De Algemene Kerkvergadering

Na de publikatie van de nota betreffende de organisatie van een algemene hervormde kerkvergadering (verder a.k.v. genoemd) zijn nogal enige reacties losgekomen.
Hervormd Nederland van 25 oct. 1969 heeft een interview gepubliceerd, dat de heer Timmer, redacteur van „Hervormd Nederland" met mij had. Dit interview kunnen de lezers elders in het blad vinden. Ook het kommentaar van de heer Timmer naar aanleiding van dit interview staat daar te lezen. Daarop komen wij in het vervolg van dit artikel terug.
Het moderamen van de generale synode heeft op zaterdag 25 oktober l.l. een commissie van ons hoofdbestuur uitgenodigd voor een bespreking. Aan deze uitnodiging hebben wij uiteraard gevolg gegeven en hebben wij — te weten dr. Bout, drs. Exalto en ondergetekende — geluisterd naar de argumentatie van de leden van het moderamen om ons te overtuigen, dat deelname van de Gereformeerde bond als een deel van de hervormde kerk voor het welslagen van deze a.k.v. dringend nodig was.
Omgekeerd hebben wij het moderamen een toelichting gegeven op onze nota, waarin wij onze diepe bezorgdheid over deze stap van de synode hebben geuit. Het past mij niet — zonder voorkennis van het moderamen — te schrijven wat ieder daar heeft gezegd, maar wij menen, dat onze lezers behoren te weten van het feit van deze bespreking. Wij zijn na een samenspreking van anderhalf uur uiteengegaan met de belofte, dat wij alles grondig zullen doordenken en rapporteren aan het hoofdbestuur, maar dat het niet te verwachten valt, dat ons bestuur op de genomen beslissing zal terugkomen, omdat onze bezwaren er niet minder op zijn geworden.
Verder kunt u in dit nummer vinden een schrijven van de beide predikanten van Hattem: ds. J. C. van Nieukerken en dr. Fr. de Graaff inzake hun bezwaar tegen de „Opzet" van het plan voor een algemene hervormde kerkvergadering.
Tenslotte een kommentaar op het artikeltje van de heer Timmer: „Bij de tijd blijven”.
De heer Timmer erkent de noodzaak van een profetische wekroep van de synode aan de gemeenten en aan ons volk. Daarin zijn wij het van harte eens. Wij mogen er aan toevoegen, dat iedere kerkeraad, iedere classis, iedere provinciale kerkvergadering geroepen en gemachtigd is een dergelijke wekroep te laten uitgaan. Wij moeten niet zo „synodaal" zijn dat wij alles van de synode verwachten. Laat iedere kerkeraad enz. de hand in eigen boezem steken en de gemeente, enz. voorgaan in verootmoediging, boete en berouw. Wat belet ons naar Joel 2 het volk te verzamelen en samen te roepen? Wat belet ons naar datzelfde Joel 2 de priesters te doen staan tussen het voorhuis en het altaar en daar wenend te betuigen: Spaar Uw volk, o HEERE! en geef Uw erfenis niet over tot een smaadheid, dat de heidenen over hen heersen; waarom zouden zij onder de volken zeggen: Waar is hun God? (Joel 2 : 17).
Dit is de kern van de zaak. Daarom hebben onze argumenten tegen een a.k.v. alleen zin, wanneer ze voortkomen uit en gepaard gaan met de verbrijzeling over onze eigen zonden. Of is de uitholling van de ambtelijke vergaderingen alleen de schuld van „de anderen"? Is het dreigend bederf in de opleiding van de dienaren des Woords, b.v. de voorgenomen integratie van de theologische faculteit der R.U. te Utrecht met de K.T.H.U. alleen de schuld van „de anderen”?
Is er ook niet veel onaandoenlijkheid en lauwheid in onze eigen gemeenten, in onze eigen kerkeraden, enz.? Al wat er aan goeds in „onze" gemeenten is, is van God. Al wat er aan verkeerdheid schuilt, is van ons. Net zo min een a.k.v. een oplossing is voor de dodelijke kwaal, waaraan de kerk lijdt, is het uitroepen van een algemene bidstond voor de nood van de kerk een oplossing zonder waarachtige wederkeer tot God. Want het onbehagen, waaruit de a.k.v. voortkomt, is een uiting van het wijken van Gods tegenwoordigheid van de kerk. Wanneer Gods Geest van ons wijkt, gebeuren er geen wonderen meer in de gemeente. Dan loopt de prediking droog en verspreidt de bediening van de sacramenten geen zegen meer. Dan is er geen lust en begeerte meer om onder het Woord te komen en te blijven. Dan is er ook geen lust meer tot het ambt van opziener en worden uit arren moede de vrouwen tot de ambten toegelaten om de open plaatsen maar te bezetten.
Maar dan worden ook de ambtelijke vergaderingen uitgehold. Dan is er geen verenigende kracht door Woord en Geest in deze vergaderingen. Dan is de Geest niet tegenwoordig en is alles even droog, formeel en koud. Voor hoeveel ambtsdragers wordt de weg niet versperd naar de grondvergaderingen der kerk door de toelating van de vrouw tot de ambten? En wanneer sommigen desniettemin met pijn aan deze vergaderingen deelnemen, wat een spanningen doorleven zij om getrouw te zijn in het uitspreken van hun geloofsovertuiging? Zijn wij daarvoor te goed? Natuurlijk niet! Waren wij maar getrouwer in de liefde!
Eerst raken wij de levende bediening van de Heilige Geest kwijt. Eerst leeft de belijdenis in het hart. Daarna wordt de belijdenis „geloofd", maar de beleving is er uit. Het is de keiharde „dogmatische" periode, waarin de hoofden gevuld worden, maar de harten van de gemeenten en de enkelingen verarmen.
Daarop volgt een reactie. De waardeloosheid van dit „geloof" wordt onderkend. De slapende leerstukken worden bestreden leerstukken. De wind gaat uit een andere hoek waaien. Waar de genade ontbreekt, komt de mens weer aan bod. De mens en zijn werk! In deze benauwende impasse zit de kerk in haar ambtelijke vergaderingen.
Maar is er dan geen God in de hemel en op de aarde? Moet de vraag: Waar is hun God? ons niet door de ziel snijden? Moet deze impasse, die men op een wereldse wijze door middel van een a.k.v. wil doorbreken niet allen bijeen drijven, die in alle nood handen en harten tot God opheffen?
Want de oordelen beginnen bij het huis van God! Laten de dienaren des Woords deze zaken in hun verbanden uit de Heilige Schrift aan de orde stellen op een geestelijke wijze.
De heer Timmer verdedigt deze a.k.v. als een luisteren naar de stemmen van alle hervormden, een soort opiniepeiling. Een weten wat er bij de mensen omgaat kan nooit kwaad. Maan belangrijker dan dit volksdemocratische avontuur en belangrijker dan het horen van allerlei stemmen is het luisteren naar de stem van God! En zou God ons niet de weg wijzen, wanneer wij met vasten en geween onze zonden belijden?
Zou Hij, die het oor plant niet horen? Die het oog formeert niet zien?
Wat hebben wij in deze tijd te doen? Niets dan op God te wachten! Daarop zijn wij dan in de uiterste worsteling gericht!
Wie bij God is, is pas bij de tijd! De heer Timmer vergelijkt de kerk en haar wijze van evangelieverkondiging met een bedrijf als Philips. Als Philips — zo schrijft hij — nog op dezelfde wijze zijn productiemethoden zou doorvoeren als in de vorige eeuw, zou dat bedrijf allang te gronde gegaan zijn. Natuurlijk weet dhr. Timmer, dat de vergelijking niet helemaal op gaat, maar ook voor de kerk geldt de voorwaarde, dat zij bij de tijd is en blijft. 'k Begrijp de bedoeling van de heer Timmer zeer goed, maar 'k geloof, dat de kernvraag van de kerk oneindig veel dieper ligt.
De kerk is nooit uit de tijd, maar ten hoogste bij de tijd, wanneer zij bij Christus en Zijn Woord blijft. Onze nood als kerk is niet, dat wij niet bij de tijd zijn, maar dat wij niet weg zijn van de drieenige God, niet weg zijn van de levende Christus, niet doortrild en doorademd zijn van de Heilige Geest.
Daarom is de weg, die de heer Timmer wijst, op zijn best een nevenspoor, waarover wij onze gedachten mogen laten gaan. Maar het behoort tot al die zaken, die ons toegeworpen worden, wanneer wij eerst het Koninkrijk Gods en Zijn gerechtigheid zoeken. God opene onze ogen en die ons zien, dat wie in Christus is, een nieuw schepsel is en dat Jezus Christus gisteren en heden Dezelfde is en tot in eeuwigheid.
Z.                                                                                  G. B.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen