SYNODALE GELUIDEN OMTRENT DE KERNBEWAPENING (IX)

A. Algemeen

Zijt gij met uw verstand gekomen tot aan de breedte der aarde? Geef het te kennen indien gij dit alles weet. (Job 38 : 18)

De blinde uitval van onze Synode in de richting van het aniticommunisme typeert de kramp, welke dat anticiperende denken teweegbrengt. In kringen, waar het geloof in de Voorzienigheid Gods niet slechts wordt beleden maar ook beleefd, behoeft zulk een kramp niet te worden gevreesd: „God houdt de schepselen door zijn almachtige en alomtegenwoordige kracht niet slechts in wezen, maar regeert ze er ook door. Zij wandelen allen willens of onwillens aan den leiband Gods en schrijden voort naar het doel, dat Hij in Zijn raad bepaald heeft. Het is een gedachte, die tot groote kalmte stemt, dat wij niet aan een grillig toeval zijn overgeleverd, maar dat alles onder Gods wijs en heilig bestuur staalt, zoodat er niets geschiedt, of Hij heeft er de hand in" (uit: Ds. J. J. Knap Czn. „Heidelbergsche Catechismus" blz. 95 Groningen 1912). Tussen haakjes: op grond waarvan wordt toch telkenmale dat voorzetsel „anti" geinterpreteerd in de zin van „contra". ..? De grondbetekenis van dat woordje „anti" is toch „in de plaats van"?

De betoogtrant van onze Synode correspondeert met wat in kringen van de hedendaagse wetenschap adat schijnt. Is niet de ideale „attitude" van een aankomende intellectueel (student), dat hij aan alles twijfelt en in niets meer gelooft dan in wat wetenschappelijk onomstotelijk vaststaat? Wee hem of haar, die nog in absolute waarheden gelooft! Zover is het humanisme reeds doorgevreten in die kringen. . .

De „ja, maar"-theologie effende daartoe mede de weg.

Maar de vraag, waar het te deze op aankomt, is: Laat zich een dergelijke houding wel rijmen met de strijdpositie van een christen? Wij spreken toch van de Strijdende Kerk?

Het synodaal rapport lijkt geschreven door een toeschouwer— Dr. Rietveld slaakte de verzuchting : „Het klinkt natuurlijk verschrikkelijk aanmatigend, maar met de beste wil kan ik dit geschrift niet minder naïef noemen. Het lijkt wel geschreven door mensen, die zich gesteld hebben buiten de historie. Het riekt heel erg naar de studeerkamer —, niet door iemand, die zich in het strijdgewoel bevindt en nu en dan eens een schram oploopt, of een buil.

Van prof. Kwant zijn de woorden: „Wie verlangt dat de christelijke waarden tot een werkelijkheid worden op een volwassen zuivere wijze, d.w.z. zo dat de menselijke zondigheid daarbij geen rol speelt, moet afzien van de verwerkelijking zelf. Er is momenteel een vorm van idealisme, dat deze waarheid vergeet. Men vraagt soms om een radicaal christendom, dat waarden wil verwerkelijken in onze wereld zonder, hoe dan ook vuile handen te maken. Men duldt in de weg die zou moeten leiden tot de verwerkelijking der waarden, geen menselijke anbiguïteit, geen zondigheid. Dit is gemis aan realiteitszin". Prof. v. Niftrik met zich — eerder al — uit in dezelfde geest: Een christen maakt hoe dan ook zijn handen vuil...!

Ik herinner mij een situatie in het ooncentratiekamp Buchenwald, hoe in een bepaald blok dagen achtereen het voedsel (Steckrüben) niet anders kon worden gedistribueerd dan onder toezicht van een met zware knuppels gewapende knokploeg, rondom de ketels. Keer op keer dansten de knuppels over de ruggen, eer het zover was, dat een ieder kreeg waar hij recht op had, de stervenden inbegrepen ...

Dit is de werkelijkheid in een door de zonde bedorven samenleving. In een concentratiekamp zie je dat het scherpst!

lemand, die strijdt, zal vele malen daags hebben te kiezen. Hij kan zich de luxe van dialectische bespiegelingen omtrent de ontwikkelingen in zijn wereld niet permitteren. Een overheid weet daarvan mee te praten! Altijd maar wikkende en wegende mensen zijn mensen zonder bestuurstalent...

Voor zo'n iemand is het rapport dan ook een niet te verteren stuk.

Voor hem maakt het geen verschil uit of iemand vervolgd wordt om der wille van zijn ras (nationaal-socialisme) dan wel om der wille van zijn politieke overtuiging (communisme). Mr. Aantjes merkte dan ook zeer terecht op: „Waarom blijven ten aanzien van het communisme kwalificaties achterwege, gelijk wij zo-even uit het geschrift aanhaalden met betrekking tot het nationaal-socialisme — barbaarse, anti-chrisitelijke tirannie — en die op het communisme toch evenzeer van toepassing zijn".

Daarentegen is het hem volstrekt niet om het even of wij leven mogen in een rechtsstaat dan wel gedwongen zijn te leven in een machtsstaat, onder de vigeur van een democratie dan wel onder de vigeur van de caricatuur daarvan, een zgn. volksdemocratie!

Nu beweer ik niet, dat onze Synode zo gecharmeerd is op dat communisme; dat is zij zeker niet. Maar zij kiest niet! En dat, terwijl zij weet, dat een politicus kiezen moet...! De man zou anders spoedig niets meer te kiezen hebben. .. Dat onze Synode zich op de vlakte houdt, soit, maar draagt zo'n politicus niet een eigen verantwoordelijkheid? Waaraan ontleent onze Synode het recht naar een andermans teugels te grijpen?

Onze Synode heeft het recht aan haar zijde, als zij geluiden wil laten horen van de Overzijde, maar zij tast mis, als zij daar aanbevelingen bijvoegt, die niet realiseerbaar zijn.

Een christen zweeft niet boven de aarde om naar beneden te kunnen roepen: Foei toch, jullie rakkers, daar op die aarde!

Een christen is op z n 'reis door de wereld afhankelijk van de aarde. Dit betreft niet alleen zijn lichamelijke behoeften maar ook zijn geestelijke behoeften. Het is dank zij het profijt van de boekdrukkunst, enz. dat hij een bijbel bij zich draagt. Schakelt God niet altijd die aarde in? Is het ook niet dank zij de leefruimte, die de Westerse wereld ons nog biedt, dat onze Synode aan het woord is gekomen...?

Het spreken van onze Synode doet mij denken aan een predikant, die zijn eigen gemeente afgeschreven heeft.

Wat komt er onder dergelijke omstandigheden van het pastorale werk terecht? Arme kudde, die aan zon herder toevertnouwd is!

Jezus daalde af naar de aarde om daar de Wil Zijns Vaders te volbrengen (Joh. 4 : 34 e.a.). Daartoe aanvaardde Hij ook het bestel van Zijn Vader, de staatkun dige en maatschappelijke verhoudingen uit het begin van onze jaartelling inbegrepen. Daartoe word Hij de mensen in alles gelijk, uitgenomen de zonde (Phil. 2:5—8; H.C. vraag en antwoord 35). Niet om die verhoudingen te sanctioneren, dat allerminst. Hij aanvaardde de status-quo in dier voege, dat Hij Zich niet opwierp als een hervormer á la — Marx! Zo kon Hij dan ook zeggen: „Geef dan de keizer, wat des keizers is" (Matth. 22 : 21 e.a.), enz. Niet één milit air, die van Hem te horen kreeg: Smijt eerst je wapen weg. . .

Onze Synode geeft van een andere gezindheid blijk: zij zou die wereld op stel en sprong veranderd willen zien.

Haar geschrift heeft iets bedillerigs. Het is alsof onze Synode amper gerust is op de Voorzienigheid Gods. Zou zij er een memorandum onder willen schuiven?

Zou de Heere niet weten, wat ons benauwt? Hebben wij het ernaar gemaakt, dat wij Hem zouden kunnen aanlopen met een project, waarvan het nog maar zeer de vraag is of daarvan mag worden getuigd wat prof. Berkhof onlangs gemeend heeft te moeten zeggen: „Het heeft de Heilige Geest blijkbaar goed gedacht, dat de Synode zo handelde, en ook bij doorwerking en doordenking van deze materie zal - die Geest haar weer leiden". Had en heeft het onze Synode niets te zeggen, dat zij met haar uitspraak alleen stond en nog staat? Hoe kort is het nog maar geleden, dat diezelfde Synode ons waarschuwde voor wat prof. Berkhof thans doet (identificatie van 's mensen wil met die van God)?

Zouden wij de Heere niet alle ruimte gunnen om te doen wat Hem behaagt, zonder enige restrictiee? Weet één onzer wat de Heere met ons voor heeft in de dag van morgen?

(Wordt vervolgd)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen