Boekbespreking

Ds. Mr. C. Brouwer, Vrede en vrijheid, 72 blz., ƒ 2, 25. Uitgeverij Van Keulen, Den Haag, 1963

De ondertitel helpt ons op weg naar het eigenlijke onderwerp van deze brochure : „Duel om het kernwapen". Zoals kort na 1918 een pak brochures en geschriften de wereld werd ingezonden positief of negatief tegenover de roep : nooit meer oorlog; oorlog aan de oorlog en dergelijke, zo is het in deze tijd, nu de intrede van de atoomwapens allerwege een hevige ontsteltenis heeft teweeggebracht. Gaat het op, zo vraagt men zich — terecht — af, de mensheid van vandaag onder de angst van dreiging van de atoombom te laten leven?

Op enige vragen en daarop gegeven antwoorden gaat de schrijver van bovengenoemde brochure nader in. Hij wijst er o.a. op, hoe prof. Brillenburg Wurth gezegd heeft, dat het atoomwapen niet het enige probleem is en dat dit beklemmende vraagstuk niet gesïoleerd mag worden bezien. Ik geloof inderdaad, dat dit teveel geschiedt. Met het buiten de wet stellen van de atoomwapens is men er niet; want hoe moet men tegenover de wetsovertreder van deze wet optreden? De schrijver legt een sterke nadruk op het zwaardrecht van de Overheid. Zonder dit zwaard is een samenleving onmogelijk.

Slechts kort gaat de schrijver in op het Synodale stuk over de atoomwapens. Met instemming haalt hij het sympathie ke woord aan van prof. Ridderbos, die de synode verwijt, dat zij op haar eentje spreekt, hij doet dit aarzelend, gezien het verleden, maar gelijk heeft hij. Ook komt aan de orde de vraag naar het functioneren van en het hanteren van dit stuk. De synode is uitgegaan van die extreme situatie en niet van de concrete. De schrijver signaleert niet alleen een duel om het kernwapen, maar ook het duel tussen God en Satan om deze wereld en zijn behoud of ondergang.

In „Het beroep op de Bijbel" verklaart de schrijver enige teksten, die dikwijls in dit verband worden aangehaald: Oog om oog; Wederstaat de boze niet e.a. God heeft deze wereld niet prijsgegeven en afgeschreven, al is zij een strijdperk van de Satan en van Gods oordelen. Het vizioen van de troon in de hemel predikt de eeuwen door hoe Christus heerschappij voert over de wereld.

Lang niet alle vragen komen aan de orde — de schrijver wijst daarop — maar deze brochure bevat een ernstig woord, dat verdient door te klinken.

De discussie over het kernwapen heeft iets onbevredigends en vermoeiends; de oorlog zelf wordt te gemakkelijk aanvaard; alsof andere wapenen niet evenzeer een benauwende bedreiging zijn. De bacteriologische oorlog bv. In de dagen vóór de tweede oorlog was er bij velen een ontzettende angst voor een gasoorlog en het getal sprekers, die een tijdrede hielden over deze bedreiging van beschaving en wereld was groot. Ik denk aan de titel van een rede uit die tijd: Het laatste geschenk aan een stervende wereld; dat ging - was althans toegespitst op het mosterdgas. Maar er werd geen gas in de oor­ log gebruikt, ook niet in de veldtocht van Korea. En alle profeten kregen ongelijk. En daarom is oproep om wat dieper te zien zo verantwoord en zo noodzakelijk. Het gaat erom, dat de mensen leren verstaan, dat er alleen voor de enkeling en voor de wereld in het geheel verwachting is in de vreze des Heeren. Dostojewskj zegt ergens: God vernietigen, betekent de mens vernietigen - en hij had gelijk.

Dr. A. J. Visser, Calvijn en de Joden, 26 blz., ƒ 1, 25. Boekencentrum N.V., s-Gravenhage, 1963.

De theologische werkgemeenschap van de Raad voor de verhouding van Kerk en Israël geeft als bijlage van het maandblad Kerk en Israël een reeks brochures uit onder de titel Miniaturen.

Dr. Visser bespreekt in een korte studie Calvijns houding tegenover de Joden. Hij meent, dat Calvijn zich aansloot bij de traditionele opvatting van zijn dagen; Calvijn is beslist geen antisemiet geweest; zijn houding was zeer gematigd. Het is een goede brochure, waarin de schrijver o.a. ingaat op de nauwgezette wijze van exegetiseren van Calvijn en op de Kabbala. Theologisch wordt Calvijns standpunt misschien te weinig uitgewerkt. Er zou nog iets meer te zeggen zijn over de betekenis van de beloften aan Israël. Calvijn maakte er geen bezwaar tegen om Israël het volk der belofte te noemen. Ik weet wel, dat in een klein bestek niet alles kan worden opgehaald en ga hier niet verder op in; verwijs alleen, voorzover nodig naar het nummer van Theologia Reformata van juni 1960 en naar wat ik enige jaren geleden schreef in de Waarheidsvriend over Calvijn en Kimchi.

Aanbevolen lectuur.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen