KRONIEK

Storm.

Sedert de vorige kroniek ging een storm over ons heen en een oorlog ging aan ons voorbij. Er gebeurt genoeg emotioneels en toch zegt men: Er is niets nieuws onder de zon en: Want van de dag dat de vaderen ontslapen zijn, blijven de dingen alzo gelijk van het begin der schepping. Er is veel nieuws, maar het is niet echt nieuw, laat staan vernieuwend.

Een windhoos verdierf veel waardevols in een ogenblik. Mensen verhaalden onthutst hun wedervaren. Zo komt onverhoeds de grote en doorluchte dag. Verkopers staan achter de toonbank en de clientèle propt de waar in de tas. Een paartje trouwt en vaders zeggen: ja, als jonge mannen vragen om de hand van zijn dochter. Men gaat met vakantie of komt van zijn werk. Men gelooft het niet eerder dan wanneer men niet meer hoeft te geloven, want de tijd van voorbereiding is dezelfde als die men verzuimt en onbenut laat passeren.

Oorlog.

Een golf van strijdbaarheid voer duizenden door de defaitistische en pacifistische leden. Oorlog gold als een kwaad, duizendmaal erger dan de zonde, maar plots prees men het bliksemsnelle zegevierende geweld. Ineens heette men de oorlog „heilig". De Arabieren begonnen er mee de strijd zo te noemen, maar de lust verging halsoverkop. De Israëli misschien minder, maar talloze christenen toch wel beschouwden de veldtocht als een moderne oorlog des Heeren. Heeft Israël nog recht op het land? Over deze en dergelijke vragen discussieert men. Is het beloofde land nog beloofd of niet? Zijn die beloften, ondanks eeuwen sluimerend, toch onberouwelijk en potentieel?

We leven in de natuur, alhoewel heel anders dan in ver verleden, toen men van angsten bezweek. Veel beheerst het mensdom, menige kracht is in leidsels geslagen, doch bij tijd en wijle is het onstuimig geweld meester over de sidderende mens. We leven in de cirkelgang der natuur en we gaan mee in de lijn der geschiedenis. Wat kan, de natuurramp en de historische calamiteit zijn niet bij machte om te scheiden van de liefde van Christus. Dat is het belangrijkste wat we van dit alles kunnen zeggen en heerlijker is het de waarheid daarvan aan lijf en ziel gewaar te worden. De storm passeerde en de strijd woedde uit, middelerwijl vervolgde de kerk zijn geschiedenis en heel veel van de kerkelijke historiën speelt zich af in samenkomsten. Kerk zijn is bijeen zijn. Een en ander fragment, misschien min of meer representatief voor de rest, duiden we aan.

Synode.

De synode onzer kerk liet in verhevenste vergadering de ambten bij elkaar komen. Synoden krijgen soms namen. Zo leeft er één door de eeuwen voort als „roverssynode". We zijn te net en te beschaafd om zulke nog door te brengen. De synode, die we thans bedoelen, is reeds gedoopt als oecumenische, ofschoon men van de Oecumenische Raad overstapte, maar, toch ook wel oecumenisch, in een nieuwe Raad van Kerken in Nederland, die, completer, ook Rooms Katholieken en Gereformeerde Kerken omvat. Enige weemoed was er vanwege wat men verliet, sommigen duchtten dat beraad winnen zou van oecumenische daad. Trouwens het woord „oecumenisch" dient voor de nieuwe Raad gemeden om misverstanden, die het veelzinnige woord kan oproepen.

Psalmberijming.

Oecumenische synode, want gereformeerde kerken en hervormde kerk aanvaarden vrijwel gelijktijdig de nieuwe psalmberijming. Het was een werk van lange adem. Eindelijk was men in beide kerken bereid de arbeid van verscheidene dichters, die zich hiervoor gegeven hadden, te aanvaarden. Voor ouderen, gehecht aan bekende en gekende berijming, was weinig consideratie. De gereformeerde bond had in kritische beschouwing te berde gebracht, dat de berijming „te weinig messiaanse visie aan de dag legt en niet voldoende oog heeft voor het eschatologisch element". Deze kritiek werd met macht van de hand gewezen, omdat het tegendeel het geval moet zijn. Hervormd Nederland schreef triomfantelijk: zo bleef ér dan niks overeind van de kritiek van de gereformeerde bond. Men moet toch wel denken dat die domme bonders er helemaal geen kaas van gegeten hebben. Wat een kritiek, die er helemaal naast zit!

Gemengd huwelijk.

Oecumenisch is de synode vanwege het besluit de gemeenten op te wekken alle medewerking te verlenen om gemengde huwelijken gemengd kerke­ lijk te bevestigen. Wat van de pastoor en wat van de dominee. Onverdeeld gelukkig was men niet, maar de nood is opgelegd. De zaak is niet opgelost, want kan men ook „gemengd" dopen en „gemengd" catechiseren? Geen mis bij zulk een „gemengde" bevestiging van een gemengd huwelijk. Immers de mis is vervloekte afgoderij, al nemen niet vele protestanten dit ongezouten oordeel voor hun rekening. Maar men zal toch nog zo ver niet gaan, dat het gemengd trouwen zal heten een misje waard te zijn.

Verzoening.

Ik hoef niet veel te schrijven over het rapport betreffende dp verzoening. Na de gerucht makende uitspraak van prof. Smits van zijn portie voor Fikkie, is opdracht gegeven, dat de kerk zou zeggen wat de verzoening inheeft. Een minderheidsnota vergezelde het aanvankelijk rapport. Men vond het al te dwaas twee getuigenissen te publiceren. Dat zou de eenheid van belijden te schril demonstreren. Vandaar een nieuwe redactie, die onder de typerende titel: De Tussenmuur weggebroken, een nieuw geschrift heeft gepubliceerd. Is nu de tussenmuur tussen rapport en minderheidsnota weggebroken ? Het bleek niet. Ds. Roetman zei: kool en geit zijn gespaard. Is ds. Smits beantwoord? Och, dat is al weer jaren geleden. We zullen er wel meer over vernemen.

Kirchentag.

Geen synode, maar wel een belangrijke samenkomst is in de kerkelijke wereld in West-Duitsland de zogenaamde Kirchentag, die dit jaar voor de 13e maal als in 1949 weer in Hannover werd gehouden. Elke Kirchentag heeft een motto, een leidraad. Dit jaar gold: De vrede is in het midden van ons. De vrede is ... maar het bleek wel, dat die vrede dan toch wel een kwijnend en mager bestaan leidt in ons midden.

Evenals ten onzent rondom het rapport over de verzoening een discrepantie bleek tussen een Schriftuurlijk standpunt en een vrijzinnige opvatting, dreigt er in West-Duitsland in de kerk een tussenmuur zich te verheffen. De muur is nog niet opgetrokken, men weet in politicis in meest letterlijke zin al te goed wat een muur beduidt, maar in dit opzicht was de vrede toch niet volstrekt in het midden aanwezig.

Het vraagstuk van vrede werd toegespitst op een vijftal onderdelen, opdat er maar niet in vage en vrijblijvende begrippen zou gediscussieerd worden.

Zo was er sectie, die de verhouding joden en christenen aan de orde stelde. Scherpe oordeelvellingen weerklonken in deze groep als bijvoorbeeld of er vrede met doden denkbaar was, als men de eis stelde van vrede tussen joden en christenen. Verschillende sprekers gaven uiting aan hun verontrusting over een herlevend nationaal-socialisme in West-Duitsland.

Voorts werd er uitvoerig in een andere sectie gesproken over de vraagstukken van vrede en ontwapening, van erkenning van DDR en van bezit van conventionele en atomaire bewapening.

Bijzondere belangstelling echter trok de groep bijbel en gemeente, waarbij vooral tot uitdrukking kwam het geschil tussen progressieve stromingen en de groep: Kein anderes Evangelium. De leiders van deze actie adviseerden de Kirchentag niet bij te wonen. Toch was er een vrij grote opkomst, vooral van jongeren. De oosterburen frequenteren wel deze jaarlijkse samenkomst, ofschoon ze verder niet al te veel de kerk van binnen zien. De leiding van de Kirchentag heeft dit jaar niet al te provocerend vrijzinnige sprekers uitgenodigd. Toch kwamen er wel theologen aan 't woord, die radicaal getuigenis gaven. O.a. prof. Paeseman, die 'n betoog hield over het lege graf. Hij bestreed, merkwaardig met woorden van de apostel: dat vlees en bloed het rijk Gods niet zullen beërven, de waarheid van de opstanding van Christus uit de doden. Zijn betoog vond een spits in het kruiswoord: Mijn God, Mijn God, waarom hebt Gij Mij verlaten? In die zin moeten christenen Christus navolgen in de zwarte nacht van ongeloof en haat, waarin God afwezig schijnt te zijn. Ook voor de kerk was er geen plaats en geen taak in deze beschouwing, te weten voor een institutionele kerk. Voor deze beschouwingen kan men geen andere woorden vinden, ook van de apostel: Indien we alleenlijk in dit leven op Christus zijn hopende, zo zijn wij de ellendigste van alle mensen. 1 Cor. 15 besluit met de oproep: Zijt onbewegelijk. Is men niet al te bewegelijk deze dagen?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen