Boekbespreking

M. te merwe, Geuzenpioniers, 310 bLz., geb. ƒ 7, 50, De Banier, Utrecht, 1965.

De lezer wordt in dit werk verplaatst naar de tijd voorafgaande aan de komst van Alva in ons land. Voorin het boek is opgenomen een „Kaart der stad Gorinchem met hare ommuringen voor het jaar 1600". In Gorinchem nl. begint en eindigt het verhaal. Hoofdpersoon is Reyer, de zoon van Dirck Gillise, de graankoper uit het Coomschip. De schrijver laat zien, hoe in den lande de spanning toeneemt na de slag bij Oosterweel, waar de held van het verhaal gewond raakt.

Het is goede ontspanningslectuur, die hier geboden wordt. Onze jongeren zullen dit verhaal van begin tot eind geboeid lezen en gaarne bevelen wij het ook in de belangstelling aan van de ouderen-, die het eveneens zeker met niet minder belangstelling zullen lezen,

Ds. P. Zandt, Uiteenzetting van de artikelen van het beginselprogram van de Staatkundig Gereformeerde Partij, Deel II, ƒ 3, 50.

Verscheidene jaren geleden heeft ds. Zandt in De Banier een uiteenzetting gegeven over de beginselen van de S.G.P. Dit werk is nu bijgewerkt in verband met allerlei recente gebeurtenissen en regelingen door ir. C. N. van Dis. Dat art. 36 van de Ned. Geloofsbelijdenis een grote plaats inneemt in deze nadere uiteenzetting behoeft ons niet te verbazen. — Als bijlagen zijn opgenomen: De brief aan Koning Philips II, die aan de tekst van de Nederlandse Geloofsbelijdenis voorafgaat en het Vertoog of verweerschrift aan de Overheden van de Nederlanden (1561). —

Bt.

J. Gillebaard en K. Dijk, Jesaja, 216 blz. C. M.Luteijn, Ezra, Nehemia, Esther, Job, 270 blz., A. Jongbloed, Leeuwarden, 1965.

De serie De Bijbel en zijn boodschap geeft op de ene bladzijde de tekst in nieuwe vertaling met korte, eenvoudige aantekeningen, terwijl de rechter pagina de verklaring bevat.

Ds. Luteijn, de emeritus van Groningen, die in dezelfde serie het boek der Psalmen bewerkte schrijft hier over de boeken Ezra en Nehemia en hij doet dat met grote liefde. Mannen als Ezra en Nehemia met hun sterk zondebesef en hun krachtig geloof behoren thuis in de galerij der geloofshelden. Het is niet te ontkennen, dat de tijd na de ballingschap voor menige Bijbellezer een onbekende tijd is en daarom is een hulpmiddel voor het verstaan een goede zaak. De uitleg is gericht op de praktijk van het leven. Van Nehemia zegt de schrijver o.a., dat uit dit uitermate praktische boek heel veel te leren is voor ons kerkelijke leven. Ook de samenvattende verklaringen van het boek Esther — een kloeke vrouw des geloofs — en die over Job, — de man, die op leven en dood met God geworsteld heeft — zijn zeer de moeite waard. Dat laatste geldt ook van het boek Jesaja. Ds. Gillebaard heeft alleen een gedeelte kunnen bewerken; prof. Dijk maakte het geheel af en schreef het tweede gedeelte (hoofdstukken 40 en volgende).

Bt.

J. Meyer, Van Israëlieten tot Israëliërs, 176 blz., A. W. Sijtthof, Leiden '65.

De schrijver van dit werk, leraar geschiedenis aan het Coornhertlyceum te Haarlem heeft aan den lijve ondervonden, hoe de bezettende macht tegen de Joden heeft gewoed. Twee jaar lang heeft hij in concentratiekampen doorgebracht. Geen wonder, dat hij na zijn terugkeer in Nederland in 1945 vooral over de geschiedenis van de Joden heeft geschreven.

Hier tekent hij „anderhalve eeuw Joodse geschiedenis 1815—1965". Het is ook een stuk wereldgeschiedenis, dat aan de lezer voorbijgaat. Ik denk aan de moord op Rathenau in 1922, waarvan ik mij nog zeer goed herinner, welk een diepe schok toen door de volken heenging.

De schrijver vangt aan met het Wener Congres in 1815, dat viel in de tijd van de Joodse emancipatie. Na deze periode (1880) herleeft de nationale gedachte. Slechts een uiterst kleine groep bleek door de ideeën van Herzl gegrepen. In Nederland spraken de opperrabijnen zich uit tegen het Zionisme. De schrijver gewaagt van de verschrikkingen van wereldoorlog I voor de Joden in Rusland en elders, van de spanningen daarna. Wat zou Groot Brittanië doen welks regering links en rechts tegenstrijdige beloften gedaan had, die het nu moest inlossen? Het ene drama is voorbij en de schaduwen van een ander vallen reeds. De schrijver laat zien, dat de vervolging van de Joden in Duitsland niet uit de lucht is komen vallen. Hij haalt het gebed aan, dat Leo Baeck op de avond vóór de Grote Verzoendag in alle synagogen in Duitsland heeft laten uitspreken, een bewogen, eerlijk woord voor Gods aangezicht.

Tenslotte volgt een slotbeschouwing over het huidige Israël, waar slechts een zesde deel van het Joodse volk woont. Van Israël zegt de schrijver, dat het onmiskenbaar tot een structuur leidt, die geen speciale vergezichten opent. Nimmer was de kans op nivellering zo groot als na 1948. Nodig is een nieuwe oriëntatie op de oude status der Joodse natie.

Israël is de eeuwen door apart geweest, assimilatie is geen oplossing; allen naar Israël is evenmin mogelijk. Israël is een probleem. De lezing van dit werk, dat de geschiedenis analyseert, bevestigt dit.

Jammer, dat achterin geen lijstje is opgenomen van dikwijls voorkomende Hebreeuwse woorden.

Bt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen