Boekbespreking

Dr. C. A. van Peursen, ds. C. Aalders, dr. J. Blauw, Evangelieverkondiging in Wereldperspectief, Serie: Gemeentetoerusting, ing., 99 blz., prijs ƒ 5,90, Kok, Kampen.

Prof. dr. C. A. van Peursen opent dit boekje met een inleiding over: Evangelieverkondiging in Wereldperspectief. Hij wijst erop, dat de kerk altijd geweten heeft, dat het evangelie voor de gehele wereld bestemd was, maar dat dit niet altijd beseft werd. Dit is aan het veranderen, omdat de mens van vandaag feitelijk binnen een werelds perspectief staat.

Dit blijkt uit de behuizing van de aanvankelijk vreemde machten van de natuur, van de krachten van het economisch bestel, van de krachten van het verborgen zieleleven (moderne psychologie, de moderne publiciteitswetenschappen enz.). Deze verschijnselen kunnen positief en negatief worden gewaardeerd, al naar dat de mens dit ten goede en ten kwade gebruikt. De samenhang tussen mens-mensheid-gehele kosmos wordt duidelijker gezien.

Perspectief is er alleen in en door het Evangelie. Daartoe moet de gemeente toegerust worden. Vandaar de volgende opstellen — voortkomend uit het werk van de Stichting „Gemeentetoerusting", een stichting, die binnen de Geref. kerken werkzaam is als een centrum — waarvan de eersten zijn geschreven door prof. dr. Blauw. Deze neemt de ontmoeting met de wereldgodsdiensten voor zijn rekening. De tweede reeks opstellen komen van de hand van ds. C. Aalders. Hij is bezig met de vraag: Hoe is de diepe, radicale prediking van het Evangelie thans mogelijk binnen het wijde diepe perspectief van de huidige wetenschappen?

Prof dr. Blauw geeft een beeld van de ontwikkeling van de zending in de 16e, de 19e en de 20e eeuw. Er zijn historische ideologische en theologische motieven geweest. Alles is veranderd, vandaar de bezinning ook op 't theologisch motief. Er is een verantwoordelijkheid ontwaakt, die ver buiten de grenzen van kerk en christenheid uitgaat. De dynamiek van de geschiedenis dient onderkend te worden.

Wanneer ge dit alles leest, wilt ge telkens vragen stellen. Welke motieven b.v. voor de zending van de 16e eeuw medebepalend mogen geweest zijn, overwoog niet verre het roepingsbesef om het Evangelie te verkondigen? Is dit roepingsbesef nu even sterk aanwezig als toen? Welke methoden men ook kiest, blijft niet de nood van de mens, die van God gescheiden is, op het hart van elk christen drukken?

De wereld is wel anders geworden, maar is de beleving van het Evangelie in kern anders dan toen? Wat is nu concreet, wat de schrijver op blz. 17 zegt: zich gehoorzaam stellen onder de Heer der geschiedenis?

Het volgende hoofdstuk, getiteld: Religie: band en boei, geeft een boeiende informatie over de religieuze situatie. De conclusie is, dat wij er niet onderuit komen de medemens in zijn huidige situatie te aanvaarden. De situatie is, dat de christelijke kerk in vele opzichten onzeker is geworden tegenover een religieuze wereld, die zich haar eigen kracht en mogelijkheden steeds sterker bewust wordt.

Over kans en koers voor en van de zending wordt nu gehandeld. Bij de koers voert prof. Blauw een pleidooi voor de verbinding van het getuigenis en de open dialoog met de niet-christenen. Welke perspectieven zich openen: of einde van de weg der zending of vooroefeningen voor een nieuw tijdperk, kan prof. Blauw niet beantwoorden.

De geijkte zendingsopvattingen zijn ontoereikend. Er is een heen en weer nodig tussen het evangelie en de religies. De mens (niet een bepaalde religie) moet benaderd worden. Het evangelie heeft een algemeen karakter, is uniek en dient afgegrensd te worden van al wat religie heet of is. Het evangelie heeft niets te vrezen van welke ontmoeting met welke religie ook.

Breed gaat de auteur in op het ontmaskerende en beschamende van deze ontmoeting, zowel voor de christelijke als de niet-christelijke religies.

Prof. Blauw ziet in de algemene godskennis niet alleen een spoor van de kennis van de schepper, maar ook van de Verlosser en Vernieuwer. 'k Vind dit een aanvechtbare zin en zaak. De algemene godskennis is toch geen product van de „natuurlijke theologie" van de 18e en 19e eeuw, maar onderwijs vanuit de reformatie, Calvijn voorop? In deze en vele andere beschouwingen van de auteur rijst de vraag of de drift van Paulus e.a. ons zo beweegt, dat wij — weliswaar zonder zenuwachtigheid en krampachtigheid — volle ernst maken met de ontzaglijke werkelijkheid van Efeze 2 : 10?

Zeker, God schept de ruimte en de tijd, maar de Schrift laat ons toch niet in het onzekere over het lot van hen in en buiten Europa, die zonder God leven en sterven. De beslissingen rondom Kruis en Opstanding drijven toch voort, opdat mensen daarmee in aanraking komen?

Ds Aalders gaat breed in op de vragen van de prediking van het evangelie in onze moderne wereld. Hij laat de pogingen, die van verschillende kanten ondernomen worden, zien. Ds. Aalders vindt het modern bewustzijn niet toonaangevend, maar een hachelijke uiting van het mens-zijn. Zien en horen is meer dan de school er onder verstaat. Er dienen richtende woorden gesproken te worden. Daarbij gaat het om de interpretatie van het evangelie in de actualiteit, zodat het ontdekkend, overrompelend en een eigen weg banend karakter heeft. Op de catechese valt alle nadruk. Het gaat om het origineel karakter van het evangelie, om de „Aha-Erlebnis".

In de slothoofdstukken gaat het over wereldtijd-lijdenstijd en de andere kant van het leed.

Daarin zegt ds. Aalders treffende dingen.

Voor wat geschoolde lezers is het een rijke bron van informatie over de vragen van deze tijd.

Katwijk aan Zee, G. Boer

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen