Aannemelijke vragen

Is het geloof méér dan het onvoorwaardelijk aannemen van de verbondsbeloften?

De Joden in Jezus' dagen wilden zalig worden door de werken der wet. We krijgen niet de indruk, dat ze bezweken onder het volle gewicht van de heilige wet Gods. In bepaalde dingen waren ze pietepeuterig precies, doch in vitale kernzaken ook zeldzaam gemakkelijk. Aan de ene kant bezig te vertienen en uit te ziften, maar elders ging de kemel vlot door het keelgat. Het allerzwaarste van de wet werd zelfs niet door vingertoppen beroerd. Men wierp het op een akkoord, zocht een compromis, probeerde een afkoopsommetje te bedingen.

Wij moeten ervoor waken, dat we niet op overeenkomstige wijze te werk gaan met het geloof. We streven naar een mini-eis. Indien ge het slechts aanneemt. Als ge daar alleen maar amen op zegt. Het geloof is vanzelfsprekend meer dan een gelegenheidskoopje aan de deur, waarbij we zeggen: O, leg maar op de onderste tree van de trap of zet maar naast de mat dan haal ik het straks wel op.

Wanneer vraagsteller bedoelt een zekere vermagering of verschraling om het gevraagde geloof tot een minimum te beperken, ga ik niet met hem mee. Het geloof is niet te herleiden tot een activiteit, die je vlot verstandelijk kunt omschrijven en begrijpen. Het is niet uit ons, dat we geloven, het is Gods gave.

Iets anders is het, wanneer we menen, dat het gelovig aannemen alleen niet voldoende is, doch dat er een aantal bevindingen en belevingen bij horen die pas het geloof waarachtig maken. We moeten het zwaartepunt van de zekerheid van het geloof, dat in de Heere ligt, dus buiten onszelf niet verleggen in de mens.

Om het verhaal kort te maken zou mijn antwoord op de hierboven gestelde vraag zowel ja als nee kunnen zijn.

Indien we de richting inslaan, dat geloven toch werkelijk wel binnen bereik ligt en dat we maar even een handtekening hoeven te zetten bij wijze van spreken, dat we de beloften maar moeten accepteren en waarom eigenlijk ook niet, want wie wil tenslotte niet zijn zonde kwijt en het eeuwige leven in, dan ben ik geneigd om een categorisch neen te laten horen. Die kant moeten we niet op. Men wil vlot geloven om verder de handen vrij te hebben en meer dan de handen. Ook hoofd en hart om vervuld te zijn van de dingen die deze wereld biedt en die toch heus niet voor niets geschapen zijn.

Er is sprake van verbondsbeloften. Laat ons nooit iets afdingen op het grote goed van het verbond Gods. Maar het gebeurt nog wel eens, dat sommigen het woord en begrip hanteren, en ermee manipuleren, als de joden, die zeiden: Wij zijn Abrahams kinderen. Het argument van het verbond heeft waarde, niet als rustbankje maar wel als pleitgrond. We zouden de indruk kunnen krijgen, wanneer we bepaalde klanken opvangen, dat het verbond een makkelijker paadje is naar de zaligheid dan zeg maar de wedergeboorte. We stemmen er niet mee in wanneer men van geloof een mager melkpoeder maakt in plaats van redelijke onvervalste melk.

Ongetwijfeld gaat het om een onvoorwaardelijk ter harte nemen van de beloften. We kunnen namelijk uit hoogmoed en wereldzin bepaalde voorwaarden maken. Sta mij toe, dat ik eerst….. Uit ongeloof en twijfel kunnen we evenzeer condities bedingen. Als dit of dat gebeurt zal ik geloven. Het overspelig geslacht begeert een teken.

Het aannemen is in ons zieleleven niet een vrij onbeduidende activiteit zo in de trant van het huiselijke: O, dan heeft misschien het dienstmeisje of een van de kinderen het aangenomen, ik weet er niet van. We zijn er met heel ons doen en denken bij betrokken. Er is verzet. Soms is de afweer zeer gecamoufleerd. We geven voor, dat we het niet kunnen aannemen, omdat het te groot en te wonderbaar is en omdat we het niet waardig zijn, en vaak hebben we het zelf niet eens door, dat we ten diepste vijandig gezind zijn en niet willen.

Verbondsbeloften worden omhelsd. We leren, dat de Heere de beloften heeft geplaatst in het kader van Zijn verbond. Het manifesteert hoe trouw de Heere wel is. Hij zegent geslachten des aardrijks. Hij haalt uit land en maagschap en huisgezin om toch weer vruchtbaar in dergelijke verbanden te plaatsen.

De beloften zijn geen onpersoonlijke toezeggingen. De beloften zijn aannemelijk, omdat we krediet krijgen voor de Persoon van de Belover en Gever. In het woord geloven zit volgens sommigen de stam lief. Op woordafleidingen kunnen we niet al te veel theologie bouwen. Maar het is toch wel een vaststaand feit, dat de beloften weinig zin hebben en waarde, wanneer de Belover ons koud laat. Geloof is primair geloof in God. De Heilige Geest ontsteekt in onze harten een oprecht geloof, hetwelk Jezus Christus met al zijn verdiensten omhelst. Hem eigen maakt en niets anders meer buiten Hem zoekt. We nemen aan, maar toch op die wijze dat we de Belover aanzien, a.h.w. in de ogen blikken.

In vind het ook wat onvolledig om alleen van beloften te spreken, Wanneer daar niet in verdisconteerd is het strenge oordeel dat over ons en onze zonden gaat. Wat doet een vrijspraak me, wanneer ik niet het oordeel kreeg aangezegd?

Het geloof, althans in eerste aanleg, is niet zozeer creatief, dat situaties geschapen worden, bijvoorbeeld de vergeving van zonden, als wel het bezwijken voor een liefelijke druk die op ons wordt uitgeoefend. Het geloof in die fase is veelmeer capituleren dam veroveren, meer zwichten dan veroveren en innemen. Het is vrijmoedigheid ontvangen om te omvatten wat in de handen werd gelegd, incasseren van wat een Ander verwierf. We verharden ons niet langer maar houden in ootmoed de hand op.

Met het antwoord in de vraag reeds gegeven kan ik me dus wel verenigen, mits niet koud en kaal opgevat. Er moet iets inzitten van de warmte en de levensgloed van het tekstwoord: Die dan Zijn woord gaarne aannamen ... In elk geval is het geloof meer dan een verstandelijk accepteren. Het hart is betrokken en de volvaardigheid van het gemoed. Geloven is een evenement, een gebeuren dat heugt en verheugt. „Mijn heil en mijn vrede, mijn leven werd Hij: ik boog m'en geloofde - mijn God sprak me vrij”.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen