De eerste opdracht van de Kerk

V

Wij zouden enkele punten nog wat verder uitwerken. Doen dat in een drietal stellingen. In dit artikel zal het gaan over de eerste. Deze luidt als volgt:

De eerste en eigenlijke opdracht van de kerk is de bediening van Woord en sacrament, maar vanuit de prediking dient te worden ingegaan op de vragen die er leven in de gemeente.

De Heere Jezus Christus zelf is opgetreden als een Leraar van God gezonden. Zelfs voor degenen die niet in Hem geloofden was Hij een rabbi. Het meest kenmerkende aan Hem was zijn prediking, welke Hij heeft bezegeld en bekrachtigd met Zijn dood. Door deze prediking verzamelde Hij discipelen rond Zich, die Hij de naam 'klein kuddeke' gaf en de naam 'gemeente'. Het is des Vaders welbehagen, zei Hij, aan u het koninkrijk te geven.

Naast het feit dat Jezus predikte moet ook genoemd worden dat Hij wonderen verrichtte. Hij zelf heeft deze wonderen 'tekenen' genoemd. Zij dienden ter ondersteuning van hetgeen Hij leerde. Zij waren de voorboden van hetgeen eens komen zou in het voltooide Koninkrijk. Maar ook niet méér dan dat. Allen die door Jezus werden genezen en zelfs degenen die door Hem uit de doden werden opgewekt gingen toch later de weg van alle vlees. Hier ligt dan ook niet het eigenlijke, het centrale van Christus' werk. In de latere geschiedenis der kerk konden de wonderen worden gemist, niet de prediking, de dienst der verzoening.

Aan het eind van zijn leven heeft de Heiland het avondmaal ingesteld en vlak voor zijn hemelvaart de doop. De sacramenten bleven beperkt tot dit tweetal. Zij bieden zichtbaar hetzelfde als hetgeen met het oor wordt gehoord. Hun bijzonderheid ligt niet in hetgeen zij zeggen of betekenen (want dat is de belofte van het Evangelie) als wel hierin dat zij het op concrete wijze aan de man brengen, persoonlijk toeëigenen.

Ook de apostelen kregen als hun eerste en voornaamste opdracht van Christus de prediking. Tevoren had Jezus, al tijdens zijn leven, zeventig discipelen er op uitgezonden om hetzelfde te doen.

Door de zendingsprediking der apostelen werden gemeenten gesticht. Zij kwamen er door het Woord! Het Woord Gods heeft de kerk gesticht! En niet alleen gesticht maar ook onderhóuden. De zendingsprediking ging over in een gemeentelijke prediking. De brieven van de apostelen bieden voorbeelden van de inhoud daarvan.

Wie deze brieven leest weet dat de hoofdinhoud van de prediking der apostelen was Jezus Christus, gekruisigd en opgestaan. De heilsdaden Gods in Christus worden uiteengezet, in het licht van de openbaring Gods in het Oude Testament. Zo stond het onderricht in de leer voorop.

Op dit punt waren de apostelen uiterst critisch en waakzaam. Bekend zijn de woorden van Paulus waarin hij waarschuwt tegen een 'ander evangelie'. Hierin gaat het niet om handhaving van een starre rechtzinnigheid, maar om het behoud van Christus' gemeente en zo ook het behoud van zielen.

Het persoonlijke heil heeft in de apostolische prediking dan ook de eerste plaats. Dat is niet alleen in de Romeinenbrief zo, evengoed in een brief als die aan de Collossenzen.

Dit betekent niet dat de heilsverkondiging der apostelen niet verder heeft gereikt dan het komen tot het persoonlijk heil. Er vallen vanuit het evangelie perspectieven op de toekomst van heel de kosmos. Maar dan: vanuit het evangelie, dat primair een boodschap van verzoening van zondaren met God is, door de dood en opstanding van Christus!

Ook aan de vragen der gemeenteleden ging de prediking der apostelen niet voorbij. Hun kerkelijke problemen komen ter sprake, maar ook vele andere. Hun houding tot Israël, hun houding ten aanzien van de hen omringende heidense wereld (b.v. op het punt van offervlees eten), hun sociale houding (b.v. voorzover zij heren of slaven waren), hun andere problemen op het punt van huwelijk, maagdelijkheid en noem maar op.

Maar typerend is dat het antwoord op deze vragen steeds gegeven wordt vanuit het hart van het evangelie: de bediening der verzoening. De Wet wordt daarin niet teniet gedaan, juist in ere hersteld. Er is geen andere heiliging dan naar de maatstaf van de Wet Gods! Vandaar dat de antwoorden die gegeven worden ook gedekt zijn met goddelijk gezag. De vragen der gemeente worden niet gehanteerd als gespreksstof waar ieder het zijne over zeggen kan om dan zo te komen tot een oplossing waar iedereen het mee eens kan zijn, neen, van Godswege worden er knopen doorgehakt.

Opmerkelijk is ook dat nergens door de apostelen in directe zin de structuren der toenmalige samenleving worden aangetast. En daar had men toch waarlijk wel aanleiding toe kunnen vinden. Niet alleen op het terrein van de slavernij (het schoolvoorbeeld) maar ook dat van de positie van de vrouw, enz. Het evangelie heeft zich niet rechtstreeks op verandering van de structuren gericht.

Vervolgens, uit de prediking der apostelen kan niemand de indruk opdoen dat het hun er om ging de gemeente er te doen zijn voor de wereld. Daarvoor was te sterk het besef van de goddelijke verkiezing. Verkiezen wil zeggen: voor zichzelf uitkiezen. Dat heeft God gedaan met de Zijnen. Hij heeft ze verkoren voor zichzelf. Zij zijn er voor Hem. In de gemeente zoekt God zijn eer. Zij is het volk dat Zijn lof moet verkondigen.

Hiermee is natuurlijk niet ontkend dat de gemeente óók een taak en roeping heeft ten aanzien van de wereld. Maar het gaat om de volgorde en de prioriteit. De wereld is de horizont waarbinnen de kerk bestaat in deze bedeling, zij heeft daar ook mee te rekenen. Zij moet ook wat voor de wereld betekenen. Maar dat kan zij alleen als zij echt voor haar God en Heere is. Om het met moderne woorden te zeggen: In haar verticaliteit ligt haar sterkste apostolaire kracht. Hoe meer zij met haar Heere verbonden is, hoe meer zij zuiver is in leer en leven, des temeer kan er van haar uitgaan. Als het licht geen licht is kan het ook niet licht géven.

Maar daarnaast is er ook het 'uitgaan'. De liefde tot God dringt tot naastenliefde. En er is de opzettelijke opdracht van Christuswege.

De christelijke kerk is een gemeente in de aanval. Haar apostolaat wordt gedreven door het besef dat zij als kerk te maken heeft met een wereld die in het boze ligt. Er is een enorm verzet. De netten worden uitgezet en daarbij gewacht op de zegen van de grote Visser. Het zaad wordt gezaaid in het geloof dat God wasdom geeft. Maar het is een stuk realiteit in het apostolaat der kerk, dat ermee gerekend wordt dat 's nachts de boze komt en onkruid zaait.

Waar mensen bezweken onder de aandrang van het evangelie werd terstond een gemeente gevormd. Niet een aparte, maar zulk een die de geloofseenheid beleefde met andere gemeenten. Het werk der apostelen was kerkvormend! De institutaire elementen ontbraken daarbij niet. De ambten, de verzorging der armen, de bediening der sacramenten en de prediking, het zijn alle instellingen, instituten.

Iedereen die dit leest en zich tevens voor de geest haalt wat men tegenwoordig allemaal leest over de vernieuwing van de structuren van kerk en wereld bemerkt hoe haaks de bijbelse gegevens daarop staan.

De prediking wordt niet meer het centrum geacht van het leven van Christus' kerk. In de plaats van het Woord Gods stelt men het onderling gesprek. In de plaats van de objectiviteit de subjectiviteit. In de plaats van de gemeente, gevormd door het Woord, de groepen waarin men samen op weg gaat. In de plaats van de Wet Gods de pure willekeur van moderne mensen. In de plaats van de vreze Gods het engagement met de wereld. Zelfs het woord apostolaat is al verdacht geworden.

Achter dit alles zit een ander evangelie! De inhoud van de prediking van de Heere Jezus en zijn apostelen staat niet los van de vorm waarin en het doel waartoe zij gebracht werd en de praktische uitwerking daarvan.

Binnen de kerk leven op het moment ten aanzien van haar houding tot de wereld twee tegenovergestelde geloven. De strijd tussen die twee is nog maar sinds kort begonnen. Het staat te wachten dat zij nog in alle hevigheid zal ontbranden. De uitkomst ervan zal beslissend zijn voor de toekomst van de kerk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen