KRONIEK

„Raadsman".

De hoofdlegerpredikant heeft genoeg aan zijn hoofd. Alle kerkelijke kranten en scribenten houden zich uitvoerig bezig met het conflict, dat gerezen is tussen ds. Bos en ds. Diekerhof. Er zijn over deze kwestie door het lid van de Eerste Kamer Algra en door leden van de Tweede Kamer de minister van Defensie vragen gesteld. De minister heeft geantwoord, dat hij volkomen de vrijheid der kerken respecteert, maar tevens dat deze vrijheid verantwoordelijkheden met zich brengt. Voorts stelt hij zich achter de hoofdlegerpredikant voorzover deze voorstellen doet, waar ook de commissie voor interkerkelijk overleg militaire zaken mee accoord gaat.

Inmiddels moest de hoofdlegerpredikant zijn instructies geven aangezien de „raadslieden" van het Humanistisch Verbond hun intrede doen in het leger. Duidelijk is uitgesproken dat het geen gelijken zijn. Niet dat ze als mensen minderwaardig zijn, maar de geaardheid van hun werk ligt op een geheel ander vlak. Toch is het wel de moeite waard om te weten hoe de troep reageren zal op deze nieuwe figuren. De soldaten zullen er toch wel een soort dominees in zien. Dominees zonder kerk en zonder Bijbel. Maar toch wel voor het „goeie". De aalmoezenier heeft allicht groter aanrakingsvlak vanwege het schema onder- en boven-natuur. Het Rooms-Katholicisme heeft het humanisme willen integreren. Het Evangelie echter heeft meer moeite. „Maar Jezus zelf betrouwde hun Zichzelf niet, omdat Hij ze allen kende en omdat Hij niet van node had dat iemand getuigen zou van de mens, want Hij zelf wist wat in de mens was".

In het Humanisme is geen plaats voor Jezus. In de persoon vem Pilatus faalde ondanks alle nobele bedoelingen het Humanisme op het gewichtigste moment van de geschiedenis. Mogen onze jongens zichzelf ook niet aan deze raadslieden toebetrouwen. We hebben geen behoefte om te weten wat er in de mens is.

Plaatsvervanger.

Het toneelstuk van de Duitser Hochhuth, waarin Paus Pius in gebreke wordt gesteld, omdat hij faalde tijdens de oorlog toen de joden werden uitgeroeid, is voor de r.k. leiding nog steeds moeilijk te verwerken. Ondanks het feit dat Protestanten verklaarden, dat ook zij niet vrijuit gingen en dat de schrijver zelf uitsprak, dat niet de bedoeling voorzat om de schuld van het Duitse volk af te wentelen op de r.k. kerk. Natuurlijk is de erkentenis van Protestanten een slecht doekje voor het bloeden, omdat de paus volgens de beschouwingen een figuur is van geheel andere orde. Weliswaar is natuurlijk de onfeilbaarheid niet direct hierbij betrokken, omdat die alleen volstrekt geldt, waneer de paus ex cathedra spreekt, maar in zijn doen en laten moet de onfeilbaarheid toch zoveel mogelijk benaderd worden. Dat zit er wel in. Reeds in Israël heeft de huidige pontifex maximus zich uitgelaten over de beschuldigingen en recent opnieuw, toen hij in de basiliek van St. Pieter een standbeeld onthulde van Pius XII, wienst naaste medewerker paus Paulus was. Men mag Pius niet beschuldigen van lafheid. Hij heeft gerechtigheid nagejaagd en zwakken en lijdenden verdedigd. Het is te danken aan Pius XII dat Rome niet meer te lijden had. Dit is natuurlijk geen sterk argument. Men zou kunnen zeggen dat het hemd nader is dan de rok. Het is er ons overigens in het minst niet om te doen om ons ook maar iets boven deze of welke paus te verheffen. We hebben er slechts bezwaar tegen dat men de pausen verheft.

Oecumenisch .

Het modewoord van onze dagen oecumenisch is de laatste tijd wel te pas en te onpas op de lippen geweest en uit de pen gevloeid. Met name in alle beschouwingen rondom de overgang van de overgang van de Prinses. Ze had het ook zelf genoemd. Overigens is wel gebleken en blijkt dat oecumenisch niet betekent koek en ei. Soms zou men het wel denken. Een kleine strook scheidt ons nog. Maar bij diep ingrijpende gebeurtenissen blijkt hoe groot de kloven wel zijn. Dat zagen we bij de overgang van Irene. Dat speelt ook een rol bij de legerpredikantenstrijd. Want ineens brengt men de kerkelijke status van de hoofdlegerpredikant in de discussie naar voren.

Functieverlies .

De directeur van volksgezondheid, prof. Muntendam, heeft op een bijeenkomst van de wereldgezondheidsorganisatie — waar Frankrijk een lans brak om rood China de plaats te laten innemen van Formosa — een betoog gehouden over de toename van geslachtsziekten. Ook in Nederland, waar geen aangifteplicht geldt is een opvallende stijging gesignaleerd. Prof. Muntendam noemde mogelijke oorzaken als vrijer onderling verkeer, losser worden van familiebanden en verminderde invloed van religieuze moraal.

De kerk verliest zijn greep op het het volk en op de zeden. Ook al gaat men lang niet meer naar de kerk, het gedragspatroon blijft lang nawerken. Het verlaten van God als de Springader van het levende water brengt onherroepelijk bij gebroken bakken. De humanistische geestelijke verzorging zal ook niet in staat blijken tegen deze euvelen een barrière op te werpen.

Apostolaat .

Misschien dat deze humanistische verzorgers ook nog wel een woordje zouden kunnen wisselen met Robinson de schrijver van het geruchtmakende boekje: Honest to God, waaraan we al eerder aandacht schonken. Immers de bisschop van Woolwich houdt ook niet veel meer over dan een humanistisch restant. Het is eigenaardig, dat het boekje Honest to God, dat helemaal niet zo origineel is en veel inzichten van anderen verwerkt nu juist inslaat. Dat heeft men ook al gezegd van het Britse muzikale fenomeen, dat de ganse althans jeugdige wereld in verrukking brengt. Er zit iets grilligs in furore evenals in mode. Maar in ieder geval is wel te verklaren waarom dergelijke pogingen als van Robinson aandacht trekken. Men zoekt woorden en begrippen, die de moderne mens aanspreken. Dat is overigens alle eeuwen beproefd. Wat men naderhand in de kerkgeschiedenis kwalijk neemt namelijk de al te eigentijdse vertolking van het evangelie geldt op het moment als een deugd en als een moedige onderneming. Overigens zien we liever dat het evangelie de mens herschept dan dat de mens het evangelie herschrijft.

Wie volgt.

Jarenlang waren de Gereformeerde Kerken een blok onveranderlijkheid in de Nederlandse samenleving. Het was palstaan wat de kerkklok sloeg. Na de oorlog ging de Hervormde Kerk via stroomversnellingen. Maar we zien, dat op enige afstand de Gereformeerde Kerken volgen. In allerlei opzicht. Al gaat het allemaal niet even snel. Het gaat om kwesties als van schriftbeschouwing, over Genesis 1—3, psalmberijming. Wereldraad enz. Onlangs kwam een verklaring, dat een lidmaat of ambtsdrager best lid kon zijn van de P.v.d.A. De doorbraak begint ook in de Gereformeerde Kerken veld te winnen. De studentenpredikant dr. Kuitert schrijft: Geef ons een driemanschap als destijds Kraemer, Banning en Gravemeijer om wat nu in onze kerk verdeeld raakt weer samen te bundelen. Maar nog niet zo lang geleden sprak dr. Gravemeijer voor Protestant Nederland over de overgang van Prinses Irene. Toen sprak hij herhaaldelijk uit dat het met de Hervormde Kerk niet zo best ging en dat het gekonkel van de Wereldraad van Kerken ons volk ontledigt van het reformatorisch besef. Welke Gravemeijer begeert dr. Kuitert? Die van toen of deze van nu? Het geeft toch wel te denken, dat een man als dr. Gravemeijer, grote gevaren ziet waar velen roemen in vooruitgang. Nog immer geldt: Bewaar het pand.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen