Kroniek

Ook dat is Rome

De Roomse kerk blijft toch maar steeds een fenomeen van uitersten. Wanneer te Brussel geavanceerde theologen hun wijze hoofden bijeen steken, zien we geen concilie van Trente. Ge staat te horen van protestante uitspraken. Bijvoorbeeld dat een synodevergadering toch maar veel echter is dan een pauselijk orakel. Ik zeg het maar op mijn manier, zoals ik dat meende te begrijpen. De zeergeleerde synodocratie-advocaat had blijkbaar nog niet kennis genomen van de stelling van een promovendus van deze dagen, die beweert dat een synode een gesel is voor een kerk. Voor iemand in het buitenland is alles daar veel mooier, echter en verkieslijker dan in eigen land en omgeving, waar het sleurleven geleid wordt. Op die manier zal ook de geleerde spreker gereikhalsd hebben naar een synodevergadering voor zijn kerk. Het is eeuwenlang in de kerkelijke wereld een gevleugeld woord, dat een kerkvader vermoedelijk toch wel in alle ernst uitsprak, namelijk dat hij nimmer beter van een synode huiswaarts getogen was. Alles waar mensen bij te pas komen, moeten we blijvend in het schootsveld van onze kritiek houden. Het Brussels beraad is niet de gehele kerk, het gehele lichaam is niet het oog, is ook niet het gehoor en evenmin het hoofd. We moeten deze kerk niet alleen op de kopconferentie zoeken, ze is ook op de handelsweg van India naar Italië. Ge zoudt zoetjesaan niet meer weten wat nonnen zijn, gelet op de zorgbarende vermindering van het getal roepingen. Nonnen wat apart verpakte meisjes, zei iemand. In Italië wist men raad, men kocht in India meisjes op om in Italië nonnen te worden. Een klooster mag voor meisjes hier niet-je-dat wezen, voor Indiase meisjes die niet teveel gewend zijn toch wel een el dorado. Moderne maagdenroof. Ook dat is Rome. Katholiek is toch wel alomvattend.

Met de kerk de revolutie aanmaken

De tijd dat het socialisme kroeg, kapitaal en kerk op één en dezelfde rommelhoop smeet hebben we al weer gehad. Momenteel is er discussie gaande over het vraagstuk van kerk en staat en wel over de kwestie of de staat als geldschieter voor de kerk wil optreden. In West-Duitsland was de staat zo vriendelijk voor de kerk de kerkelijke belasting op te halen. Toen het Wirtschaftswunder nog struis was, leverde dat niet veel problemen op. De conjunktuur kijkt niet zo vriendelijk meer als lang voor dezen. Wat zien we nu gebeuren? Velen bedanken voor hun kerk, want die bijdrage voor kerkelijke belasting valt het eerst in de termen voor bezuinigingspost. In ons land gaan stemmen op dat de staat met een dikke beurs over de brug moet komen om de arme kerk in staat te stellen salarissen en traktementen te betalen. De minister van Financiën voelt er niet veel voor. Wat een liberaal standpunt, smaalt 'Radicaal' (PSP)-redakteur E. Meyer. Als de staat de kerk niet van de nodige middelen voorziet wordt de kerk geheel afhankelijk van het kapitaal en we weten immers wiens brood men eet, diens woord men spreekt. Het liberale standpunt is verbazend slim. Minister Witteveen heeft wellicht niet zover doorgedacht, maar de kerk wordt een verlengstuk van de kapitalistische concerns en — ge hoort het zeggen - grootmachten. Industriebaronnen nemen de taak over van de vroegere blauwbloedige adel. 'In verschillende socialistische landen in Oost-Europa worden kerkenbouw en de bezoldiging van kerkdienaren terecht als collectieve voorziening uit de algemene middelen gefinancierd'. Sommige niet-gelovige socialisten zijn misschien geneigd om het standpunt van de liberale minister niet gek te vinden, maar laat ze beter uit hun doppen kijken. Het kan verkeren, zei Bredero. Godsdienst is blijkbaar niet langer opium volgens deze marxist.

Het is de PSP'er niet ontgaan dat verscheidene jonge dominees zo lekker veel revolutie in hun preken doen. Het zou toch jammer zijn, wanneer deze veelbelovende figuren kapitaalknechten worden. Natuurlijk moeten we ook wel oppassen dat het geen staatsdienaren worden. Maar sedert lang is het de gewoonte om met staatsgeld de staat te bestrijden.

Niet gelijkerwijs de Gereformeerde Bond

In Berkel — Schilders Berkel — richtte volgens het Ned. Dagblad de vrijgemaakte kerk zich in een rondschrijven tot de verontruste broeders in de Geref. Kerken. 'Het is toch wel allemaal narigheid bij jullie met die schriftkritiek, afwijzing van leertucht, afwijking van de belijdenis (ge hoort en ziet ze denken: Kuitert en Augustijn), toenadering tot Wereldraad en Hervormde kerk en met al die linke linkse kranten.' En dan de klap op de vuurpijl: 'Wordt vooral geen Geref. Bond in uw kerk! In 1834 deden ze anders'.

Daar kunnen wij Geref. Bonders het dan weer mee doen. Ik zou toch wel eens een gedegen artikel willen lezen in hoeverre het lang niet makkelijk standhouden in de kerk toch vrucht afwerpt voor het blijven bij het gereformeerd beginsel en voor het zuiver houden ervan. Het is solidariteit in het protest, liefde tot de kerk en liefde tot het beginsel, die zich openbaart in het verlangen en in de aktiviteit om die beide zo dicht mogelijk bij elkaar te brengen. In elk geval blijven we bewaard voor veel zelfgenoegzaamheid en farizeïsme. De positie maakt afhankelijk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen