Boekbespreking

Ds. C. Vonk, De voorzeide leer. Deel Ib, afl. 5, 6, 7. (blz. 321—560). Drukkerij „Barendrecht", Barendrecht, 1964, 1965.

Reeds eerder vestigde ik de aandacht van onze lezers op dit werk over het Oude Testament. De auteur begint met de Wet van Mozes, „de basis van de leer, die in het Oude en Nieuwe Testament is begrepen". Deel 1a geeft beschouwingen over Genesis tot en met Exodus; deel Ib over Leviticus, Numeri en Deuteronomium.

In de nu verschenen afleveringen is de schrijver gevorderd tot Lev. 11—15. Ik noem enige onderwerpen: Het volk van Jahweh; de grote Verzoendag; voorzichtig met bloed; geen heidense levensstijl.

De stof is niet overbekend; al te gemakkelijk maakt men zich van deze stukken af door te wijzen op het voorbijgaand karakter van de offerdienst en anderzijds gaat men allegoriseren op een wijze, die aan de geschiedenis te kort doet. De schrijver legt een sterke nadruk op het evangelisch karakter van het verbond van de Sinaï. Uitvoerig gaat de schrijver op populaire wijze op de vragen in. Hij wijst telkens op overeenkomsten en verschillen met de heidense gewoonten en praktijken, al heb ik wel eens de indruk, dat dit nog niet voldoende geschiedt, b.v. ten aanzien van het zaaien met tweeërlei zaad e.a.

Deze hoofdstukken stellen de uitlegger voor vele vragen. Ten aanzien van de Azazelbok meent de schrijver, dat hier geen sprake is van een demon; hij gevoelt er het meeste voor om te vertalen: om weg te doen; anders dan de Nieuwe Vertaling: voor Asasel. De woestijn is een symbolische aanduiding van de aan Israël vijandige wereld, bepaald de wereld van de boze geesten.

Is de melaatsheid, die hier genoemd wordt, inderdaad wat men nu lepra noemt?

Vele bladzijden zijn gewijd aan het Judaïsme; waarbij de schrijver erop wijst, dat alle wetticisme nog geen judaïsme is. In zijn onderzoek gaat hij na wat hierover bij Paulus en elders in het N.T. gezegd wordt.

Misschien zou de schrijver er goed aan doen zich hier en daar wat beperkingen op te leggen, hij weidt nu wel eens te veel uit, maar in elk geval laat hij zo de lijn zien, die naar het Nieuwe Testament loopt. — Anderzijds vindt de schrijver elders wellicht gelegenheid op dingen in te gaan, waarvan de lezer nu zegt: Is dat wel juist? B.v. als hij spreekt over allerlei bekeringspredikers. Maar wordt ook de gemeente van Pergamus niet tot bekering vermaand?

Het is een breed opgezet, populair werk, dat verdient ook in onze kringen te worden bestudeerd, ondanks sommige bezwaren, die wij zullen hebben.

De Wet, zegt de schrijver, tekent de dodelijke haat Gods tegen de dood en Zijn innig welbehagen in het leven.

J. B. Pritchard, Gibeon, waar de zon stilstond, 168 blz., ƒ 3, 25 (bij intekening ƒ 2, 50) BBB-serie deel 40, Bosch en Keuning, Baarn 1964.

Gedurende vier zomers (1956, '57, '59 en '60) heeft de auteur van dit werk de opgravingen geleid te El Jib, dat op een tiental kilometers afstand ligt van Jerusalem. Van de belangrijke resultaten van dit moeizame werk vertelt dit boek uitvoerig op een wijze, die iedere Bijbellezer zal boeien.

De schrijver stelt, dat hier voor het eerst een echte plaatsnaam van een Bijbelse stad, duidelijk in klei gegraveerd, is teruggevonden onder omstandigheden, die de identificatie van de naam met de ruines waar deze kruiken gevonden werden zeker maakt. Vandaar de titel van dit werk en de nadere ondertitel: De ontdekking van de Bijbelse stad.

Wij lezen eerst van het huidige El Jib, waar de Arabieren vandaag nog leven als in de tijd van de Middeleeuwen. De schrijver geeft er een idee van, wat er allemaal aan te pas komt voordat een modem archeologisch onderzoek op gang komt. Daarna geeft hij een overzicht van wat in de Bijbel in verband met Gibeon gezegd wordt. Een van de belangrijke ontdekkingen die men deed was die van de grote vijver en in verband daarmee de tunnel, waardoor ook in dagen van belegering de watervoorziening van de stad niet behoefde te stagneren. Interessant is het verhaal over de koelkelders waarin de wijn bewaard werd, waarbij ook de wijze van wijnbereiding beschreven wordt.

Van grote betekenis was ook, dat men een gehele dodenstad vond. In één graf, waar veertien mensen begraven waren vond men 129 voorwerpen, v/aardoor niet alleen licht valt op de begrafenisgebruiken van vele eeuwen, maar ook zeggen de gevonden voorwerpen iets over het gewone dagelijkse leven.

Tenslotte geeft de schrijver een overzicht van drieduizend jaar geschiedenis van Gibeon.

De conclusies, waartoe de schrijver is gekomen zijn niet onaangevochten gebleven. Over de identificatie van het Bijbelse Gibeon met El Jib zijn de geleerden het beslist nog niet eens. Men vond in Ei Jib de naam van Gibeon op handvatten van kruiken, maar men vond ook wel kruiken waarop b.v. Hebron stond. Alt heeft tot het laatste toe bij El Jib gedacht aan Beëroth. Ook andere dingen zijn niet uitgemaakt b.v. dat de stelling, dat de tunnel werd ontworpen nadat de vijver was uitgehakt. Een absolute zekerheid, dat op de plaats van het huidige El Jib het Bijbelse Gibeon heeft gelegen is niet bereikt, er zitten verscheidene problemen, die nog om een oplossing vragen, maar het is toe te juichen, dat de schrijver ook in een populaire vorm de resultaten van zijn onderzoek aan de Bijbellezer voorhoudt. De translatrice had er geen erg in, dat wij niet spreken van Jerome, maar van Hieronymus.

Het is een boeiend werk, dat als no. 40 in de serie Boeken bij de Bijbel uitkwam. Acht bladzijden foto's brengen iets van de opgravingen m beeld.

Bt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen