HET GEZIN

IV.

Doorzichtigheid in het huwelijk.

Een huwelijk kenmerkt zich door de mogelijkheid van een permanente mededeelzaamheid, een permanent genootschap, waardoor ieder voor het gehele leven getuige van de ander is.

Een bewijs hiertoe wordt geleverd dat bij een polygame  gemeenschap, nooit een werkelijk huwelijk verwezenlijkt wordt, omdat hier geen mogelijkheid bestaat voor een gedurig medeleven met de ander.

Zodra de totale doorzichtigheid van elkanders leven vertroebeld wordt, kan men zeggen dat er een breuk bestaat.

Wordt de vrije loop van mededeelzaamheid belemmerd, dan kan men het huwelijk toch moeilijk anders zien dan een karikatuur, zelfs wanneer vanuit een oogpunt van een belangengemeenschap via kinderen, oprecht wordt nagestreefd, dat men toch zoveel mogelijk een echtpaar blijft of tracht te blijven.

Groot in omvang kan een huwelijksgemeenschap niet worden, maar wel groot in volwassenheid. Buiten deze gemeenschap zal het moeilijker zijn, om in het historisch verloop van het leven, zich evenwichtiger te gedragen.

De enige mogelijkheid om tot een volledig ontplooien van deze twee-eenheid te kunnen komen ligt hierin, dat men zich bewust wordt van het weidse isolement van elk van de partners. Aan de ene zijde zich afsluiten naar buiten, aan de andere zijde de mogelijkheid van een dieptepeiling van de ander.

Vanuit dit isolement, waaruit alleen een diepe gemeenschap met blijvende waarden ontstaan kan, kunnen kinderen geboren worden, waarbij het kind beslist niet zonder meer, als doel van de gemeenschap fungeert, maar achteraf een diepe vereniging openbaart en onderhoudt.

Het kind is een getuigenis van een unieke relatie, een objectieve gestalte van een vereniging en daarmee ook uitgaande boven de ervaring, die de echtelieden zelf hadden.

Tevergeefs zal, wanneer een echtpaar uit elkaar gaat, de gemeenschap ontkend kunnen worden, omdat het kind blijft voortbestaan en de ellende van deze scheiding op tragische wijze door dit symbool wordt gedemonstreerd.

Om van een volkomen huwelijk te mogen spreken is het niet noodzakelijk, dat er kinderen aanwezig zijn, hoewel een kind wel als zichtbaar teken van de gemeenschap een zegen genoemd mag worden, ondanks alle moeite en zorgen welke hier ook aan verbonden kunnen zijn.

Kinderen kunnen een huwelijksgemeenschap bevestigen, het is een genade die zich voegt bij die van de huwelijksgemeenschap zelf, maar is niet bedoeld om daarvoor in de plaats te komen.

Verschillende interpretaties van de kinderzegen.

In de rooms-katholieke gedachtenwereld is de vraagstelling geslopen, of men de moeder aan het kind moet offeren, of het kind aan de moeder.

Bij de moderne medische technieken is deze vraag vrijwel niet meer noodzakelijk. Maar theoretisch blijft de gedachte toch bestaan, dat het belang van het doorgeven van het leven boven dat van de huwelijksgemeenschap wordt gesteld.

Men stelt dat deze opvatting haar oorsprong heeft in het Oude Testament.

Er is echter verschil in het denkpatroon van de rooms-katholieke kerk en dat van de oud-testamentische gedachtenwereld.

Bij de laatste is een voortgang van het leven belangrijk, omdat men in het Oude Testament uitzag naar de beloofde Messias.

Terwijl men zich anderzijds niet kan onttrekken, aan de gedachte dat het doorgeven van het leven bij de rooms-katholieke kerk ook op de vorming van een machtspositie is gericht.

In het Oude Testament wordt het uitzicht op het toekomstige volk geopend door de belofte, die aan Israël was gegeven.

Het belang van het kind met betrekking tot instellingen buiten het huwelijk (politieke inzichten).

In de moderne tijd en trouwens ook wel in vroegere tijden is het doen verwekken van een kind door de politieke instellingen aangegrepen, om bepaalde ideologieën in stand te houden.

Men ziet een kind als een toekomstige staatsburger, een producent, een soldaat.

In een land waar er, zij het alleen op materieel of wetenschappelijk gebied, vertrouwen is in de toekomst van het land, ziet men het geboortecijfer dan ook duidelijk stijgen (Frankrijk).

We mogen een kind toch stellig zien en zullen het kind ook moeten ontvangen als uitdrukking van de goedheid, als uiting van de gunst van de Formeerder van het leven. Zeker hebben wij als christenen de wetenschap, dat hier een mens geschapen wordt, die tot eer van zijn Schepper behoort te worden opgevoed.

Het kind in de kerk.

We hebben zeker als leden van de kerk te bedenken, dat wij een bijzondere gunst hebben ontvangen in de opdracht, dat ieder kind mag en behoort opgenomen te worden in de kerk, waar de aanbieding van het eeuwig leven wordt verkondigd.

De christelijke kerk heeft het krijgen van kinderen altijd aangemoedigd en met grote terughoudendheid het probleem der beperking onder ogen gezien, omdat zij zag dat de mens geroepen is, mede deel te hebben aan de opdracht om de wereld te onderwerpen en te bewaren tot eer van de Schepper.

Zij kon zich niet onttrekken aan het geloof, dat voor de verzorging en de opvoeding van deze kinderen door God grote beloften zijn weggelegd waardoor, zoals Calvijn zegt, het God mogelijk is zijn verlossende kracht te ontplooien d.w.z. die werkzaamheid, waardoor God de wereld tot de volheid van de schepping brengt en in feite tot schouwspel van Zijn glorie maakt.

De aanwezigheid van het kind bevestigt het jawoord van Gods genade over het voornemen, het werken, het bouwen, dat gericht is op de eeuwigheid. Zo is het kind een zegen.

Ouders kunnen hierin boven zichzelf uitgaan, met het aanvaarden van de verantwoordelijkheid van de opvoeding om het kind middelijk te voegen in de schare, die niemand tellen kan.

Het is niet zoals psychologen het stellen, dat in het kind de mens de eeuwig­heid ervaart, ziet en beleeft. Dit wordt duidelijk tegengesproken in Gods woord, als Christus zegt: „Indien iemand, vader of moeder, vrouw of kind lief heeft boven Mij, is Mijns niet waardig."

M.a.w. het uitzicht van de mens op de eeuwigheid loopt niet via het kind. Wel is het zo, dat een goede opvoeding medewerkt tot vorming van een kerk, die uitzicht geeft over het graf.

Overdracht op de kinderen.

Zeker is, dat wanneer iemand ouder wordt en z'n einde voelt naderen, het kind in feite de smart verlicht, wanneer hij de zegen Gods ziet in zijn kinderen, maar het is niet zo, dat in de kinderen de totaliteit van de mens wordt voortgezet.

Het effect van het kind op de houding van ouders.

Door middel van het kind krijgt het ouderpaar gelegenheid de egocentrische eenzaamheid te verlaten en welke ook de economische omstandigheden, waarin het gezin leeft, zijn gezamenlijk verplichtingen op zich te nemen met aanvaarding van risico's.

Hieruit worden hun autoriteit en verantwoordelijkheid geboren om de opvoeding te aanvaarden, om het kind te voegen in het menselijk geslacht en het bijzonder voor wat de christenen betreft, te brengen op het erf van de kerk en het te leiden tot de ontplooiing, die de Schepper de mens belooft. 

Ook hierin is evenwel de val duidelijk op te merken, wanneer ouders uit egoïsme het kind bewust stuwen naar een niveau, waarop men zelf naar eigen wensen, of naar vermeende wensen, op geestelijk en materieel gebied, wensten te komen. Helaas berust dit meestal op materiële gronden. In wezen is dit een poging tot bevrediging van eigen onlustgevoelens.

Ieder mens heeft in zich het streven om iets door te geven. Maar wij moeten wel bedenken, dat niet alles wat wij doorgeven, positief is.

Wij mogen de kinderen niet belasten met ongerechtvaardigde, materiële of geestelijke wensen van onszelf, die niet bijbels verantwoord zijn.

Aan de andere kant heeft het kind wel te bedenken dat, wanneer er omstandigheden zijn, welke niet passen bij zijn eigen wensen, het voorzichtig behoort te zijn met zijn kritiek, omdat de situaties, materieel of geestelijk geen toevalligheden zijn, maar in Gods handen liggen.

Zowel voor ouders als voor kinderen geldt der'halve dat het nodig is om over de oorzaken en omstandigheden heen te zien naar de „Oorzaak".

Een kind heeft ondanks de zondeval van de mens een bijzonder regulerende werking op de ouders, omdat juist door die kinderen, de ouders teruggehouden worden van de mogelijke verbitterde berusting van: „Na mij de zondvloed."

Is een gezin zonder kinderen dan niet compleet? We hebben reeds gezegd, dat het kind niet het huwelijk uitmaakt.

De huwelijksgemeenschap is er niet van afhankelijk; wel moet gewaarschuwd worden voor een bewust ongerechtvaardigd verhinderen van het geboren worden van kinderen, want dat is een teken van hoogmoed en verachting van de opdracht gegeven in Gods woord.

Aan de andere kant mag bij het ontbreken van de kinderen buiten de wil van het echtpaar het huwelijk beslist niet gezien worden als een onvolwaardige gemeenschap.

Voor het kinderloze echtpaar kan soms juist een bijzondere roeping weggelegd zijn, om zich te ontplooien in een bepaalde creativiteit die, wanneer er kinderen waren, niet tot ontwikkeling zou kunnen komen.

Wel hebben wij er daarbij voor te waken dat het geen vlucht wordt in een bezigheid ter compensatie van de onvolkomenheid van het huwelijk, van het alleen zijn.

Volgens de Schrift bestaat er tussen de voortplanting en de cultuur een solidariteit.

Daarom moet het huwelijk hiervan ook een beeld geven.

Delft. J. Zuyderduyn

1) Polygaam is de man, die trouwt met meer dan één vrouw.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen