Ds. Samson, de A.K.V. en de 24

In Woord en Dienst verscheen in het nummer van 4 april j.l. een artikel over de A.K.V. geschreven door ds. G. Samson. Een dag eerder, 3 april had het Weekbulletin van het Persbureau van de Ned. Hervormde kerk meegedeeld dat ds. Samson een der vier voorzitters zal zijn van de slotzitting van de AKV, straks op Pinksteren op „De Horst" te Driebergen.

Uit deze twee berichten kan de conclusie worden getrokken dat ds. Samson aan de AKV van harte meewerkt en er blijkbaar een warme voorstander van is.

Helemaal verwonderen doet ons dat niet, gezien zijn houding in de „kwestie-Zuid-Holland", 2 jaar geleden, een zaak die wij niet opnieuw zullen ophalen. Het ging in wezen om dezelfde dingen. Dat was eveneens het geval vorig jaar, toen in de Synode het zogenaamde Rapport-Kaptein behandeld werd. Hoewel ds. Kaptein de schrijver was van dit Rapport, kwam het voort uit een commissie waarin ook ds. Samson zitting had. Ter Synode heeft hij toen dit Rapport vurig verdedigd. Het mocht evenwel niet helpen. De Synode, hoezeer geschakeerd in „richting" was wijzer, of moet ik zeggen „gereformeerder" dan ds. Samson; zij weigerde dit Rapport aan te nemen. Het beoogde ook niets minder dan een totale omverwerping van de kerk, een algehele ondermijning van zelfs maar de laatste restjes van gereformeerd belijden gelijk dat in onze kerkorde gestalte heeft gekregen en dus in het kerkelijk leven nog mogelijk is. Deze houding van ds. Samson was een grote tegenvaller voor de hervormd-gereformeerde synodeleden; wij hadden iets anders mogen hopen.

Terug naar zijn artikel in Woord en Dienst. Op een voorzichtige maar toch duidelijke wijze bevat het een pleidooi voor het nieuwe experiment, de algemene kerkvergadering, waaraan ds. Samson trouwens zelf als voorzitter de hoogste medewerking zal verlenen. Tevens houdt zijn artikel een afwijzing in van het standpunt der tegenstanders, waarbij dan met name de Open Brief van de 24 wordt genoemd.

In het begin releveert ds. Samson een ervaring uit eigen ambtspraktijk, de ontmoeting met een vrouw die in haar dominee was teleurgesteld omdat hij alleen maar sprak van bekering en zich niets gelegen liet liggen aan haar concrete noden. Wij hebben de neiging te vragen: Waarom deze inzet?

Wat verderop beweert de schrijver dat hij niet wil veronderstellen dat de opstellers van de Open Brief (de 24) zich in hun pastoraat alleen maar bewegen op wat hij noemt de vertikale lijn. Wij vragen: Maar waarom dan met dat verhaal begonnen? Blijkbaar leeft toch wel dit verwijt bij ds. Samson. Wij concluderen dan ook hieruit dat nog wat verderop door hem het gevaar van het docetisme wordt genoemd. Voor de lezers die dit woord niet kennen ter toelichting het volgende: In de oude kerk zijn er ketters geweest die aan Christus een gewoon menselijk lichaam ontzegden, die het zondige zochten in het stoffelijke, het lichamelijke, het aardse.

Het is verbazend hoe gemakkelijk men tegenwoordig te werk gaat met het uitdelen van etiketten van oude ketterijen; die dan geplakt worden juist op mensen die alleen maar van harte de belijdenis van de kerk der eeuwen liefhebben en beamen.

Hoe vèr het van de inhoud van de Open Brief van de 24 afstaat om zelfs er maar aan te denken deze oude ketterij van het docetisme opnieuw voor de dag te halen en in te voeren, had ds. Samson terstond duidelijk kunnen worden wanneer hij de Open Brief onbevooroordeeld had gelezen. Ik citeer uit deze Brief het volgende: „Ook aan ons, de opstellers van dit schrijven, en aan hen, met wie wij ons eensgeestes weten, dringen de vragen van de Kerk en de noden in de samenleving zich op". Mij dunkt: Duidelijker kan het niet!

Waar de 24 zich tegen verzet hebben is allerminst de opdracht die de kerk heeft ten aanzien van wat er in het concrete leven der gemeenteleden en in het leven van de volkeren zich afspeelt. Maar het komt er voor hen niet zozeer op aan dat de kerk op de vragen van de tijd een antwoord geeft maar wèlk antwoord zij geeft; met andere woorden: naar welke regel en op welke wijze de kerk dat doet. Vandaar dat op de zojuist geciteerde zin in de Open Brief volgt: „Doch het bevrijdende antwoord kan alleen gegeven worden en èchte hulp geboden, wanneer de enige gebondenheid der Kerk is die aan God en zijn Woord”.

Het verdrietige is dat ds. Samson aan dit laatste in zijn artikel geheel voorbijgaat. Weliswaar zegt hij aan het slot van zijn stuk dat hij geheel bijvalt degenen die zeggen dat de kerk in de Heilige Schrift een norm heeft en dat zij spreken moet in continuïteit van het geloof dat ons is overgeleverd, maar wat hij daarmee bedoelt blijkt als hij onmiddellijk daarop bepleit dat de stemmen die dit naar voren brengen niet vanaf een tribune, als plaats van toeschouwers, klinken zullen, maar in de arena, derhalve op de AKV zelf. Met dit laatste legt hij op de rug van de verontrusten die hij erbij wil hebben wat een regel zou moeten zijn voor heel de kerk; een regel waar de AKV zichzelf dispensatie van heeft verleend, want daar zal ieder mogen zeggen wat hij wil, zoals ook op de agenderingsvergaderingen het geval is geweest.

Hier komt als een tweede bezwaar tegen het artikel van ds. Samson bij dat hij blijkbaar slechts naar een kant gevaar ziet. Hij noemt het docetisme maar zwijgt in alle talen over de verwereldlijking van de kerk, en juist die is door de Open Brief van de 24 dringend aan de orde gesteld. De Agenda van de AKV leert dat over het geloof der kerk niet vanuit de zekerheid maar vanuit de twijfel en de moderne tijd en situatie zal worden gesproken; vervolgens dat de hoofdmoot zal zijn een hele reeks ethische en organisatorische problemen, waarvan de behandeling op deze wijze, zonder een duidelijke geloofsachtergrond de verwereldlijking van de kerk slechts zal kunnen bevorderen. Wij zouden wel wensen dat dit ook door ds. Samson werd ingezien.

Er komt ten derde bij dat ds. Samson er blijkens zijn artikel niet aan wil dat ook de orde van het kerkelijk leven door de Schrift en de belijdenis zijn genormeerd en dat naar die maatstaf een AKV, die reeds op een onwettige wijze is begonnen nl. zonder dat de classes waren geraadpleegd, onmogelijk kan worden geaccepteerd. Aan dit zeer wezenlijk bezwaar van de 24 is hij in zijn artikel dan ook voorbijgegaan. Op het punt van de orde der kerk lijkt hij de belijdenis los te laten; wij denken hierbij met name aan de artikelen 30—32 van de Ned. Geloofsbelijdenis.

Tot slot, de wijze waarop de AKV door ds. Samson gezien wordt is toch wel heel erg naïef. Hij vergelijkt haar met wat er gebeurt wanneer een pastor omgaat met zijn gemeenteleden. Dat bij velen de eigenlijke opzet en het doel van de AKV, zoals wel heel duidelijk blijkt uit het boekje van de heer Van der Meiden, getiteld „AKV '70", niet anders is dan een nieuw belijden, aangepast aan de tijd, een nieuwe wijze van kerkzijn, inclusief nieuwe structuren, waarin nog maar bitter weinig te herkennen zal zijn van wat onze kerk tot dusver in haar belijdenisgeschriften heeft beleden, ontgaat hem blijkbaar ten enenmale. Of staat hij er geheel achter? Gezien zijn geluid op de Synode, tijdens de behandeling van het Rapport-Kaptein, zijn wij hier niet helemaal gerust op.

Hoe het ook zij, wanneer hij straks op Pinksteren de AKV voorzit, vertegenwoordigt hij niet wat er leeft onder hen die de belijdenis der kerk nog steeds houden voor de regel waarnaar de kerk heeft te spreken en te handelen, ongeacht of zij bij de Gereformeerde Bond behoren of niet. Hij zit daar voor eigen rekening.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen