KRONIEK

Typologie II

Een speciaal onderdeel van de theologie is de typologie, de wetenschap, die zich bezig houdt met de voorafschaduwingen van de Heere gedurende de eeuwen van Zijn advent. Alle teveel schaadt; men heeft vernuft en fantasie te zeer de vrije teugel gelaten, zodat woekeringen werden bedacht. De typologie wekte wrevel.

Het lijkt me, dat er een nieuw soort typologie baan breekt. Er kan geen nieuw verschijnsel zich voordoen of men wijst erop hoe Christus reeds in Zijn dagen zo gesproken en gehandeld heeft. De hang overeenkomsten aan te wijzen is overoud, maar het gebeurt thans wel grotesk. We hebben het gezien bij de entree van provoïsme en hippiedom. De theologie van de revolutie zocht naar gelijkenissen en ik kan ook vermoeden hoe een dominee preekt in een zogenaamde kabouter-dienst.

Mag dat dan niet? In de loop van de discussies over de film 'Zoon des mensen' is gezegd, dat Christus niet het monopolie was van de orthodoxe kerkmens; Hij is immers cultureel gemeengoed.

Ik weet, dat we de neiging hebben om vanuit de Schrift onze opvattingen en onze standpunten te rechtvaardigen. Toch is het al verdacht, wanneer we geïnspireerd door tijdgeest en mode vaak eerst onze opinie vormen en dan achteraf ruggesteun zoeken in de Bijbel. Dat is niet leven vanuit Gods Woord. Het getuigenis is een lamp voor de voet, een leidend licht, maar geen zaklamp waar we naar grijpen, wanneer we plots enigszins in moeilijkheden komen. Ook krijg ik de indruk, dat sommige lieden zelf niet erg veel gewicht hechten aan het Schriftbewijs, maar dat ze alleen maar mensen, die krachtens afkomst en opvoeding daar aan hechten, proberen over hun brug te krijgen.

De vernuftige betogers, die op parallellen wijzen tussen Christus-toen en wij-nu hebben niet altijd voor honderd procent ongelijk. Het kan een schijnbare overeenkomst wezen, maar soms is er wel degelijk relatie, het gewichtigste bezwaar is echter dat ze deel-aspecten verabsoluteren, waardoor het totale beeld wordt scheefgetrokken. Derhalve ontsnapt ook deze nieuwe vorm van typologie — of hoe men dit noemen wil, want in deze editie gaat het niet om typen van Christus, maar om Christus die type is van diverse figuren — aan vruchtbare productie van woekeringen.

Christus mag voor de wereld zijn. Hij is niet van de wereld. Hij is van de kerk. We hebben geen behoefte aan loslopende gelijkenissen, maar aan integratie — het maken tot of opnemen in één geheel. Het geloof houdt alles waarachtig wat God openbaarde, terwijl bloemenkinderen en hun talrijke soortgenoten graag een bloemlezing plegen met terzijdestelling van vitale openbaringselementen. Niet voor niets luidt de waarschuwing speciaal ook voor het laatst der dagen, dat we van het Woord niet af en daaraan niet toe mogen doen.

Alles is uwe, maar gij zijt van Christus en Christus is Gods. Typologie mag niet los van de Christologie bedreven worden.

Kom over de brug

We zagen hoe propagandisten de zwakheid of kracht van hun objekten kennend, bezig waren mensen over hun brug te tronen. Op de synodevergadering van deze maand is gesproken over de gezamenlijke inzamelingsaktie van alle kerken ten behoeve van zending en missie. Men stuitte op het bezwaar van de Geref. Bond, die zich niet met de R.K. wilde inzetten afgezien dat ook methode en opzet van de aktie aan rechtvaardige critiek onderhevig moeten zijn. Het 'kom over de brug' klinkt als: Kom over de kloof. Het doet wel onwaarachtig aan, dat het geld in éne zak samenvloeit om vervolgens naar twee taken en zaken te stromen, die op het terrein van arbeid niet op ontspannen voet staan. Het euvel is, dat we nog al eens daden stellen waar woorden nodig zijn en woorden laten stromen, waar de daad urgent is.

Ter synode is verder gesproken over ontwikkelingshulp, over de bekende twee procent door Uppsala aanbevolen. De moeilijkheid is dat de vergadering geen derde weg wilde voor de derde wereld. Er is een nummer voor de zending en een nummer voor het diakonaat, moet er nu nog een derde nummer bijkomen?

Ook de A.K.V. stond op de agenda. De voldoening gold o.a. dat de vraag naar God acuut zich aandiende. Dat was een van de slotconclusies, kreeg ik de indruk. We zijn met deze vergadering nog niet bij wat de kerk behoort te geloven en te belijden van de heilige vergadering van ware Christ-gelovigen, die hun zaligheid verwachten in Christus Jezus, gewassen door Zijn bloed en geheiligd en verzegeld door Zijn Geest.

In deze dagen van panta rei — filosofie van Heraklitus, die beweerde dat alles is begrepen in worden en wisselen — van een ganse wereld op drift, verlangen we naar een kerk, als pilaar en vastigheid der waarheid.

Israël

Van het herziene rapport over Israël was de scherpe spits — wie zich afzet tegen de staat Israël, verzet zich tegen God — afgeslepen. De beheersende vraag: Wat dunkt u van de Christus? heeft een pendant: Wat dunkt u van Israël?, die niet los van de eerste kan worden beantwoord, omdat Christus de zaligheid uit de Joden is en de afkomst zich niet laat verloochenen. We moeten ons niet te bedisselend inlaten met Gods onnaspeurlijke leidingen, met wat eerst en laatst is in de bemoeienis des Heeren. Vanwege de ongerechtigheid geraakte het voorchristelijke Israël in ballingschap, na de terugkeer verviel het volk weldra in eigen-gerechtigheid. Het woord 'staat' heeft een politiek-juridische, maar ook een (gereformeerd) dogmatische zin. In elk geval is verkiezing daden en handelingen van mensen ver vooruit. De leerregels zeggen zo treffend dat de verkiezing niet is uit geloof of uit heiligheid, maar tot geloof en tot heiligheid.

In De Waagschaal

Na zesentwintig jaar staakt het bekende weekblad, waaraan vooral de naam van prof. Miskotte en ter zinvolle verpozing de naam van ds. Buskes waren verbonden, de verschijning. De belangstelling was te gering. Men belieft niet meer artikelen, die werden afgewogen, maar verpakte waar kant en klaar. De gewichten, die 'In De Waagschaal' hanteerde, waren veelal niet onze, maar we betreuren wel dat de dingen minder hoeven en zullen gewogen worden.

Psalm 23

Ik zag van de hand van de dichter Zijlstra een gedicht, dat psalm 23 op de voet volgt maar in deze zin, dat de welvaart mijn weldoener is — dat mijn polis bij mij is en slaappoeder en aspirine mij troosten — dat vakantiegeld en kinderbijslag mij volgen zullen al de dagen van mijn leven en dat ik in de tempel van welvaart vertoeven zal tot mijn crematie. Het gedicht is scherp en ontdekkend. Alleen vraag je je af of de mensen het met alle begrip niet naast zich neerleggen. Er zullen niet velen vakantiegeld en kinderbijslag opzeggen en de drogist zal geen daling van omzet duchten. Het gedicht vraagt om een vervolg, want we kunnen, zoals Paulus zegt, niet uit de wereld gaan. Een gedicht over 1 Cor. 7 over hebben en niet-hebben, over kopen en niet-bezitten, over de wereld gebruiken en niet-misbruiken. De materiële dingen overwoekeren ons. De HEERE is mijn Heder, zegt de psalm. Het is een werkelijkheid machtiger dan mijn zelfhandhaving. Gij zijt met mij. God zet mij in de levensgemeenschap voor Hem. Hij verkiest niet uit maar tot. Hij breekt me en maakt me naar het beeld van Zijn Zoon type van Christus, opdat ik geen Zaligmaker naar mijn type meer zoek.

Het leven wordt uitgegoten in de dood: Ziet, hier ben Ik, uw Herder.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen