Boekbespreking

Prof. dr. S. H. Zuidema: De revolutionaire maatschappijkritiek van Herbert Marcuse; Uitgave Buijten en Schipperheijn, Amsterdam, 205 pagina's; ƒ 16.

De naam van Herbert Marcuse heeft door het studentenprotest van de laatste jaren bekendheid gekregen. Zijn maatschappij kritische beschouwingen staan op de achtergrond van menige revolutionaire tendens in onze tijd.

In dit boekje geeft prof. Zuidema een grondige analyse van zijn beschouwingen. Hij doet dat aan de hand van Marcuse's geschriften: Eros and Civilisation en One Dimensional Man.

Zuidema maakt duidelijk dat Marcuse zich presenteert als een heilsprofeet, de profeet van de advent der wereldrevolutie, van de advent van de heilstaat, waarin de autonome individuele vrijheid van de mens de voorwaarde zal zijn voor de vrijheid van alle individuen.

Marcuse is de profeet tegen de welvaartsstaat van de huidige „status quo", de profeet die de derde en definitieve fase in de wereldgeschiedenis aankondigt, waar elk mens zijn hemel op aarde bouwen kan.

Inmiddels laat Zuidema echter zien dat er een innerlijke verwantschap is tussen Marcuse's denken — sanctionering van alle verzet tegen wet en orde en de veroordeling van wet en orde — en het anarchisme van alle eeuwen.

Zuidema typeert Marcuse's filosofie als een postchristelijke heilsleer en heilsweg, als een twintigste-eeuwse tegen-religie tegen die van de Gods openbaring en van het christelijk geloof in het door God in Christus geopenbaarde heil. Scherp drukt Zuidema zich uit als hij zegt: „Een gesprek met hem is niet mogelijk. Slechts een getuigen tegen hem dat enkel zin heeft, als Gods Geest wederbarend ingrijpt.”

Dit boekje is bepaald niet eenvoudig. Het begrippenarsenaal dat de schrijver hanteert is van dien aard dat het boekje alleen voor ingewijden leesbaar is. Maar dan ook geeft het een fundamentele benadering van een filosofisch systeem dat momenteel zijn uitwerking naar alle kanten heeft. Voor diegenen die op posten staan waar ze te maken hebben met de ideeën van Marcuse, b.v. in allerlei onderwijssituaties momenteel te onzent, is dit boekje een goede gids. De lezing ervan kan helpen om de achtergronden van veel huidige verzets en maatschappij kritische bewegingen te verstaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen