GERECHTIGHEID GODS - DE POORT VAN HET PARADIJS

Woorden als „rechtvaardigheid" of „gerechtigheid" zijn onder ons zo'n beetje gemeengoed geworden. In ieder geval: vreemd zijn ze ons niet; we kunnen ze wel zo ongeveer thuisbrengen.

Of ze ons thuisbrengen, — d.w.z.: of ze ons stuur en richting geven, is echter nog héél iets anders!

Intussen: wanneer Paulus in Rom. 1 VS. 17 stelt, dat de inhoud van „het Evangelie van Christus" (vs. 16) in feite niets anders is dan de openbaring van „de rechtvaardigheid Gods", — of zo u wilt, de openbaring van „de gerechtigheid Gods", is het duidelijk, dat het in deze woorden gaat over dingen van de grootste importantie!

Daarom heeft het volop zin om de vraag te stellen: wat bedoelt de apostel, met deze uitdrukking? Volop, óók al is een woord als „gerechtigheid" (om ons nu maar aan déze vertaling te houden) ons allerminst onbekend.

U weet misschien, dat Luther door deze paulinische tekst onweerstaanbaar werd getrokken. Alléén: het enorme struikelblok in deze tekst was voor hem dat woord „gerechtigheid". Hij heeft daar later van vertéld en zei toen: dat „gerechtigheid Gods" — „ik kón 't niet verdragen, — want ik had het volgens de traditie en de gewoonte van alle doctores nooit anders leren verstaan dan in de zin van de z.g.n. formele of actieve gerechtigheid, volgens welke de rechtvaardige God zondaars en onrechtvaardigen straft".

U begrijpt het? — Voor Luther was gerechtigheid alleen maar een eigenschap van God, „volgens welke God aan een ieder geeft, wat hem toekomt, de zonde straffende en de verdienste belonend". — Voor hem persoonlijk betekende deze gerechtigheid straffende gerechtigheid.

Later moest hij zeggen, toen hij n.l. schrift met schrift vergeleek, dat deze vanouds gehuldigd opvatting niet „klopte". — Immers: hij las in Psalm 72 de bede: „Red mij door Uw gerechtigheid"! Hoe kón dat nu? Als er nu stond: „Red mij door Uw genade", — dat zou geen moeite hebben gegeven. Zoveel begreep Luther toen echter wèl: er moest méér achter dat woord „gerechtigheid" steken!

Als 'k de hervormer nog éénmaal mag citeren: „dag en nacht tobde ik me er mee af en peinsde over het verband der woorden, — én ... door Gods genade begon ik toen te begrijpen, dat met „gerechtigheid Gods" wordt bedoeld de gave Gods, waardoor de rechtvaardige leeft uit het geloof. Toen begreep ik de bedoeling: door het Evangelie wordt de gerechtigheid Gods geopenbaard als passieve gerechtigheid, waardoor de barmhartige God ons in het geloof rechtvaardigt, gelijk geschreven staat: „de rechtvaardige zal uit het gelóóf leven". — Het was mij of ik geheel herboren was en door open poorten het paradijs zelf was binnengegaan". 

Ik ben dat met u ééns: hier zijn dingen aan de orde, zogezegd „zwaar om te verstaan", — maar nóg eens: het zijn dingen van de grootste importantie. Want dit is het Evangelie in een „nutshell", — als in een notedop!

En om dat Evangelie — dat van de gerechtigheid, die voor God kan gelden, zijn we allemaal verlegen, of we het nu wéten willen of niet! —

Inderdaad, als de Heilige Geest aan Paulus' pen ook dat toevertrouwt, terstond na de zinsnede: „gerechtigheid Gods wordt er in geopenbaard", — n.l. „uit geloof tot geloof, gelijk geschreven is: de rechtvaardige zal uit het gelóóf leven", bevestigt dat het feit, dat „de gerechtigheid Gods" hier betekent: een door God verleende, een van God geschonken gerechtigheid. Het gaat hier dus niet om de rechtvaardiging van Gód, maar om die van de zondaar. En dan óók daarom, dat deze rechtvaardiging uit het gelóóf is.

Ach ja, — „gerechtigheid Gods", het baar en irreëel! — Misschien iets voor dogmatici! — Maar néé, — zo ligt het bepaald niét! — Deze gerechtigheid is „geopenbaard", zegt de tekst. D.w.z.: zij in onthuld, bekendgemaakt, geproclameerd! Hóé dat is gebeurd? U moet eens met alle aandacht Rom. 3 vs. 24 er op nalezen. Daar wordt deze „gerechtigheid Gods" uitgetekend als „een om niet gerechtvaardigd worden uit Zijn genade door de verlossing, die in Christus Jezus is"! Kijk, —daar krijgt deze „gerechtigheid" (om zo te zeggen) vlees en bloed. — Daar is zij de ongedachte en onverwachte vrijspraak van de gevonniste en gevangene. Daar treedt zij — in de persoon en het werk van de Heere Jezus Christus, zogezegd de dodencel binnen! —

Ziet u wel? — Zo bezien (in het licht van Rom. 3 vs. 24) is „de gerechtigheid Gods" helemaal geen abstract begrip, — maar: „heugelijke tijding"! Zo bezien is zij de levende Christus in eigen persoon, — de Christus, die in de gelovigen inwoont. Een inwoning, waarvan nog nooit iemand spijt heeft gehad. Integendeel!

Zéker, — het gaat hier over „gerechtigheid Gods", maar dat betekent: Hij, hier eerst en vooral, dat Gód er de bewerker van is. Deze gerechtigheid groeit niét in óns tuintje, — ze komt van boven, — is van andere bodem! —

Inderdaad: deze rechtvaardiging, — deze vrijspraak komt „van buiten af ". „Uit geloof tot geloof", zegt dan de tekst. Daarmee is elke menselijke inspanning, prestatie of verdienste de pas afgesneden. Want met deze uitdrukking tekent de apostel een scherp protest aan tegen iedere vorm van wetticisme, — in zijn dagen vaak hét grote kwaad.

Trouwens, — dat wetticisme zit ook óns in het bloed — helaas.

Daartegenover poneert Paulus hier — in de uitdrukking „uit geloof tot geloof", dat het gaat (niét om een verdiende, maar om een ontvangen gerechtigheid, — ontvangen, op de wijze van de toerekening van Christus' gerechtigheid, in naakt gelóóf!

„Uit geloof tot geloof", d.w, z.: de in het Evangelie geopenbaarde vrijspraak is van a tot z een geloofsvrij spraak. En verder is ermee aangeduid de voortdurende groei van het geloof. — Natuurlijk, naar aard en wezen is het steeds hetzelfde geloof, — toch wint het aan diepte, aan kracht en aan zekerheid, naarmate het door het onderricht van de Heilige Geest telkens een helderder kijk krijgt op de in Christus afgekondigde amnestie! Calvijn heeft in dit verband gezegd: „wanneer wij aanvankelijk smaak krijgen in het evangelie, zien wij wel Gods aangezicht als vriendelijk en tót ons gewend, maar: van verre. Hoe meer de oefening in godsvrucht toeneemt, naar die mate zien wij als van dichterbij en met meer vertrouwen Gods genade".

Paulus besluit de tekst met de overeenstemming aan te wijzen tussen déze gerechtigheid en die van de Schriften (voor hem, die van het Oude Testament). „Gelijk geschreven is: maar de rechtvaardige zal uit het geloof leven"! (Hab. 2 vs. 4). — Wat bedoelt hij met deze verwijzing anders te zeggen dan dat „het Evangelie van Christus" geen nieuwlichterij is, maar juist door de Schriften wordt bevestigd?

Ja, — dit zijn dingen „zwaar om te verstaan", maar óók dingen van de grootste importantie! — Wat dóét u er mee? 't Is van tweeën één: of u zit nog altijd hoog te paard met uw eigen gerechtigheid, of u zegt: „Ik zal mijn Rechter om genade bidden", — d.w.z. om de toerekening van de gerechtigheid, die voor God geldt, geopenbaard, onthuld in Christus, door Zijn Woord en Geest. — Het laatste is wèl zo „profijtelijk"!

In ieder geval: aan God zal het niet liggen. Want: „Gerechtigheid ziet neer van 's hemels boog!"

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen