BOEKBESPREKING

Dr. G. P. Hartvelt, Over Schrift en Inspiratie, Cahiers voor de Gemeente, ing., 75 blz., ƒ 4,90, Kok, Kampen.
In de „Cahiers voor de Gemeente" wil men een brug slaan tussen de min of meer aanvaarde resultaten van de theologische wetenschap en de gemeente. Prof. Koole en drs. Baarda gingen voorop met de resp. uitgaven van „Verhaal en Feit in het Oude Testament" en „De betrouwbaarheid van de Evangelieën".
Dr. Hartveld geeft een popularisatie van de gedachten van prof. dr. Berkouwer, gepubli­ceerd in De Heilige Schrift II.
In hoofdstuk I geeft de auteur een tekening van de situatie van nu. Daarin doet hij een poging om de gang van het Woord Gods door de hoogte- en dieptepunten van de eeuwen te schetsen. De conclusie is: er is geen bepaalde Schriftbeschouwing op te stellen, die voorgoed voor ontsporingen bewaart.
In hoofdstuk II geeft de schrijver een interessant overzicht over de kerk in haar omgang met de Schrift. Hij wandelt over de wegen en knooppunten van de kerkgeschiedenis en laat telkens zien hoe de Schrift in die situatie functioneerde. Uitvoerig gaat hij in op de opkomst van de historische critiek. Hij wijst op de „gelaagdheid" van de Schrift, de „gronden" van de historiciteit, het gaan van de Schrift door vele handen, de literatuurgenres, de opgravingen (Jericho!), de vergissingen van de wetenschap, haar veronderstellingen erin.
In hoofdstuk III komt de omgang met de gezaghebbende Schrift aan de orde. Daarbij komen bepaalde Schriftwoorden in gesprek, die een grote invloed hebben uitgeoefend op mensen, kerken, cultuurkringen. Daarna volgt de canonkwestie.
Hoofdstuk lII stelt de betrouwbaarheid van de Schrift aan de orde. De vragen over de theopneustie, de inspiratie het getuigenis van de Heilige Geest worden besproken. De organisch inspiratieleer (Kuyper, Bavinck) wordt niet afdoende geacht, omdat de goddelijke oorzakelijkheid bleef. Op deze oorzakelijkheid heeft dr. Hartvelt critiek. Ook de organische inspiratieleer wordt afgewezen.
Wat blijft over? De bijbel is een voluit menselijk boek, dat goed is voor Gods Woord.
2 Tim. 3 : 15, 16 wordt besproken. Wij moe­ten volgens de schrijver van de inspiratie af en naar het woord theopneust toe. Het theopneust zijn is geen oorzaak, maar een functie. Wel mogen wij (blz. 64) de oorsprongsvraag en de functievraag niet van elkander losmaken. Maar het gaat niet zozeer over het ontstaan van de Schrift, maar over wat de Schrift uitwerkt, doet, werkt.
De hoofdstelling van de schrijver is: De Schrift is goed voor Gods Woord. De hele Schrift is getuigenis, menselijk getuigenis, maar dit is geen mindering op de theopneustie, maar de modus (wijze waarop) daarvan. In de dienst van deze mensen aan God is hun woord goed voor Gods Woord.
Dit is het hart van dit boekje. Of er problemen mee opgelost zijn? Ik meen van niet. Want alle vragen, die onze vaderen ook kenden, komen terug. Dr. Hartvelt moge overtuigd zijn, dat de Schrift voor een indrukwekkend percentage gevuld is met verhalen, geschiedenissen, die stuk voor stuk „goed zijn voor" de betrouwbaarheid van deze God.
Hij heeft echter niet de laatste ernst gemaakt met het zelfgetuigenis van de Schrift, met wat Jezus en de apostelen getuigen over de Schrift. Hij noemt (blz. 65 e.v.) deze getuigenissen wel, maar zij zijn zijn uitgangspunt niet. Zijn uitgangspunt is de theopneustie in bepaalde zin verstaan.
Het is duidelijk, dat wanneer wij het zelfgetuigenis van Jezus en de apostelen niet voluit laten functioneren, de z.g.n. concentratie (theologisch!) op het centrum niet anders is dan een noodsprong. Deze concentratie op de kern der Schriften is een afbrokkelend eiland. De golven van de historische critiek zullen dit eiland niet onaangetast laten.
Of er geen goede dingen in staan? Bijzonder veel. De inspanning, het geduld en de aandacht waarmee dr. Hartvelt zijn stof behandelt en ordent dwingt respect af. Niemand heeft „goedkope" oplossingen voor bepaalde vragen bij de hand.
Maar ook niemand mag ons dringen van het geloofsstandpunt, zoals onze hemelse Leermeester, de Heere Jezus Christus ons dat vertolkt heeft.
Hoe gingen Jezus en de apostelen met de Schrift om? Dat is het beslissende, ook in de 20ste eeuw. En dat uitgangspunt heb ik in dit boek smartelijk gemist.
K. a. Z.                                                                 G. B.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen