Kroniek

Opstanding beter dan opstandigheid

Er zijn wel eens tijden geweest, dat ik me op mijn manier wel eens bezig hield met het opschrijven van wat een beetje hoogmoedig en geflatteerd uitgedrukt aforismen kunnen heten. Een aforisme is een korte spreuk, niet direct een part van een heel gedachtensysteem, maar wel een zinnetje, dat een gedachtengang of geesteshouding typeert. Als ik me goed herinner heb ik o.a. aangetekend, dat Opstanding — zowel naar luid van de Catechismus die van Christus als die van ons — beter is dan opstandigheid. Ik acht dat de junior uit Lukas 15:12, die zei: Vader, geef.... een opstandige; en die uit Lukas 15:18, die zei: Ik zal opstaan en zeggen: Vader, ik heb gezondigd... een opgestane was. In Lukas 15 kunnen we prachtig de weg van opstandigheid naar opstanding volgen. Deze mijn zoon was dood (in de zonde, die opstand is) en is weder levend geworden (door de genade van de vernieuwende kracht der Opstanding).

Revolutie en rebellie golven over de aarde, terwijl na zoveel eeuwen Evangelie de kennis des Heeren wel alle rijken mocht overdekken. We kunnen wijzen op Canada, waar terroristische groepen in naam van het vrije Quebec, hun gijzelaar, minister Laporte, hebben vermoord, terwijl het de vraag is wat er van de Engelsman Cross werd. In het grote spanningsgebied van de internationale politiek, het midden-Oosten, kwamen de verdreven Palestijnen in verzet tegen hun gastheer, koning Hoessein, die naar de zin van de Palestijnen de bevrijding van Palestina blokkeert. Hoeveel vliegtuigen zijn er inmiddels al niet uit de koers gedirigeerd door kapers om te bereiken dat de verdrukte zaak, waar ze voor optreden, op die manier aan de grote wereldklok te hangen? Men kan menen dat het hele bloedige drama van Jordanië enige tijd geleden een gevolg was van de luchtpiraterij. Ik zou met gemak nog een poosje door kunnen gaan. Zwarte Panters in Amerika, Tupamaros in Uruguay en maar door.

Ook het dierbaar plekje land, ons vaderland, blijft niet verschoond van subversief optreden. Maagdenhuis, woningen, seminaries en zwembaden zijn gekraakt. De Indonesische ambassade is bezet om aan rechten kracht bij te zetten. De laatste tijd zijn er telkens meldingen van sabotages en toestanden op losse schroeven, die verdenking van sabotage oproepen.

We moeten rechtvaardig oordelen, zegt de Schrift. Het is beslist nodig dat we niet discrimineren, maar wel onderscheid maken. In landen waar meerdere kanalen openliggen om aan te rechtvaardigen behoeften en verlangens bekendheid en mogelijkheid van verwerkelijking te bieden, al is het misschien op wat langere termijn dan ons ongeduld wenselijk acht, kan wel eens het vermoeden bij een mens omhoog krabbelen dat sommigen de rel om de rel voortrekken. Soms zijn er moeilijke en verdrietige situaties. Gevoegelijk mogen we daarbij denken aan de Zuid-Molukkers, die lelijk tussen de grote en zware wielen zijn terecht gekomen.

We moeten niet te gauw menen, dat allerlei akties van heetgebakerdheid het monopolie zijn van deze eeuw van medemenselijkheid en progressie. Lees maar eens in 2 Samuel 14:30 hoe Absalom Joab afperst om het voor hem op te nemen bij zijn vader. Het zou vandaag kunnen gebeuren. Zo zijn de methoden van de oproerling van iedere eeuw.

Omdat we te maken hebben met een mondiaal verschijnsel behoeft het ons niet te verbazen dat kerk en theologie zich naarstig hebben ingezet om deze aktualiteit te belichten. Onze kerk deed het via een nota van de raad voor de zaken van overheid en samenleving van de nederlands hervormde kerk. In groter kring was de kwestie in Uppsala aan de orde op de vierde vergadering van de Wereldraad van kerken. In de bedoelde nota: Revolutie en Gerechtigheid wordt geconcludeerd dat geweldloosheid niet in alle omstandigheden als beginsel kan worden gehandhaafd. De raad beroept zich op Calvijn, die bij hoge uitzondering het privilegie van de revolutie toekent, namelijk indien de wanorde door de regering veroorzaakt groter is dan het onrecht van de revolutie. Dit privilegie mag men niet voorzichzelf opeisen. Het onderwerp is wel van belang nu we dezer dagen de Kerkhervorming mochten herdenken. Toch is het beroep op Calvijn wat mager uitgevallen. De nota citeert ook Calvijn zelf niet, maar een schrijver die over Calvijns gedachten over deze kwestie een boek schreef. Het Gode meer gehoorzaam zijn en de vraag of de vrijheid van religie in geding is, komen niet aan de orde.

Het beroep op Schrift en Hervormers is voor de huidige situatie niet onbedenkelijk. Er heersen om te beginnen thans heel andere gedachten over de Overheid als zodanig. Velen wensen de anarchie, waarvoor in de Schrift en bij de Reformatoren geen steun te vinden is. Integendeel. De Hervormers hebben met zulke elementen felle strijd aangebonden. Wanneer velen thans het woord gerechtigheid op de lippen nemen, denken ze uitsluitend in termen van medemenselijkheid. Het begrip gerechtigheid'' is geseculariseerd, verwereldlijkt; Laten we dat terdege in de gaten hebben.

Onze Mannenbond deed er goed aan om op de jongste toogdag bij monde van ds. W.L. Tukker het onderwerp: Gerechtigheid aan de orde te stellen. Gerechtigheid in bijbels-theologische zin. Er is wel theologie van de revolutie, zoals er theologie is van allerlei, maar dat is nog lang geen bijbelse theologie. Het referaat zette menselijke gerechtigheid in de contekst van de veelzijdige goddelijke gerechtigheid. Let er eens op hoe onze belijdenis behoedzaam een weg zoekt tussen de dwalingen van de Roomsen, die merkwaardig nimmer genoemd maar steeds bedoeld worden in de N.G.B. en de dolingen van de Wederdopers die herhaaldelijk èn genoemd èn bedoeld worden.

De dichter heeft zich gewacht voor de paden van de inbreker (geweldenaar zeggen Statenvertaling en Nieuwe Vertaling). Krakers, denk je als je de kanttekening leest. Maar deze dichter zegt tevens, dat Hij God in gerechtigheid — in volle en alle gerechtigheid — aanschouwen zal, wanneer hij ontwaakt en opstaat. Gerechtigheid hoort bij Opstanding, want de Heere is opgewekt tot rechtvaardiging, daarom is opstanding beter dan opstandigheid en opstandigheid pas geoorloofd, wanneer het gaat om het moeten 'obediëren in gerechtigheid'.

Het is een manco, wanneer in de beschouwingen over of met meer pretentie in de 'theologie' van de revolutie buiten de gezichtskring en gedachtengang blijft Petrus' woord 'niet alleen de goede en bescheidene, maar ook de harde' en Paulus vraag: 'Waarom lijdt gij niet liever ongelijk?'. Ik wil nogmaals besluiten met de zin, waarmee de vorige kroniek eindigde: Het ware messiaanse eerbiedigt het gezalfde.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen