Professor Gispen is verontrust

In Trouw van vrijdag 25 sept. stond een interview van de heer A.J. Klei met prof. dr. W.H. Gispen, hoogleraar in de bijbelse archeologie, het Hebreeuws, het Babylonisch en het Assyrisch aan de V.U. te Amsterdam. Uit dit interview blijkt de verontrusting van prof. Gispen over de huidige koers van de Geref. kerken. We nemen hieronder enkele passages eruit over.

Waarom is professor Gispen verontrust?

Ik ben verontrust over de positie van de bijbel in het kerkelijk leven van vandaag. Er wordt meer over de bijbel geschreven dan uit de bijbel gelezen. Het treft me ook dat begrippen als zonde helemaal uit de tijd zijn bij veel theologische studenten. Ik zal ze heus niet allemaal over één kam scheren, 't gaat me om de algemene trend, maar laatst zat hier een student en die zei dat-ie natuurlijk wel zijn fouten had, maar praten over zonde, nee, dat zei hem niets. Begrijp me goed, ik heb geen bezwaar tegen vertalen in de taal van deze tijd, maar er moeten begrippen overblijven die onvertaalbaar zijn, en zonde is volstrekt iets anders dan fouten-hebben. Als je die kant uitgaat, verduister je de bijbelse boodschap en daarover gesproken, het zou me liever zijn als het bijbelgenootschap zich hield bij het uitgeven van bijbels en bijbelgedeelten en niet kwam met boekjes erover.

Komt u als hoogleraar rechtstreeks met deze dingen in aanraking?

Nou en of. Ik ben exegeet, ik geef immers als buitengewoon hoogleraar exegese van het oude testament en 't is vaker gezegd, maar daarom niet minder waar... een exegeet is zoiets als een houthakker en waterputter voor de dienaar des Woords. Wij leveren het materiaal en als je het Woord wil bedienen, moet je dat materiaal gebruiken. Maar wat zie je?

Dat ze het zo weinig gebruiken en het gevolg is dat ze niet meer toekomen aan de volle rijkdom van de bijbel. En dan het hebreeuws. Je moet bang zijn dat er een tijd komt dat je moet vechten om hebreeuws als vak te houden en dat er dominees komen die de grondtalen van de bijbel niet meer kennen. Bij de herstrukturering van de theologische opleiding gaan ze van de mens uit, niet van de bijbel, maar dan zeg ik: wordt liever socioloog dan amateur-socioloog, bijgenaamd dominee!

Kunt u zich vinden in de klachten van de verontrusten?

Ze hebben gelijk als ze zeggen dat de prediking eenzijdig is. De bijbel als gehéél funktioneert niet meer en dan krijg je die verhalen over Amos als prediker van sociale gerechtigheid en dan doen ze net alsof er ook niet in Amos staat dat God honger zal zenden naar het Wóórd. Lees maar na, hoofdstuk 8 vers 11 tot 14. Geen honger naar brood, geen dorst naar water, maar om de woorden des Heren te horen... Dat staat er. En door die eenzijdigheden krijg je kortsluitingen.'t Is prima als ze bezig zijn met de menselijke factor van de bijbel, maar je moet nooit stoppen als je geanalyseerd hebt, je moet weer terug naar het geheel van de bijbel. Dat is voor mij als exegeet ook het object. Op mijn visitekaartje staat: v.d.m. dienaar des goddelijken Woords.

Zit er in die verontrusting ook niet een brok jeugdsentiment, het missen van iets vertrouwds van vroeger?

Dat kan, maar de verontrusten irriteren me niet, ook al zie ik hun bekrompenheden. Zij voelen aan wat er achter zit, al zeggen ze dat misschien niet altijd even helder: dat ze vandaag niet aan de héle Schrift toekomen. En ik wil nóg wat kwijt. Als ik zeg dat de hele bijbel moet funktioneren, heb ik het niet alleen over Mattheüs, Marcus, of Amos, noem maar op, maar dan bedoel ik ook dat de wijsheid moet funktioneren. En ik zie bij de mensen die de zaak vooruit willen helpen — want dat willen ze, dat staat vast — dat het hen ten enenmale ontbreekt aan de wijsheid om de mensen mee te krijgen. Dan krijgen we die kloof, en dat is niet nodig.

Maar zijn ze in Waarheid en Eenheid, het blad van de verontrusten, altijd voorzichtig in hun formuleringen?

Ik voel me beter thuis bij Waarheid en Eenheid dan bij Voorlopig (blad der 'linkse' gereformeerden, ajk) en weet je waar ik wel wat in zie? In dat confessioneel beraad. De zwakte ervan is dat ze neigen naar de synodale wijsheid: alles in het midden laten, maar heel belangrijk is dat ze brochures willen publiceren. Hard nodig, als tegenhanger van de cahiers voor de gemeente.

Over de synode gesproken, wat moet die nu straks doen met de bezwaarschriften?

De verontrusten hebben gelijk als ze een klaar geluid willen. We moeten de mist niet in.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen