

In de tweede plaats is van hogerhand tot alle kerkeraden van de Hervormde kerk het verzoek gericht, de gemeenten met de Proefbundel kennis te laten maken, door daaruit tijdens de godsdienstoefeningen te laten zingen.

Het is schrijver dezes niet bekend, wat het motief is van dit verzoek. Het kan zijn, dat men meende, het kerkelijk oordeel — de beoordeling door de kerkelijke vergaderingen — een zo groot mogelijke klankbodem te moeten geven. Het kan ook zijn, dat men niet meer bedoelde dan het kerkvolk vast met de Proefbundel vertrouwd te maken om bij de invoering als nieuwe berijming minder weerstand te ontmoeten.

Wat de bedoeling ook mag zijn, het verzoek lijkt ons minder gelukkig.

Immers: zou men prijs stellen op een beoordeling door het meelevende deel der Kerk, dan is niet in te zien, hoe het alvast gaan zingen uit de Proefbundel tot die beoordeling kan bijdragen. Hoe stelt men zich dat voor? Dat lidmaten der Kerk na een kerkdienst in de pen zullen klimmen om de Werkcommissie te schrijven dat ze de juist gezongen verzen zo mooi of zo lelijk vonden? Of, op zijn best, waarom ze die al of niet apprecieerden? Dat is vrucht van een vluchtige indruk en van nul en gener waarde. Daar komt voor de Werkcommissie niet bruikbaars uit.

Het alvast gewennen van de gemeente aan de Proefbundel lijkt ons meer last dan gemak op te leveren. Hoe meer en hoe langer uit de Proefbundel wordt gezongen, des te meer wordt de Werkcommissie de pas afgesneden om vrijelijk wijzigingen aan te brengen. Zij zal het steeds meer als een bezwaar voelen, een minder geslaagde berijming te wijzigen, naarmate de gemeente aan die berijming gewend raakt.

Dat er een nieuwe berijming komt, zal van hervormd gereformeerde zijde weinig bezwaar ontmoeten, mits:

1. terwille van de continuïteit ook in het liturgisch leven der Kerk meer van de huidige berijming-1773 wordt gerestaureerd dan in de Proefbundel is geschied;

2. de geheel nieuw te berijmen psalmen uitgesproken beter zijn dan die van de berijming-1773, voor wat betreft stijl, dichterlijk gehalte, en bovenal aansluiting bij de tekst van de onberijmde psalmen, zowel naar de letter als naar de geest daarvan.

Er moet de Werkcommissie toch wat aan gelegen zijn, dat zij juist ook de gereformeerden in onze Kerk — psalmliefhebbers als zij zijn — niet van haar arbeid vervreemdt.

Zij moet dan ook geheel vrij blijven, met binnengekomen bezwaren, na die op hun waarde te hebben getoetst, zo nodig rekening te houden.

Daarom is het voorbarig gebruik van de aanduiding Nieuwe berijming te vervangen door Proeve of Proefbundel; daarom ook is het verzoek, de gemeenten „alvast" luit de Proefbundel te laten zingen, geen goede greep geweest.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen