Een schoolvoorbeeld van hoe het niet moet

Boekbesprekingen door prof. dr. H. M. Kuitert

Dr. H. M. Morris. De evolutieleer. Een theorie op haar retour. Uitgever De Vuurbaak, Groningen 1969. Prijs ƒ8,90.

Dit boek is een schoolvoorbeeld van hoe het niet moet. De schrijver gaat kwistig om met logica, wetenschap en godsdienst, allemaal machtige zaken die veel indruk maken op wat men dan de eenvoudige lezer noemt, maar die stuk voor stuk te goed zijn om op een dergelijke manier misbruikt te worden. De logica — om daarmee te beginnen — is in de loop van het verhaal onlogica geworden. Zo staat er in de titel dat de evolutieleer op haar retour is, maar enkele bladzijden verder lezen we dat ze algemeen aanvaard is, terwijl we aan het slot dan weer lezen dat ze zeker niet algemeen aanvaard zou zijn als tegenstanders maar mochten zeggen wat ze dachten; maar de terreur van de wetenschappelijke establishment snoert hen, op straffe van verlies van hun baantje, de mond!

Om bij het laatste aan te knopen, zou ik zeggen: als het nou toch waar is dat de evolutieleer uitvinding is van Satan en verantwoordelijk voor alle pest, oorlog, tyrannie, communisme en fascisme en wat niet al, zoals de schrijver herhaaldelijk beweert — ik zei: als dat allemaal waar is, hebben die arme tegenstanders van de satan ook niet veel voor hun geloof over. Zou een mens zijn baan niet willen opgeven als het tegen de duivel en zijn ganse rijk gaat?

Deze onzin is echter typerend voor het boek. Evenzo de genoemde onlogica. Dat de evolutieleer algemeen aanvaard is, mag een — zelfs door de schrijver — niet weg te strepen feit heten; daarom moet dat erin. Maar dat hij met zijn boeken voor dovemansoren spreekt mag er niet in. Vandaar de wens dat de evolutieleer op haar retour is, zijn tijd gehad heeft enz. De autoriteiten die Morris ervoor aanvoert, zijn òf geen autoriteiten òf ze worden met citaat en al uit hun verband gerukt. Al de grote namen die Morris laat paraderen zijn namen van mensen die zich door Morris' theorie (theologie zal ik 't niet noemen) alleen maar diep beledigd kunnen voelen. Ze horen allen bij degenen die anders over het scheppingsverhaal van Genesis oordelen dan Morris en derhalve voor handlangers van de Satan, verdorven mensen enz. worden uitgemaakt. Daarmee raak ik de bedoeling: het verhaal van Genesis 1 moet als natuurwetenschappelijk bewijsbaar, althans: aanvaardbaar verhaal worden voorgesteld. Dat zou het ergste nog niet zijn. Voor sommige mensen wringt hier altijd nog een schoen, en daarover behoeft niemand hoogmoedig te doen. Maar wanneer elke redenering voor dit doel goed genoeg is, elke onzin over de bijbel gewettigd en elke verkrachting van integere wetenschappelijkheid toegestaan, moet men maar voor de eer bedanken. Ik begrijp niet dat de uitgever dat niet heeft gedaan. Zo'n boek lijkt me wel een blamage. Daarom durf ik ook deze bespreking wel aan. Het lijkt mij dat ook de felste fundamentalisten onthutst zullen staan en de hulp van deze zijde liever zullen laten voor wat ze is. Overtuigt u zelf, en wees voorgoed genezen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen