Boekbespreking

Ds. W. Ruiter, De man in de schaduw, 308 blz., T. Wever, Franeker, (1965).

Met grote liefde tekent de schrijver, chr. geref. pred. te Baam een levensbeeld van ds. F. P. L. C. van Lingen als „strijder voor het christelijk middelbaar onderwijs en Kerkherstel". Met schaamte horen wij hoe het destijds soms op proponentsexamens en bij beroeping toeging. In het leven van de jonge predikant van Hensbroek, die als vrijzinnig man zijn loopbaan in de Kerk begon, kwam de grote verandering. Bijna negenentwintig jaar arbeidde hij in Zetten, een tijd van zegen en van zorg. Daar stichtte hij het eerste christelijke gymnasium in Nederland, dat later naar Arnhem is overgebracht.

Ds. van Lingen werd in 1886 bij het kerkelijke conflict betrokken, toen hij cand. Houtzagers tot predikant te Kootwijk bevestigde. Later brak hij met de Doleantie. In 1894 werd hij benoemd tot docent aan de Theologische School der Chr. Ger. Kerken. In 1913 op 81-jarige leeftijd ontsliep Van Lingen. Hij wordt getekend als een diep levend vroom man, een fijngevoelig mens en een harde werker.

De diepere achtergronden van het kerkelijke conflict, de theologische stromingen van de vorige eeuw komen nauwelijks aan de orde. Het is een populair werk, waarin „de man in de schaduw" in het volle licht wordt gezet. Ook van het werk, dat Van Lingen heeft gepubliceerd hoor ik wel wat weinig. Vele interessante bijzonderheden heeft de schrijver aan de vergetelheid ontrukt b.v., dat Van Lingen in 1895 in de Herv. Kerk te Zetten een gedachtenisrede hield in verband met zijn 40-jarig ambtsjubileum. Ik denk, dat menigeen, ook buiten de kring der Christelijke gereformeerde kerken, dit boek met belangstelling lezen zal.

Bt.

G. H. Kersten, Meer dan overwinnaars, 248 blz., geb. ƒ 12, 50, De Banier, Utrecht.

Dit mooi gebonden boek bevat 40 meditaties over Hebr. 11, de rij der geloofshelden. Het geeft een goed beeld van de prediking van de man, die in en buiten de kring der Gereformeerde Gemeenten zulk een grote invloed had. De preken zijn vol van ernstige vermaning en waarschuwing; anderzijds ontbreekt de toon van diepe vertroosting niet. „De Here bemoedige en vertrooste uw bestreden zielen met zijn vrijmachtige genade". „Gods volk zal geen vreemde hemel ingaan straks; geen vreemd lied der verlossing zal daarboven gezongen worden. Van de eeuwige erfenis ontvangt het hier de eerstelingen door het geloof". Hier wordt geestelijk voedsel gegeven, dat menigeen verkwikt heeft en vertroosten zal.

Deze herdruk na meer dan tien jaar (de eerste druk verscheen in 1953) is een bewijs, dat ook in onze tijd nog meditaties gelezen worden.

Bt.

K. Mehnert, Peking en Moskou, 526 blz., geb. ƒ 24, 50, Uitg. T. Wever, Franeker.

De schrijver van dit uitvoerige werk over China en Rusland is sinds 1961 hoogleraar in de politieke wetenschappen. Hij heeft Rusland en ook het moderne China vele malen bezocht. Als iemand gekwalificeerd is om over de toestanden in deze landen te schrijven, dan is het deze man, die het Russisch als zijn moedertaal spreekt en wiens kennis op eigen ervaring en onderzoek berust. Eenvoudige stof wordt de lezer hier niet geboden, maar hij geeft de lezer wel een voortreffelijk beeld van de verhoudingen op economisch en politiek gebied in deze landen, waarover wij, over het geheel genomen, zo verschrikkelijk slecht worden geïnformeerd. De schrijver heeft zijn stof zeer overzichtelijk ingedeeld: de Volken, Revolutionairen, Naburen, Partners en rivalen.

Wat er te doen is op het terrein van de binnenlandse en buitenlandse politiek en hoe het conflict tussen Rusland en China tot zulk een hoogtepunt is gekomen als thans het geval is, dat beschrijft de auteur hier met het gemak van de man, die het land van binnen en van buiten kent. — Het is treffend te lezen welke diep-ingrijpende veranderingen in deze jaren zich hebben voltrokken in de Sovjet-Unie, dat het in China niet tegen Chroetsjew alleen, als persoon ging, maar tegen het stelsel. Peking, zegt de schrijver, mobiliseert de gekleurde volken tegen de blanke Sovjets. Hij wijst op het Chinese zelfbewustzijn, dat tot een zorgwekkende hoogte is gestegen. — in een nabeschouwing vraagt de schrijver zich af, wat de betekenis is van de val van Chroetsjew in oktober 1964 en welke invloed deze verandering zal hebben voor het Chinees- Russische geschil. U zult wel eens stukken van dit werk moeten doorworstelen, maar het verbreedt en verruimt het inzicht in wat er op het ogenblik voor geesten in deze wereld aan het werk zijn.

Bt.

John A. T. Robinson e.a., Niet radicaal genoeg? Carillonreeks no. 32, 154 blz., ƒ 1, 95, W. ten Have N.V., Amsterdam 1964.

Deze pocket is een Nederlandse vertaling van een zevental hoofdstukken van het Engelse The Honest to God Debate. Om verschillende redenen zijn enkele andere hoofdstukken niet in de vertaling opgenomen.

Vier opponenten komen eerst aan het woord: de New Yorkse professor Macquerrie, twee „studentenpredikanten" beiden met de naam Jenkins, en de atheïstische filosoof Macintyre.

Daarna zet bisschop Robinson de discussie voort in een pleidooi voor zijn denkbeelden, waarbij hij de secularisatie (verwereldlijking) legitiem wil verklaren. Om dit te kunnen doen, moet hij het geloof laten opgaan in een beleven van relaties, in gebed in de Liefde als „grond van ons bestaan", als „waar het uiteindelijk om gaat", en moet hij het daarvoor ontdoen van „mythische", „supematuralistische" attributen. Dat brengt hem — hoewel hij dit (blz. 111/112) stellig wil ontkennen — gevaarlijk dicht bij de kenschetsing die Macintyre van hem geeft. Deze zegt, dat Robinson atheïst is, maar dit achter religieuze termen verbergt. Scherpzinnig merkt hij op dat, als theologen hun boodschap „vertalen" voor een atheïstische wereld, zij merken „dat hun boodschap veranderd is in het atheïsme van hun hoorders".

De critiek, die prof. Jonker ten onzent op bisschop Robinson leverde, wordt nog het meest benaderd door prof. Macquerrie. Deze voelt aan, dat de openbaring een principieel nieuwe parameter invoert die de van godsvoorstellingen uitgaande Robinson in wezen niet verdisconteerde. Waarom nu juist de strekking van het atheïstische opstel in vraagvorm als titel van deze Nederlandse vertaling moest fungeren, is niet helemaal duidelijk.

Het geheel is op veel plaatsen ijzig om te lezen. Toch: hoe nuttig, er kennis van te nemen. Dat is onmisbaar om onze tijd te verstaan, en zonder dat kan de gereformeerde religie in deze tijd naar buiten toe niets beginnen. En dat dit heel hard nodig is, blijkt uit de beide geschriften van Robinson.

Sm.

Het licht schijnt op rood door Cateau Kray- Sijsma. Uitg. Kok, Kampen.

Joke Verdongen werkt met veel genoegen op een reisbureau in Florence. Ze komt uit een gelovig, gezellig Hollands gezin, waar lief en leed, vreugde en zorgen gedeeld worden. Dit boek, uitgaande van de V.C.L. reeks is boeiend geschreven, met telkens een verrassende wending, die toch aannemelijk blijft, evenals de climax op de laatste bladzijden. Hartelijk aanbevolen.

C. S. S.

De hemelwagen door Cor Kee. Uitg. Kok, Kampen, ƒ 7, 50.

Het eerste hoofdstuk — de introductie — is merkwaardig, maar wekt enige verwachting. De wagen wordt getrokken door paarden, die geleid worden door hemelwinden. De eerste reizigers waren Adam en Eva. „Onze tijd is niet Gods tijd, maar Gods tijd moet onze tijd zijn." Wat echter daarna komt is gewild maakwerk van iemand die Gods Woord goed kent, doch de zin en de waarde ervan naar mijn gevoelen zo misbruikt, dat het vaak profaan wordt.

C. S. S.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen