Boekbespreking

Dr. J. J. Buskes, Waarheid en leugen aan het ziekbed; 168 blz., geb. ƒ 10.90. Uitgave W. ten Have, Amsterdam, 1964.

„Dominé, hij heeft kanker, maar wilt u het hem vooral niet zeggen? " Meer dan eens wordt met deze vraag getracht de predikant het spel te laten meespelen, waarmede de waarheid verbloemd wordt en de patient onwetend wordt gehouden. Ook 't omgekeerde komt voor: Niemand durft er met de zieke over te praten en dan zoekt men de predikant-ziekenbezoeker in te schakelen om de zieke mee te delen, dat er geen hoop op herstel is. — Daarmede staan wij midden in de problemen, waarover het in dit boek gaat.

Ds. Buskes is 7 jaar lang ziekenhuispredikant geweest in Amsterdam en daardoor is hij wel op een bijzondere wijze in aanraking met de vragen over waarheid en leugen aan het ziek- en sterfbed gekomen. Op populaire wijze vertelt hij van zijn ervaringen en hij aarzelt niet voor de keuze: de waarheid aan het ziekbed. Het is een boek met rijpe levenswijsheid.

In deze tijd, zegt de schrijver, heeft men de dood uit het leven weggeorganiseerd. De mens ontneemt aan de dood het eigen gezicht. Leven en dood zijn niet meer op elkaar betrokken. Het is alles zo afschuwelijk, dat de zieke zelf met zijn ziekte en zijn nabije dood geen weg weet. Het is nog veel afschuwelijker, dat juist zij, die hem het naast staan en die met zijn ziekte en zijn nabije dood al evenmin weg weten als hij, zichzelf wijsmaken, hem te kunnen helpen. — Het oordeel over de artsen is in dit verband scherp; de meeste dokters blijven hoop op herstel geven, ook als zij er zelf van overtuigd zijn, dat het volstrekt hopeloze gevallen zijn.

Dr. Buskes vertelt wat hij gezien heeft, aangrijpend soms en ontroerend. Er zijn sterfbedden, waarop het verzuim van een heel leven niet In te halen is. Het kan goed en nodig zijn om met de zieke over het naderende einde te spreken. De weigering om met een zieke op zijn sterfbed over zijn dood te spreken betekent in wezen een degradatie van het leven van de zieke, die zijn levenseinde tegemoet gaat.

In het kort geeft de schrijver weer, wat de Bijbel over ziekte en dood schrijft. Ook gaat hij in op de vragen, die in de moderne medische wetenschap aan de orde komen over kunstmatige verlenging van het leven. De wijze waarop vele mensen in deze tijd sterven, vindt Buskes triest en armzalig. Hij pleit voor het recht van een mens om zich op het sterven voor te bereiden. Hij waarschuwt ervoor dat een ontmenselijkte geneeskunde een onmenselijke geneeskunde is. Goed wetende hoe stijlloos het soms toegaat bij huidige begrafenissen, vraagt hij naar kerkelijke begrafenissen.

Een boek waar zulke geweldige dingen in besproken worden, is waard om meer dan eens gelezen te worden.

Met mij stuit u meer dan eens op stellingen, waarmede u het volkomen oneens zult zijn. Met Barth en vele anderen wil de schrijver onderscheid maken tussen de dood als het einde van ons bestaan en de dood als het gericht Gods over de zonde. De schrijver toornt nogal tegen het woord berusting. Ja, ik weet wel, dat er een element in kan liggen van een noodlot, waaraan een mens zich moet onderwerpen. Maar ik dacht, dat de psalm, die de schrijver aanhaalt over het stil berusten in des Heren beleid, de weg tot een juister verstaan van berusten wijst. Ook de critiek op zondag 10 is dunkt mij niet te verdedigen. En tenslotte: Waarom zoveel kwaads over Elspeet? Ik dacht dat het antwoord op de vraag: kan een mens verloren gaan, met ja beantwoord moet worden en dat ik dat lees in Joh. 3 vs. 16, om geen andere plaatsen te noemen.

De inhoud van dit boek heeft mij sterk getroffen; de schrijver nam een aantal verzen op van dichters, die met het probleem van de dood op aangrijpende wijze hebben geworsteld.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen