„LOUTER WERELDSE DEMOCRATIE” en „EEN GEVAARLIJK EXPERIMENT”

In Hervormd Nederland van 3 januari 1.1. lazen we een interview dat de synodepraeses dr. G. de Ru werd afgenomen door ds. A. v. Es. Daarbij kwam — we zouden haast zeggen uiteraard — ook de Gereformeerde Bond ter sprake. Interviewers vinden het nogal eens nodig de geïnterviewden ook te vragen naar hun visie op de Gereformeerde Bond. De laatst verschenen bundel van dr. G. Puchinger, Hervormd Gereformeerd, één of gescheiden, levert daarvan diverse voorbeelden.

Dr. De Ru zegt dan in dit verband: „Je kunt de synode niet verwijten dat deze in het zog van de Gereformeerde Bond vaart. Het breed-moderamen geeft immers nogal eens toestemming voor het in het leven roepen van „buitengewone wijkgemeenten in wording" in Bondsgemeenten. We werken ook gestaag door met de-vrouw-in-het-ambt”.

Zo zijn de dingen in ieder geval duidelijk gesteld. Het is echter een verdrietige zaak telkens te moeten constateren dat het moderamen eraan meewerkt bepaalde delen van de gemeente aan het opzicht van de plaatselijke kerkeraad te onttrekken. Dat is geen geringe zaak. Evenmin als de beslissing die, naar onze vaste overtuiging tegen de bedoeling van de Schrift in, genomen is inzake de vrouw in het ambt.

Maar dr. De Ru zegt meer. Hij vervolgt met te zeggen: „Maar aan de andere kant deel ik hun bezwaren tegen de geestelijke situatie van nu, tegen een kerk waar alles maar „kan". De Bond is een grote groep in de Hervormde Kerk en we moeten elkaar blijven vasthouden. Als er van hun kant gezegd wordt dat de kerk dreigt weg te glijden naar een louter wereldse democratie geef ik hen wel gelijk.”

We weten dat het dr. De Ru met deze uitspraak ernst is. Meerdere malen hebben we hem op synodevergaderingen zijn bezwaren horen uiten tegen bepaalde tendenzen die in de kerk te signaleren zijn. Op de laatst gehouden synode nog kwam hij enkele malen duidelijk op voor het eigen karakter van de prediking, waarbij hij zich keerde tegen diegenen die de verdwijning van de kerk als instituut op het oog hebben en de functie van de prediking willen uithollen tot een soort sociale en maatschappelijke voorlichting.

Maar we zouden toch willen vragen, deelt dr. De Ru inderdaad ten volle onze zorgen? Moet dat dan ook niet tot uitdrukking komen in concrete beslissingen, in de beleidslijnen die vanuit het moderamen mee worden uitgestippeld? In het slot van het genoemde interview merkt dr. De Ru namelijk op dat hij bepaald verwachtingen heeft van de komende Algemene Kerkvergadering. Hij hoopt dat daaruit dingen voortkornen die te verwezenlijken zijn. Maar hier is het nu juist dat onze zorg voor een afglijden van de kerk naar een louter wereldse democratie concreet gestalte krijgt. De agenderingsvergaderingen hebben ons al een proefje gegeven van wat ons te wachten staat. De ingeslagen weg is een heilloze. En op die weg hebben we niet willen meegaan. Van allerlei kanten is gezegd dat het te betreuren is dat we niet meedoen, omdat onze inbreng daar niet gemist mocht worden. Maar wordt wel voldoende beseft welke geesten van louter wereldse democratie met de Algemene Kerkvergadering zijn wakker geroepen? Die opgeroepen geesten zijn niet te bezweren doordat wij ook „meedoen". Alleen een krachtig reveil, gewerkt door de Heilige Geest, zal kerkvernieuwend werken. Daarom kijken we ook wat vreemd aan tegen de opmerkingen van dr. De Ru, waarin hij blijk geeft mèt ons bezorgd te zijn over een wegglijden van de kerk naar een wereldse democratie, terwijl hij als puntje bij paaltje komt van deze wereldse democratie toch bepaald verwachtingen heeft.

***

Is onze vrees inmiddels ten onrechte? Laten we dan luisteren naar een tweede stem uit het moderamen van de synode. In Trouw van 31 december 1.1. werd ds. F. H. Landsman, de secretaris-generaal van de Hervormde kerk geïnterviewd door Henk Biersteker. In dat interview noemde ds. Landsman de A.K.V. nota bene een bijzonder gevaarlijk experiment, het losmaken van een lawine. Maar moeten we het dan in een tijd waarin van een crisissituatie voor de kerk gesproken kan worden, van een lawine verwachten? Een lawine zaait verderf, en brengt geen heil. Ds. Landsman zegt: „We willen daarmee als kerk de legitimiteit van veel wat loskomt, maar zich niet ergens kan laten gelden, erkennen en ons daaraan ook oriënteren als ambtelijke vergaderingen om tot een nieuwe taakomschrijving te komen. Maar er is zeker het gevaar van grotere tegenstellingen. U begrijpt dat ik daarom nogal verdrietig ben over de afzijdigheid van bepaalde kerkelijke groepen. Want daardoor wordt de kans groter dat op een eenzijdige manier bepaalde groepen naar voren gaan komen en systematisch druk gaan uitoefenen dat andere aspecten van het kerk-zijn niet genoeg naar voren komen”.

Maar, zouden we willen vragen, is dat het bijbelse beeld van kerk en gemeente, dat verschillende groepen met totaal uiteenlopende visie elkaar in evenwicht houden? Moeten we daarom mee de lawine in die bewust is losgemaakt? Of is de kerk, om met de belijdenis te spreken, een heilige vergadering van ware christgelovigen, al hun heil en zaligheid in Jezus Christus verwachtende? (art. 27 N.G.B.) We hebben de concrete zorg dat dit bijbelse beeld van de kerk uit het oog verdwijnen gaat. De gemeente dreigt te worden een optelsom van individuen, die elk op hun wijze aankijken tegen de kerk en de gemeente. Te vrezen is dat in het oproepen van een monstrum als de A.K.V. juist het individualisme wordt bevorderd en het belijdende en ambtelijke karakter van de kerk, waarin een afspiegeling zichtbaar wordt van de ambten van Christus, naar de achtergrond komt.

We staan inmiddels met de kerk op een tweesprong. De gereformeerde belijdenis functioneert al lang niet meer. Thans richt de moker zich op het gereformeerd kerkrecht, dat wil zeggen op de ambtelijke structuren. En dat is geen op zichzelf staande zaak. Dat betekent dat in feite de functie van de prediking is uitgehold. De ambtelijke volmacht die Christus aan de apostelen gaf. Wie u hoort, hoort Mij, wordt meer en meer vervangen door een humanistisch activisme, dat zich juist in de opgeroepen A.K.V. breed baan dreigt te maken.

We willen graag aannemen dat èn dr. De Ru èn ds. Landsman dit laatste allerminst bedoelen. Daarvoor zegt b.v. ook ds. Landsman in het interview in Trouw voldoende dingen om te kunnen constateren dat het ook hèm gaat om de eigen gestalte van de kerk in de wereld. Hij waarschuwt tegen een dreigende ontkoppeling van kerk en christen zijn en tegen een ontkenning van het gebod Gods in het leven van de mens. Maar waarom dan tòch dat gevaarlijke experiment, dat losmaken van een lawine? De vraag is maar, welke weg voor de kerk heil brengen zal. Dat is naar onze vaste overtuiging niet de weg waarop de wereldse democratie kansen krijgt, en de hoop gevestigd is op iets goeds dat uit de lawine te voorschijn komen zal. De enige weg is de weg van volledige onderwerping aan het Woord des Heeren. Van de prediking van het Woord zal het moeten komen. Alleen daaraan zijn de beloften van de Heilige Geest verbonden. Wanneer er onder de prediking geen wonderen meer gebeuren, dan gebeuren ze nergens ter wereld meer.

Zijn we één in de zorg om de prediking? Want we kunnen zorg hebben om de gestalte van de kerk in de zeventiger jaren, maar als die zorg niet gericht is op de prediking en op de noodzaak van bekering voor individu, kerk en samenleving, dan is elke zorg niet meer dan een gevoel van onbehagen, maar niet een zorg die opkomt uit de aandrang van de Heilige Geest. Zorg kan niet in woorden blijven steken. Oprechte zorg vraagt concrete beslissingen. En als die niet zijn naar het Woord, dan is er geen heil van te verwachten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen