KRONIEK

„Automatisering”.

De momentele zogenaamde krapte op de arbeidsmarkt moet ons niet verleiden om de ogen te sluiten voor een probleem, dat misschien binnen enkele jaren zich zal opdringen. In de Verenigde Staten begint het al acuut te worden. Sommigen voorzeggen het einde van de arbeid, die de mens werkt onder de zon. Het zou ook een slavenopstand van ongekende orde kunnen zijn. Men heeft wel eens gefilosofeerd of de mens een machine zou wezen, maar de machines gaan zich opwerpen als Übermenschen, die hele volkeren tiranniseren. Openbaring spreekt van het Beest. Dit Beest zou zich kunnen verschansen tussen de computers. De automatisering op grote schaal neemt honderden arbeiders tegelijk het werk uit handen. Het is te begrijpen dat de ideeën hierover bij fabrikanten optimis­tischer zijn dan bij de leiders van vakbonden. Men heeft al berekend dat de komende zes jaren in Amerika 24 miljoen betrekkingen zullen worden opgeheven door de automatisering. Er komt dus wel een tijd, dat we kunnen zeggen: Het gaat allemaal vanzelf. Maar wat een zegen lijkt, kon wel eens een bittere vloek blijken. Weliswaar moeten we niet uit het oog verliezen, dat dank zij de machine werk wordt verricht wat anders in geen honderd jaar tot stand kwam. Denk u in, dat al de dagbladen, die van de persen afstromen moesten worden gschreven of zelfs, zoals dat heet, met de hand moesten worden gezet. Maar de realiteit is toch wel dat er heel wat mensen op straat komen te staan, omdat de moderne apparatuur het sneller, beter en goedkoper doet. Hoewel het wel niet zal voorkomen, dat een ambtenaar een vergissing maakt als een computer, die soms berekent dat iemand in plaats van een kwartje enkele duizenden kan ophalen als teveel betaalde belasting.

Zelfs uit de zogenaamde vrije beroepen worden mensen weggedrongen. Computers kunnen medische diagnoses stellen en met een druk op de knop tovert het apparaat een dossier, waarvoor een advocaat uren, dagen, maanden had moeten zwoegen.

Het zou het beste zijn dat men een computer bouwde, die antwoord kon verschaffen op de vraag hoe men de werkloosheid kan voorkomen of doeltreffend bestrijden, wanneer eenmaal de automatisering zich krachtig doorzet.

Dit is natuurlijk een vrij goedkoop grapje. Maar het is wel terdege noodzakelijk ons van deze dingen rekenschap te geven al is het waar dat een mens vaak het meeste vreest voor lijden, dat nimmer op komt dagen. Maar leven zonder zorg is niet verantwoord. We achten het geen zegen, wanneer er voor de mens niet meer overblijft dan te eten en te drinken en op te staan om te spelen. In het zweet uws aanschijns zult ge uw brood eten. Het zal toch wel zo blijven al zijn er nog zoveel zweetverdrijvers, die het zelfs ook niet meer „domme" werk overnemen. De vloek blijft, de moeite, het verdriet.

En vooral moeten we waken tegen „automatiserende tendenzen" in de heilsorde. Want zoiets slaat zo gemakkelijk van het ene terrein over op het andere. Vanzelf zalig worden is er niet bij. Binnenkort komen die bekende woorden weer onder onze aandacht. Wat zullen wij doen, mannen broeders? En het antwoord op de vraag der vertwijfeling: Bekeert u en een iegelijk van u worde gedoopt in de Naam van Jezus Christus tot vergeving der zonden en gij zult de gave van de Heilige Geest ontvangen.

„Doop".

Automatisch — als ik het woord gebruiken mag na al het bovenstaande — kwam ter sprake het woord en daarmee het begrip van de Heilige Doop.

Onlangs schreef ik of die merkwaardige woorden van Paulus, dat hij God dankte, omdat hij niemand had gedoopt. Uit de tekst Handelingen 2 : 38 zojuist aangehaald volgt dat de doop toch wel een zeer dringende en urgente zaak is. Bekeert u en wordt gedoopt. Ik meende enkele weken terug wel duidelijk gemaakt te hebben, dat hoewel ik omstandigheden mogelijk acht doop en verkondiging te scheiden, dat ik er in het onderhavige geval ontoelaatbaar achtte vandaar de uitdrukking: steen door de ruit. Het zal echter verontrusting wegnemen door hierop nog even de nadruk te leggen. Voorts hebben sommigen ook critiek menen te lezen, op het beleid van de kerkeraad van Ede, waar dit zo niet gesteld was. Juist het tegendeel. Een iegelijk van u worde gedoopt in de Naam van Jezus Christus tot vergeving van zonden. Wel hebben we uitermate die doop van node en ook de dagelijkse beleving ervan. We struikelen in vele. Maar in de noodzakelijk gevoelde behoefte aan de gedurige beleving zullen we elkaar vinden ook al kunnen er ook onderling zo maar moeilijkheden rijzen.

„Herdoop”.

Ik legde de nadruk op de beleving. De doop des harten. Verstaat ge wat ge leest? Verstaat ge uw doop? Was dat niet het ideaal van Wormser in de vorige eeuw: De natie de doop leren verstaan? De doop die de kerken over en weer van elkaar erkennen. De roomskatholieken hebben er wel moeite mee, vooral wanneer er onduidelijkheden zijn omtrent het uiterlijke teken. Voor de reformatie ligt het weer anders, hoewel je er toch wel eens bezwaar in ziet om een doop als doop te erkennen, wanneer die bijvoorbeeld buiten medeweten van een der ouders stiekum is toegediend. Karinaal Afrink heeft eindelijk het stilzwijgen verbroken rondom een zaak, die velen verontrustte. Prinses Irene uit oecumenische overwegingen overgegaan tot het roomskatholicisme is op 3 januari nog wel te Rome door de zo oecumenisch gezinde kardinaal Alfrink gedoopt. Een nadere verklaring is uitgekomen. We onderschrijven niet, wat het Brabants dagblad zei, dat dit een — al betreft het prinses Irene — irenisch getuigenis is, dat slechts ontwapenend kan werken. Wij zijn nog niet ontwapend daardoor, al zijn er sommigen die zich blij maken, omdat de kardinaal schreef van kerken, een uitdrukking die van die kant officieel nog niet zo gemakkelijk over de lippen komt en waarmee dus ook de reformatorische geloofsgemeenschappen tevens zijn aangeduid. Een prinses van Oranje is wel een meervoud waard, 't Is allemaal heel hoffelijk, maar waarom moest de onverwachte afwezigheid van getuigen zo'n belangrijk motief zijn? Onverwachte afwezigheid. Was er gesuggereerd dat deze getuigen aanwezig zouden zijn, hebben ze zelve laten afweten, waren deze getuigen niet te bereiken? Vervolgens schrijft de kardinaal dat uitstel van de plechtigheid onuitvoerbaar leek. Het woord „leek" is niet erg overtuigend en krachtig juist in zulk een netelige kwestie. Tenslotte is het een schrale troost wat gezegd wordt dat de doop niet had hoeven te geschieden als de kardinaal had beschikt over de gegevens, die hem thans zijn verstrekt over de doop die in 1940 heeft plaatsgehad.

Gaarne legt de rooms-katholieke kerk de nadruk op het voorwaardelijke van de herdoop. Wat is dat voor een doop? Wat gaat er om in de ziel van de bedienaar en van de ontvanger, wanneer zulk een doop plaats vindt? Moet men bedenken: Als ik nog nooit gedoopt ben dan word ik het nu? De rooms-katholieke opvatting van de sacramenten speelt in het geheel wel degelijk een rol. Wij voor ons zijn ervan overtuigd dat er hier ongetwijfeld sprake is van een zekere automatisering. De kracht van het reinigende bloed van Jezus Christus is niet gedelegeerd, niet overgedragen aan het uiterlijke water, het bad of de formule en ook niet aan een combinatie van deze. Alhoewel het teken niet ijdel en bedriegelijk is erlangt toch de doop zijn zin en effect aan het geloof. Niet van de rite maar van het sola fide hangt het af. Onzerzijds kan er ook alleen maar erkenning zijn van een doop, wanneer we afzien van kerk, bedienaar en kerkleer en zien op Christus, die bevel gaf alle volkeren te dopen en die de waarheid ervan is. Zonder Hem zou de doop niet met al zijn.

„Eenheid”.

De weg naar de eenheid is — zo blijkt wel — een lange en moeizame. Ik stel dit punt tot besluit nog even aan de orde, omdat de kronieken van Waarheidsvriend en Gereformeerd Weekblad door prof. van Niftrik publiekelijk werden aangevochten. Het Gereformeerd Weekblad maakt het nog bonter volgens prof. van Niftrik in dit opzicht dan de Waarheidsvriend. Maar beide kantten z.i. op onwaarachtige wijze tegen het streven naar eenheid met de betuiging dat men zich om de waarheid niet bekommert. Dat is niet waar, want prof. van Niftrik kwam juist terug van een conferentie, die was mislukt. Men had hartelijk maar ook bijna vijandig met elkaar gesproken. Men was niet nader tot elkaar gekomen. Ziet ge, zo bewijst professor van Niftrik, dat het wel om de waarheid gaat. Als de bonders willen geloven dat toch niet ten koste van de waarheid de eenheid wordt gezocht dan is er zelfs nog troost over een mislukte conferentie. Wij willen dit graag geloven, wanneer iedereen zo moe en teleurgesteld van conferenties terugkeerde. Maar er zijn ook wel andere conferentieverslagen. Er zijn ook wel activiteiten, waar men enthousiast over is en waar het spreken over uitverkiezing, sacramenten, schriftbeschouwing, rechtvaardigmaking, kerkbegrip met een brede armzwaai van tafel geveegd wordt als .., palaver, eindeloos gepraat over iets dat zoveel is als niets.

En er is veel gepraat, er is veel beschouwing. Twee mensen gingen op in de tempel om te bidden. Wat erger was: er gingen ook twee naar huis. Ze waren niet éne mens geworden in Christus Jezus geschapen tot goede werken. O, God wees mij zondaar genadig. En dat als waarheid in het binnenste. Daar is éen lichaam, éen Geest, éen hoop, éen éen Heere, éen geloof, éen doop, éen God en Vader van allen, die daar is boven allen en door allen en in u allen. Daar is de eenheid.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen