Oudejaarsmeditatie

Maar Gij zijt Dezelfde”. Psalm : 102 vers 28a.

De oudejaarsavond is wel een van de merkwaardigste verschijnselen in ons kerkelijk leven. In tegenstelling met de kerkdienst op de nieuwjaarsmorgen is pas begin 1800 de laatste dag van het jaar voor het eerst ook kerkelijk gevierd.

Het ontstaan valt dus in een tijd, waarin het geestelijk leven werkelijk niet een hoogtepunt had, en het is dan ook niet moeilijk om als een van de beweegredenen aan te wijzen de hoop, ook hen, die anders zelden of nooit in de kerk kwamen, op deze manier te trekken.

Wanneer 't een mens werkelijk ernst is met zijn leven, dan gaat het niet alleen om die paar laatste uren van een voorbijgaand jaar, dan is altijd op de achtergrond van alles dat woord van Johannes: „Kinderkens, het is de laatste ure".

Principieel is er geen verschil tussen deze dag en de andere dagen van het jaar. Het is dus alleen maar, dat we ons even willen herinneren vanavond, dat we weer een stuk van de weg hebben afgelegd, dat we weer dichter bij het eind zijn gekomen. Maar wat van meer belang is: ook deze dag spreekt ons, net als alle dagen, van de trouw en de goedheid Gods.

Wanneer wij op deze dag iets te betreuren hebben, is het wel dat we zo weinig oog hebben voor de goedertierenheid Gods, dat wij nog niet vergaan zijn.

Laten we toch voorzichtig zijn met „het lied der vergankelijkheid", want dat horen we vandaag in allerlei toonaarden, in moderne en in klassieke zetting.

De kerk moet en mag de lof des HEEREN verkondigen. Zijn goedheid, die elke morgen nieuw is.

Pas toch op voor het maken van God tot een achtergrond der dingen. Hij wil juist op de voorgrond staan!

„Maar Gij zijt Dezelfde" - dat is een reden om ons te schamen, wanneer wij letten op de dagen, die achter ons liggen.

Psalm 102 is één van de zeven boete­ psalmen van de oude kerk, misschien onterecht zo genoemd, omdat ik nergens lees van de dimensie van de schuld.

Slechts een keer (vers 11) wordt gesproken van de verstoordheid en de toorn Gods, waardoor de dichter verheven en weer nedergeworpen werd.

Het valt op, dat hij wel over vijanden spreekt, maar geen wraak wordt gevraagd; hij weet van de verberging Gods, maar deze klacht houdt geen verwijt in.

Het grote van deze psalm is de belijdenis van God, die onveranderlijk is, wat ook gebeuren mag.

Daarin is het heil van Israël te zien, Gods zaak is de zaak van Zijn volk, hierin ligt èn het verleden èn de toekomst vast verankerd.

Dat geldt voor deze man en daarom moet hij zich schamen, schaamte vanwege zijn zonden (hij noemt ze niet, deze verdrukte, maar zou hij ze niet kennen? ), schaamte voor het ongeloof, het kleingeloof, waarin wij altijd maar weer bezig zijn met onszelf, met onze benarde omstandigheden en God uit het oog verliezen.

Wij stapelen zonde op zonde, maar de Heere vergroot Zijn goedertierenheid. Daar zit een bedoeling achter: Hij wil ons tot bekering brengen. Nee, het gaat op deze laatste dag van het jaar er niet om, dat God ook in 1966 Dezelfde is geweest, en wij nu gedenken Zijn milde gaven door wat weemoedigs te denken of te zeggen.

Het gaat er zelfs niet om, dat wij bedenken een der onzen verloren te hebben - natuurlijk, daar is vandaag ook plaats en gelegenheid voor - maar deze God wil ons hart treffen. Hij wil dat hart breken door berouw en boete, om ons het geluk te laten zien.

Het is niet genoeg, dat wij erkennen, dat wat Hij deed rechtvaardig was.

Zijn boodschap is: „Ik ben Dezelfde", maar wat zijt gij: ook nog dezelfden? Dat is de reden voor onze schaamte vandaag.

„Maar Gij zijt Dezelfde" - daarin ligt ook iets wat ons verontrusten moet. Gods onveranderlijkheid toont onze veranderlijkheid, misschien vooral ons mensen van de 20e eeuw, gejaagd, gehaast als we zijn.

Wij worden vandaag aan de dag in beslag genomen door talloze dingen, ons werk is veeleisend, moet in een hoog tempo gebeuren, want anders kunnen wij niet opgenomen blijven in het arbeidsproces.

De psychologen zeggen, dat de jonge mensen niets meer uit het hoofd kunnen leren, dat wat ze op school geleerd hebben, binnen enkele dagen weer volkomen vergeten is. We staan alleen nog open voor wat vluchtige indrukken, wat verschijnselen, die zich voordoen, maar meer ook niet.

Alles is op drift, er is haast geen terrein van menselijke activiteit, of het is en wordt ingrijpend veranderd. In kerk, maatschappij en politiek is haast geen houvast meer te vinden, dingen, die vroeger volkomen vanzelfsprekend waren, staan aan hevige kritiek bloot en mensen, waarop je vroeger een vast vertrouwen had, zijn volkomen omgeslagen.

Dan is er het gevaar, dat we ons isoleren, in ons eigen beschutte kringetje blijven zitten en de wereld de wereld laten.

Temidden van dit alles komt het Woord Gods, het enige Woord, waar we huizen op kunnen bouwen, het Woord, dat waarschuwt en vermaant.

God is Dezelfde, Hij laat Zich niet opzijzetten, niet negeren, Hij is in Zijn Woord en spreekt tot ons.

Verontrusting over alles om ons heen, maar ook - laten we dat vooral niet vergeten - over alles in ons. Daar zal het werk van de Heilige Geest in ons hart gewerkt worden: wie ben ik, wat ben ik?

De grote vraag van Luther heeft nog niet afgedaan, hoewel men het van alle kant zo stelt: „hoe krijg ik een genadig God? "

En juist dan blijkt de onveranderlijkheid Gods in het Woord, Hij Zelf verontrust de mens daarin, niet alleen op Oudejaarsavond, elke dag.

Wie dat weet, blijft niet schuilen in het eigen hoekje, maar maakt de ander deelgenoot, betrekt de kerk en de wereld daarin.

De waarheid Gods over ons leven en over al wat leeft veroordeelt ons, komt op ons af in alle dreiging van heden en toekomst. Dat is de reden voor onze verontrusting vandaag.

„Maar Gij zijt Dezelfde" - na schaamte en verontrusting, let op: daarna, komt de troost.

„Het gebed van een verdrukte", Ps. 102, laat ons niet zomaar de vergankelijkheid zien, dat is onbijbels. Aarde en hemel vergaan, een geslacht gaat voorbij, allemaal waar, maar dat heeft slechts inhoud in het licht van vers 28.

Wordt door deze woorden de tegenstelling nog niet duidelijker, de kloof nog dieper? God verandert niet, Hij blijft Dezelfde in de eerste plaats tegenover Zichzelf, maar ook - en dat is de troost - Hij is de God van Zijn verbond. Dat grote geheim zal ik terugvinden in het Nieuwe Testament, in de kerstnacht, op Golgotha en in de hof van Jozef van Arimathea op de Paasmorgen.

Dat vind ik terug in de gelijkenis van de verloren zoon, waar staat: „En als hij nog ver van hem was, zag hem zijn vader en werd met innerlijke ontferming bewogen".

God is Dezelfde, wanneer Hij de Heilige Doop heeft laten bedienen in dit afgelopen jaar, wanneer de nodiging tot het Heilig Avondmaal weer te horen was.

De God van het verbond is getrouw tegenover ontrouwen, dat mogen we zeggen, wanneer wij denken aan de dagen, die achter ons liggen. De troost voor ons, die onze beloften geschonden hebben, die onze verplichtingen niet zijn nagekomen.

Deze God is niet getrouw omdat wij getrouw waren. Hij is niet getrouw, behalve voor hen, die met Hem gebroken hebben, maar „Gij zijt Dezelfde", het komt alleen van Zijn kant!

Wij blijven niet dezelfden, wij worden ouder, wij veranderen geestelijk, wij groeien of worden minder, wat zal er ook dit jaar niet veel veranderd zijn en wat zal 't nieuwe jaar ons brengen?

Wij eindigen dit jaar met de lof Gods: „Heere, Gij zijt Dezelfde, Heere, Gij zijt ons geweest een toevlucht van geslacht tot geslacht. Amen".

Wilnis.  J.H. van de Bank

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen