BOEKBESPREKING

Toelichting op de Heidelbergse Catechismus deel 1-4: K. H. Miskotte, De blijde wetenschap (Zondag 1-12), 204 blz. O. Noordmans, Het Koninkrijk der hemelen (Zond. 7-22) 216 blz. G. Oorthuis, De sacramenten, (Zond. 23-33), 180 blz. J. Koopmans, Het gebod (Zond. 34-44), 74 blz. S. F. H. J. Berkelbach v. d. Sprenkel, Het gebed (Zond. 44-45-52), 104 blz., geb. in 4 delen ƒ35, —. Uitg. T. Wever, Franeker.

Deze uitgave is een fotomechanische herdruk van een toelichting op de Heidelbergse Catecliismus, die voor het eerst in '47 uitkwam. In de teltst is geen enkele wijziging aangebracht. Alleen heeft dr. Miskotte met een enkel woord deze heruitgave ingeleid. „Dit geschrift is maar een poging om de zaak te vertalen in een moderner trant van denken zonder de denk-en zegswijze der vaderen geweld aan te doen.”

Iedere schrijver heeft zijn eigen stijl en zijn eigen wijze van theologiseren en zo heeft ieder deeltje een eigen stempel, waarmee ik niet wil zeggen, dat het gehele werk geen eenheid zou zijn.

Het zou een al te grote aankondiging worden als ik van elke auteur de theologische gedachtengang op de voet ging volgen. Ik haal slechts enige opmerkingen aan. Schrijvende over de ellende van de mens zegt Miskotte: De ellende is de vervreemding van God, het geestelijk-ver, ja, afkerig en vijandig staan juist tegenover deze God, die in Christus de wereld met Zichzelven verzoend heeft. Elders haalt Wj een woord van Kohlbrugge (wiens naam ook in de andere delen meer dan eens valt) aan: gij moet weten, dat uw zonde en ellende zo groot is, dat er, de duivel uitgezonderd, geen ongelukkiger schepsel bestaat dan gij. — Het zijn volgens Miskotte de dilettanten in het rijk des geestes, die een overdreven gewicht hechten aan de vraag of iets „van deze tijd" is, „op de hoogte van de tijd" is enz. — Of: O, wat is de kerk' oud! van uit het paradijs waar het begonnen is en wat is ze jong! vanwege dat ene. God verkondigt zelf nu en immer het Evangelie!

Noordmans wijst er op, hoe het in deze tijd niet gaat om de natuurlijke religie, maar het conflict raakt de geopenbaarde religie, dat de onderscheiding tussen zichtbare en onzichtbare kerk geen uitvinding is van de Piëtisten, maar dat deze reeds in de Institutie voorkomt.

Een zeer belangrijk deel nam Oorthuis voor zijn rekening in zijn toelichting op de zondagen over de sacramenten. Uitvoerig gaat hij in op de bestrijding van de kinderdoop door Karl Barth. Ten aanzien van de r.k. beschouwing van het H. Avondmaal citeert hij uitvoerig een stuk uit 1924. Jammer, dat hij niet van eenzijdigheden vrij te pleiten is b.v. ten aanzien van de avondmaalsmijding en zo is er wel meer (blz. 26, 142, 171).

Het deeltje van Koopmans vangt aan met een uiteenzetting van de betekenis van de wet. Het is zeer de moeite waard dit stuk van de vroeg overleden dr. Koopmans ernstig te bestuderen.

Hoezeer de schrijvers ook met de Catechismus meegaan, zij maken soms reserves, b.v. Miskotte maakt soms formele (bezwaren tegen de volgorde, maar ook wel andere. Hij spreekt ergens van een twist met de Catechismus, maar, zegt hij, het is een broedertwist. Meer dan eens stuiten wij op een tekening van de verhouding van wet en evangelie, van schepping en verlossing, die m.i. niet geheel gehandhaafd kan worden.

Ik meen, dat het prof. Wisse was, die ons, toen wij nog student waren, de raad gaf om elk jaar een nieuwe verklaring van de Catechismus ons aan te schaffen. Welnu, hier is er weer één.

De uitgever, die voor een zeer verzorgde uitgave zorg droeg heeft recht op onze dankbaarheid, dat hij het aandurfde deze toelichting opnieuw uit te geven.

Utrecht H. Bout.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen