De ’opvallende’ kerk

De Engelse Kerk en de B.B.C.

Twee opvallende artikelen in 'De Rotterdammer' van 17 augustus trokken mijn aandacht. Boven het ene stond: Engelse kerk pruimt B.B.C. niet langer. Boven het andere: Televisie kan alleen de 'opvallende' kerk tonen.

Allereerst iets uit het eerste artikel. Dr. Bardsley, bisschop van Coventry, zelf ervaren in het radiowerk en voorzitter van de raad voor de evangelisatie van de Engelse Kerk, laakte het dat in vele omroepprogramma's een specifiek christelijke inhoud ontbreekt. Discussie heeft de verkondiging en het onderwijs verdrongen. Hij merkt op: 'Het zijn uiteindelijk maar twee of drie mensen, die vorm en inhoud van de godsdienstige uitzendingen van de B.B.C. bepalen. Deze toestand is niet alleen hoogst ongewenst, maar ook hoogst gevaarlijk. Want hun denken verschilt mijlenver van de opvattingen van de meeste kerkleden'. En verder: 'Sommigen vinden een vrije en onbelemmerde discussie in een godsdienstige uitzending gepast, ook als dat leidt tot het zaaien van twijfel'. Het weekblad Church Times deelt de kritiek op de godsdienstige uitzendingen in Engeland. De enkelingen — aldus dit blad — die deze uitzendingen in handen hebben, tonen constant een voorkeur voor twijfel in plaats van zekerheid, discussie in plaats van leer, scepticisme in plaats van duidelijk onderricht van de waarheid in Christus.

De kerkvergadering van de Engelse Kerk besloot een commissie in het leven te roepen, die zo spoedig mogelijk zal rapporteren aan de synode inzake de omroep.

De Nederlandse kerken en het IKOR-CVK

Als je dit leest, dan denk je: wanneer zullen de kerken bij ons eens tot actie overgaan? Laat ik me dan beperken tot de kerkelijke omroepen IKOR en CVK, omdat daar de kerken directe verantwoordelijkheid voor hebben. Is het ook hier niet zo dat het maar enkele mensen zijn die vorm en inhoud van de uitzendingen bepalen? En is ook hier niet de twijfel in plaats van de zekerheid gekomen en de discussie in plaats van de leer? Over de uitzending 'Zoon des Mensen' is al voldoende geschreven. Geen enkel protest bij de betreffende omroepen heeft echter kunnen verhinderen dat opnieuw dit godslasterlijke spel zal worden opgevoerd.

In Zuid-West Duitsland hebben de Rooms Katholieke Kerk en de Evangelische Kerk samen geprotesteerd tegen een serie uitzendingen van radio Stuttgart over Jezus, waarin deze werd voorgesteld als een politieke leider, die een Joodse opstand tegen de Romeinen voorbereidde. De opstand mislukte, Christus werd terecht gesteld. En pas later — aldus dit stuk — kwam Paulus op de gedachte om Jezus voor te stellen als de Zoon van God.

Is het niet terecht als hiertegen geprotesteerd wordt? Wanneer spreekt onze kerk, want laat ik me daartoe nu maar beperken, eens onomwonden uit dat de koers van het IKOR in strijd is met de wezenlijke opdracht van de kerk? Want bijj het IKOR-CVK spelen dezelfde tendenzen als hierboven zijn gesignaleerd. Het moderamen van de synode neemt met belangstelling kennis van protesten die bij het IKOR worden ingediend, waarvan zij een afschrift ontvangt. Maar wanneer spreekt ze zelf eens onomwonden uit dat het IKOR het evangelie eerder verduistert dan verkondigt? En de synode zelf? Het blijft bij het uitspreken van bezorgdheid of bij het tonen van begrip voor de situatie waarin een omroep, die het evangelie brengen wil in onze tijd, verkeert.

Ds. Ruitenberg over de ’opvallende’ kerk

En dan nu het tweede artikel in 'De Rotterdammer', het artikel van ds. Ruitenberg.

De kerk is zo wijd, merkt ds. Ruitenberg op, dat ook de uitzendingen van IKOR-CVK zelf een facet van de kerk zijn geworden. Hij zegt dit nadat hij de stelling heeft geponeerd dat het medium televisie het moet hebben van het opvallende, zodat slechts een bepaald facet van het kerk-zijn naar voren kan worden gebracht.

’Wie begeert dat de kerk zich alleen maar representeert op de wijze zoals zij zich voordoet in catechisatielokalen, kerkeraadsvergaderingen, evangelisatiebijeenkomsten, maakt van de radio en televisie een nogal dure huistelefoon op kosten van de omroeppot. Daar zijn alleen de mensen van de binnenste cirkel van het traditionele kerkelijke leven in geïnteresseerd', aldus ds. Ruitenberg. Wat is dan volgens ds. Ruitenberg het opvallende? Het Noordwijkerhoutse concilie, de Braziliaanse Bisschop Helder Camara, liedjesmakers die het hunne zeggen over God, met een ondertoon van hoop of teleurgestelde verwachting. Dat is kennelijk het facet van de kerk dat in de omroep centraal moet staan. Sommige mensen mogen daar dan — naar Ruitenberg opmerkt — boos over worden, omdat ze hun beeld van het kerk-zijn er niet in herkennen, maar zo gaat de kerk toch, volgens ds. Ruitenberg, door middel van de omroep met de Boodschap om.

Paulus en het evangelie des kruises

Het IKOR-CVK een facet van het kerkzijn, aldus ds. Ruitenberg. Of is het soms een facet van kerk-in-verval-zijn? Paulus wenste in al zijn prediken en bezig zijn niets anders te weten, dan Jezus Christus en die gekruisigd. Dit woord des kruises is voor hen, die verloren gaan, dwaasheid, maar voor hen, die behouden worden, is het een kracht Gods (1 Cor. 1:18).

Het woord des kruises is voor de wereld helemaal niet opvallend. Het is een dwaasheid. En toch wil Paulus van niets anders weten. Want het heeft God behaagd door de dwaasheid der prediking zalig te maken die geloven (1 Cor. 1:18). Maar ds. Ruitenberg meent dat de kerk het bij haar presentatie via de omroep van het opvallende hebben moet. Is daarmee dan in feite het evangelie des kruises niet terzijde gesteld? En als dat niet meer centraal staat, wat is er dan nog voor zegen te verwachten? Dan zal de kerk het evangelie alleen opvallend kunnen maken als ze er een karikatuur van maakt. Zoals dat gebeurt in het spel 'Zoon des Mensen'. Maar daarmee verspeelt ze de zegen.

Wie de eerste hoofdstukken van de eerste Corinthebrief leest, komt onder de indruk van de paradoxen die Paulus hier tekent. Het dwaze Gods is wijzer dan de mensen. Het dwaze der wereld heeft God uitverkoren, opdat hij de wijzen beschamen zou. Het ging hem om Christus, om Hem alleen. Zijn prediking was niet in beweeglijke woorden van menselijke wijsheid, maar in betoning des geestes en der kracht.

Zou het niet de nood van de kerk in onze tijd zijn dat ze ontzonken is aan de eenvoud van deze evangelieverkondiging, zoals Paulus die zo sterk beklemtoont? En komt dat niet schrijnend uit in de kerkelijke omroepen? De woordloze presentatie van de kerk heeft ook de communicatiemedia in de ban, of men heeft het evangelie verpolitiseerd. Daarvan zal echter nimmer heil te verwachten zijn. Het gaat om het Woord des kruises. Ik zou tot ds. Ruitenberg willen zeggen, daar zijn niet alleen de mensen van de binnenste cirkel van het traditioneel kerkelijk leven in geïnteresseerd. Maar dat is voor allen, of ze nu binnen die cirkel zijn of daarbuiten, van levensbelang. Wij dan wetende de schrik des Heeren, bewegen de mensen tot het geloof. Verstaat de kerk dit nog? Zo ja, dan wordt het tijd dat dit tot uitdrukking komt in het beleid dat onder verantwoordelijkheid van de kerken in IKOR-CVK wordt gevoerd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen