KRONIEK

In deze wereld zult gij verdrukking hebben, zo voorzegde Christus. Hij liet echter zijn gemeente niet zonder de rijke troost van een zaligspreking.

Zalig zijn, die vervolgd worden om der gerechtigheid wil; want hunner is het Koninkrijk der hemelen.

Het christendom wordt niet alleen waardig bevonden om te lijden. Ook andere religies zijn in de loop van de historie blootgesteld aan hevige uitroeiingscampagnes of zijn nog 't voorwierp van uitdelging. Daarbij denken we met name aan Tibet, het „Hongarije" van het Oosten, maar zwaarder beproefd dan zijns gelijke. Na vijftien jaar is het verzet in Tibet nog niet volkomen gebroken. China neemt overigens alle middelen te baat zonder scrupules. Het is stellig de opzet om Tibet nationaal, cultureel, religieus en politiek te vernietigen. Geestelijke leiders worden door kwellingen, honger en gedwongen arbeid ter dood gebracht. Kinderen worden aan de ouderlijke macht onttrokken en in China in communistische geest grootgebracht. Kloosters zijn vernield of aan de bestemming ontrukt. Monniken en nonnen werden gedwongen te huwen. Om het geloof in discrediet te brengen zijn velen getart tot bovenmenselijke prestaties. Tibetaanse vrouwen moesten uitgehuwelijkt aan Chinees militair personeel. Andere vrouwen en mannen werden gesteriliseerd om het volk te laten verdwijnen.

Het zijn bladzijden uit een martelaarsboek. Het is of we de verzen 35 tot 39 lezen uit Hebreeën 11.

De kerk in communistische landen.

Het christendom wordt in China momenteel wel minder bejegend dan het lamaïsme in Tibet. Een bezoeker van China, de wiskundige uit Cambridge Dr. Ralph Lapwood, mocht constateren dat het christendom zich kon staande houden. Hoewel het leven van de kerk beheerst wordt door de sfeer van het regiem, is de kerk niet volkomen ondergeschikt. De situatie heeft wel de verschillende kerken gedreven tot grotere eenheid. Er bestaat een soort coëxistentie van kerk en staat. Voorname leidslieden beschuldigen de kerken van Amerika en Engeland, dat ze het imperialisme hebben gesteund. Hierdoor is wel duidelijk waarom de kerk geduld wordt. Vele predikanten moeten door nevenwerkzaamheden in hun levensonderhoud voorzien. Men meent dat de kerk zich onder communistisch regiem zo wel ontwikkelen kan, als onder een kapitalistisch.

Ook in Rusland wordt lippendienst bewezen aan de kerk. Een delegatie van de vredesconferentie van Praag, waarbij Dr. J. de Graaf uit ons land, bood president Mikojan van de Sowjet-Unie een boodschap aan. Mikojan sprak duidelijk uit dat hij atheïst was, maar zeide in zijn voorzichtig gekozen woorden niets ten nadele van de kerk. Maar we vonden toch ook het bericht, dat een jonge vrouw in de Sowjet uit haar betrekking werd gestoten, omdat haar moeder haar kind buiten haar voorkennis had laten dopen. De plaatselijke partijsecretaris gaf als zijn mening te kennen, dat de openbare mening en de gemeenschap de vrouw hadden veroordeeld. „Iemand die aan godsdienst doet kan geen opvoedende taak verrichten".

In Bulgarije staat er een premie op, wanneer men zijn kind de doop onthoudt en zelf van een kerkelijke huwelijksbevestiging afziet. Dat is ook een vorm van vermogensaanwas. Geen doop levert ongeveer drieënzestig en geen kerkelijke trouw honderdnegenentachtig gulden op.

Over de toestand in Oost-Duitsland heb ik in de vorige kroniek geschreven. Men is in protestantse kringen in Oost- Duitsland verdeeld over de houding tegenover het maatschappelijk stelsel van het „socialisme", zoals het communisme zich graag noemt. Sommigen zijn van oordeel dat men alleen maar passief kan staan tegenover de beweging, die in de grond der zaak god-loos is, anderen menen dat het socialisme juist de ethische eisen van Christus verwezenlijkt, terwijl een derde groep - als gemeenlijk - een tussenstandpunt inneemt. Men wil niet bij voorbaat afwijzen, men is evenmin enthousiast.

Er zijn vele wijzigingen in het communistisch systeem in Rusland. Hoewel de officiële leiding zich er fel tegen verzet als men het voor de voeten werpt, is toch als experiment het winst-principe in de maatschappelijke ordening binnengehaald. Zo bepleit men eveneens samenwerking tussen atheïsten en gelovigen, vooral ook omdat de kerk vele oude principes heeft losgelaten en ernstig naar vernieuwing streeft.

In ons land bepleiten de communisten in dezelfde geest een samenwerking van vredelievende en democratische elementen in confessionele kringen en in vakbeweging. Bijzondere aandacht verdient de oppositie van protestantse kringen en predikanten, die de oude idealen van de reformatie verdedigen in verband met de Irene-affaire. De C.P.N. vindt dit verschijnsel nadere bestudering waard, hoewel van eigen zijde zonder overhaasting.

De protestanten in roomse landen.

Het noemen van de Irene-kwestie heeft een ander vraagstuk opgeroepen. De relatie Rome-Reformatie. Destijds riep men pathetisch, dat de doop en overgang van prinses Irene de oecumenische toenadering tot de Roomse Kerk eeuwen had achterop gebracht. Al spoedig merkte men er niet veel meer van. Kerkentochten werden weer  georganiseerd en met een klein beetje geluk konden de deelnemers aan dergelijke tochten, in de Roomse Kerk gearriveerd, net een pastoor en dominee broederlijk bezig zien om een huwelijk  in te zegenen en te bevestigen.

Thans echter is in Doorn een gesprek 1 op gang gekomen, als gevolg van de overgang van prinses Irene, tussen r.k. kerk en protestanten, namelijk hervormden, gereformeerden, christelijke gereformeerden en remonstranten. Men jubelt nu al over juist heel gunstige gevolgen van deze vorig jaar zo geruchtmakende overgang. Deze samenkomst in Doorn is zoveel als de verjaardag.

In Spanje is men zover nog lang niet. De plaatsing in de concilie-ijskast van het schema over de godsdienstvrijheid bracht de Spanjaarden niet in verlegenheid. Protestant zijn acht men verraad aan de Spaanse natie en het volk is nog niet toe aan een confrontatie van Rome en Reformatie. Zo blijven de 30.000 protestanten voorlopig derderangsburgers in Spanje. Toch zijn er wel enkelen, die de treurige situatie van het katholicisme in Spanje opmerken. Jongeren. Zij noemen de super-conservatieve Opus-Dei beweging een ware Egyptische plaag voor Spanje. Maar intussen zijn de betrekkingen van de regering tot de Heilige Stoel wel verkoeld. De paus overweegt maatregelen om goodwill te kweken. Misschien moeten we ook het terugnemen van het schema over de godsdienstvrijheid in dat licht bezien. In Spanje acht men de paus te liberaal. Ook Portugal deelt de gevoelens van critiek. De paus staat te sympathiek tegenover de Afro-Aziatische landen en de reis naar India, dat het, Portugese Goa overweldigde, was de Portugezen een doom in hun oog. De roomse kerk is een eenheid van tegendelen, zo luchtten sommigen hun wijsheid. Er zijn perioden geweest, dat het accent zeer sterk lag op dé eenheid, dank zij het beleid van de Curie. Heden zou men wel eens denken, als men kreten hoort, dat de nadruk moet gelegd worden op de tegendelen. Zo zijn er rooms-katholieken, die niet erg gelukkig zijn met de resultaten van het concilie, die de paus inderdaad niet de figuur achten, om in contact met de Wereldraad te treden en die daarom bepleiten, dat de Wereldraad met afzonderlijke bisschoppen maar relaties moet aanknopen. Dan zal het hek inderdaad wel van de dam zijn.

De kerk in de moderne wereld.

Rondom het boek van Ds. van Ginkel uit Amsterdam is een hele deining, zoals de lezers wel in de krant hebben gelezen. Collega H. A. Visser beschuldigt zijn ambtsbroeder, dat hij in nieuwe versie het oud-modemisme van stal gehaald heeft. Hij stelt hem dringende vragen. Ds. van Ginkel houdt niet veel meer over van het evangelie dan de zo bekende en nu reeds versleten oproep tot mede-menselijkheid. God valt voor ds. van Ginkel samen met de Stem in het innerlijke, zo in de trant van Robinson. Ergens zegt de schrijver, dat er vele predikanten zijn die als een ouderwetse dienstbode altijd lopen in de afgedragen kleding van hun Duitse mevrouw uit Heidelberg. Een derde collega, dr. Langman, poogt volgens een bekend procédé in dergelijke discussies, te bemiddelen. Ds. van Ginkel is al toe aan het ronde tafel gesprek van de wereldgodsdiensten. Maar dan zijn we aangeland waar we deze kroniek begonnen. Bij het lamaïsme van Tibet onder andere. Het is te begrijpen, dat prof. van Niftrik in een andere discussie met prof. Hoekendijk en ds. A. van den Heuvel, dan toch maar liever van zijn bekendheid en roem als progressief theoloog afziet om een degelijk conservatief geluid te laten horen tegenover de theologie van medemenselijkheid en naastenliefde, die liever clubhuizen bouwt dan kerken en kathedralen.

Het gaat erom of Israels God een enig Heere is en of er nog andere namen onder de hemel gegeven zijn om zalig te worden. Daarover loopt thans de strijd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen