KRONIEK

Microfoons.

Ondanks dooi en toenadering deden de Amerikanen niet zo'n plezierige ontdekking in hun Moskouse ambassade. Op verschillende verdiepingen waren listig verborgen microfoons aangebracht. Ze vonden er wel een veertigtal. De dingen zaten er al van de vijftiger jaren. Nauwgezet hebben ze zich afgevraagd wat de Russen zo al mogelijk ter ore zou zijn gekomen. De microfoons dateren nog van de periode van Stalin. Maar de destalinisatie was toch zo ver niet doorgevoerd dat op een goede dag monteurs kwamen opdagen om de apparaatjes te verwijderen.

In de herfst van het vorige jaar stak er in ons vaderland een storm op wegens de practijken van de B.V.D. Menigeen meende dat zijn telefoongesprekken werden afgeluisterd en dat zijn brieven werden bekeken. Technici demonstreerden vernuftige instrumenten, die de uitroep ontlokten: „Griezelige mogelijkheden". Het is natuurlijk ook een benauwende gedachte, dat een onbekende meeluistert, terwijl men met zijn vriend een intiem en discreet gesprek voert. Wat is er nog sub rosa?

Zo men wil op minder hoog niveau dan het politieke, hoewel dit ook zo bar hoog niet is, ik bedoel op dat van de onderlinge conversatie, het gekeuvel bij het genot van thee of koffie met gebak of koek heeft zich de laatste jaren ook wel eens iets afgespeeld. Gesprekken werden gegrift in een bandje en naderhand kon ome Tinus beluisteren wat tante Saar van hem had verteld. Enkele vriendschapsbetrekkingen en familie relaties hebben er wel onder geleden. Het was met de eigen stem en de duidelijke woorden onmogelijk om het gezegde als geroddel uit de wereld te vegen.

Wanneer u met de gedachte rondloopt dat alles, zo niet afgeluisterd via een microfoon, dan toch wel op een band wordt vastgelegd wordt u angstig om wat te berde te brengen. Meestal kun je die gedachte niet lang laten heersen. We zijn het al heel gauw weer vergeten.

Toch zou het wel een nuttige oefening zijn. Ik zou zelfs haast schrijven geloofsoefening. Onze degelijke catechismus waarschuwt ons voor de leugen in elke vorm en vermaant ons dat we de waarheid zullen liefhebben en dat we oprecht zullen spreken. Met zo'n microfoontje achterdochtig in je achterhoofd ontdekken we heel gauw dat we heel wat beweren dat zich niet leent om het door te vertellen. Wat spreken we bitter weinig over de Heere, over zijn zalige dienst en over de verborgenheden van het geloof. Het is al moeilijk om tijdens het huisbezoek het gesprek in die richting te sturen. Menige pastor en getrouwe ouderling heeft al wat een pogingen aangewend om het scheepje van het gesprek aan de goede rede te brengen; sterke tegenstromingen deden de inspanningen mislukken. Het is geen wonder, wanneer sommigen het maar laten drijven werwaarts het wil. Natuurlijk is het wel mogelijk een preekje te laten horen en dat kan zeer ad rem zijn, maar we mogen dan toch niet van een gesprek reppen zolang er geen weerklank vernomen wordt.

Zo onze woorden te kiezen, dat men ten overstaan van iedereen ons gesprek kan afdraaien, wie is daartoe bekwaam? Een microfoon, althans de idee dat zo'n apparaatje ons allerwegen registreert, doet het uitstekend als leugenontdekker. We oogsten een hele vracht zelfkennis.

Maar laten we dan ook bedenken dat er niets verborgen is wat niet zal geweten worden. Al onze gedachten liggen open en bloot voor Gods aanschijn. Onze verzegelde geheimen zijn open briefjes voor de Heere.

Russische microfoons worden, ofschoon rijkelijk laat, ontdekt en verwijderd door Amerikaanse ambassadepersoneel. Het luisterend oor van de God van alle waarheid kunnen we geen uur afsluiten, 's Heeren ogen doorlopen de ganse aarde. Zouden zijn oren dit niet doen?

Het is zo moeilijk ieder ogenblik er me bewust van te zijn dat God me hoort. Och, leefde ik zo. We lopen zo gauw in onze garelen. Wanneer komen we tot onszelf, wanneer tot God? De apostel schreef: We dragen niet gelijk velen het woord Gods te koop, maar als uit oprechtheid, maar als uit God in de tegenwoordigheid Gods spreken wij het in Christus.

Wat beduidt dat allemaal? We kunnen onze dogmatiek daarop naslaan. We kunnen ons exegetisch vernuft botvieren. Maar ervaren we de realiteit van deze pregnante woorden? Uit God in de tegenwoordigheid Gods in Christus. Kan onze gesprekspartner daar iets van ondervinden als we met hem praten?

De apostel stelt uitdrukkelijk twee dingen. Er is een onderscheid. Want er zijn velen die het woord Gods te koop dragen. Zo is het echter niet, zo mag en kan het niet. Een antithese dus om dat erfelijk belaste woord toch maar te bezigen. Daarnaast en daartegenover openbaart zich een verkeren en spreken in de tegenwoorigheid Gods.

Het wil me voorkomen dat deze noties van belang zijn, wanneer het gaat over oecumenisch gesprek en eenheidsstreven, waarover de gereformeerdebonds-pennen in het geweer gekomen zijn.

Er moet eenheid zijn, er moet ook ergens een grens wezen. Maar waar loopt die grens? Natuurlijk zijn er vormen, die niet alles met de kern te maken hebben. Maar we blijven met deze opmerkingen in het formele. Als we concreet worden rijzen toch de moeilijkheden. Want de vormen of wat we daarvoor verslijten zijn voor velen de gestalte van de gehoorzaamheid aan Gods Wet. Het is onmogelijk trouwens om alles over één kam te scheren. Twee gingen op naar de tempel. Dezelfde gang, dezelfde vorm maar wat een hemelsbreed onderscheid. Het is de vraag of de vorm in levende relatie staat tot het geloof.

Inderdaad verschraalt de discussie, wanneer we de eenheid tegen de waarheid en de waarheid tegen de eenheid uitspreken. Voor mijn besef kunnen dit afgodische begrippen worden: eenheid en waarheid. Eenheid ten koste van de waarheid en waarheid ten koste van de eenheid. Het is wel een aardige vondst, wanneer we de oplossing aan de hand doen dat we dan een dergelijke eenheid en een dergelijke waarheid maar als de Scylla en de Charibdis moeten vermijden. De orthodoxie die tussen de uitersten door koerst. Maar daar kunnen we nog zoveel kanten uit.

Voor mij is het de grote vraag of het wel juist is om het Hogepriesterlijk gebed zonder meer te laten slaan op het kerkelijk eenheidsstreven. Althans de bepaalde teksten, die daarvoor worden aangevoerd. De verdeeldheid zoals wij die helaas kennen, bestond niet voor de discipelen waarvoor de Heere in de eerste plaats zijn gebed opzond. Tevens bad de Heere voor de kerk van de toekomst. Niet alleen voor dezen maar ook voor degenen, die door hun woord in Mij geloven zullen. Opdat zij allen één zijn. Het is zeker geoorloofd en geboden zelfs om hierbij te denken aan de andere schapen, die van deze stal niet zijn, opdat het worden zal één kudde en één herder. De eenheid van Jood en heiden, die in de Pinkstergemeente openbaar werd. Het gaat niet zozeer om de eenheid van kerken als wel om de eenheid van de wereld uit de wereld, die kerk wordt en die toegebracht wordt.

Vervolgens lezen we dat Christus terwille van het één zijn de zijnen de heerlijkheid heeft geschonken, die Hij van de Vader had ontvangen. En daarna blijkt dat deze heerlijkheid te maken heeft met de liefde.

De heerlijkheid, die zo gewichtvol is, bestaat ongetwijfeld in datgene, wat we zojuist van de apostel aanhaalden. Uit God in de tegenwoordigheid Gods in Christus. Met het begrippenpaar eenheid en waarheid als twee polen komen we niet uit de impasse. We moeten ons ook afvragen wat we onder die heerlijkheid hebben te verstaan en vanwaar deze voortkomt. Vereist is voorts liefde. Genuanceerde liefde. Broederlijke liefde met eigen taak en liefde jegens allen met een wijdere actieradius. Liefde die is uitgestort in de harten door de Heilige Geest die de Heere schenkt.

De eenheid der kerk correspondeert met het geheim van de Drieëenheid. Gelijkerwijs Gij, Vader, in Mij en Ik in U en zij in ons één. Eén door de Geest, die uitgaat van de Vader en de Zoon.

De eenheid der kerk is een Pneumatologische aangelegenheid. De Vader verheerlijkt Zijn Kind Jezus door Hem te stellen tot Heere en Christus en Deze zond de Geest, Die Hem verheerlijkte in en door de gemeente, die één was en wier leden alle dingen gemeen hadden.

Waar die microfoons ons al niet gebracht hebben. Bij de Magnalia Dei, de grote werken Gods.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen