Boekbespreking

Kernvragen in het christelijk voortgezet onderwijs: Dr. C. Graafland, Geloof en wetenschap, 13 blz.; ds. J.H. Velema, De plaats van de Heilige Schrift in het voortgezet onderwijs, 12 blz., ƒ2,50, Zuijderduijn, Woerden.

Het christelijk onderwijs raakt in de knoei doordat de nieuwere theologische ontwikkelingen het uiteraard niet ongemoeid laten, en in het bijzonder doordat de saeculariserende, horizontalistische tendenzen daarin het specifiek christelijke in het christelijk onderwijs belagen. Dit was voor een daartoe gevormd comité uit de Geref. Gezindte aanleiding, bezinningsconferenties te beleggen voor het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. De hier besproken brochure geeft de op de tweede conferentie gehouden lezingen weer.

Dr. Graafland geeft op de hem eigen wijze een bijzonder duidelijk overzicht over wat in de loop van die tijd, dat de verhouding tussen geloof en wetenschap tot een probleem geworden was, over deze verhouding te berde is gebracht, wat zich beweegt tussen de polen van enerzijds een complete scheiding tussen geloven en (filosofisch) denken en anderzijds een volledig dooreenvloeien van religieuze en historische resp. natuurwetenschappelijke gegevenheden — wat beide tot absurde consequenties leidt. Hij pleit daarom inzake de geschiedenis voor het inachtnemen van meerdere niveaus. Voor het natuurwetenschappelijke vlak komt hij er minder goed uit — dat mag hem evenwel ook niet worden verweten. Hij beperkt zich tot een afwijzen van de filter-gedachte zoals Dippel die geeft, en van een denken dat natuurwetenschappelijk 'vreemde' zaken mythologisch wil duiden. In positieve zin bepleit hij een blijvende confrontatie met deze problematiek.

Ds. Velema schetst bijzonder overzichtelijk hoe, als achtergrond van de impasse in het christelijk onderwijs, de huidige theologie met de H. Schrift omspringt: die wordt in zijn gezag gedevalueerd, ontmythologiseerd, gekerugmatiseerd — is dit een billijke aanduiding? — gehumaniseerd en verhorizontaliseerd, welke laatste bezigheid, naar hij elders in zijn betoog aanstipt, leidt tot een angstwekkende relativering van het christendom. Zijn advies is: het aanstellen van 'goede' leraren, die hun van verkeerde opvattingen vrijgehouden overtuiging in de school inbrengen zo lang dat kan; indien niet, dan een 'eigen' school naast de afgedwaalde-bestaande school in het leven roepen.

Beide sprekers grijpen terug op de bijzondere christelijke school. Dr. Graafland motiveert dit niet nader, jongleert alleen met de begrippen isolement en confrontatie. Ds. Velema verbindt aan zijn beschouwing wel een algemene motivering van het bijzondere christelijk onderwijs als zodanig. Nochtans kon de zin van zulk onderwijs in een gezelschap van daarin werkzame docenten moeilijk in het geding zijn. Daarom mag de onwillekeurig rijzende vraag, of de uit de antithese ontsproten abstraherende en isolerende bijzondere school-idee — meer met een gezindheids-denken dan met een verbondsdenken samenhangend — überhaupt (nog) wel zinnig is, in een beoordeling als deze niet worden opgeworpen. Volstaan moet worden met te zeggen, dat de zaken in deze brochure voor belangstellenden duidelijk zijn gesteld: kwaadwilligen worden hopelijk 'in hun' loop gestuit', goedwillenden wordt een hart onder de riem gestoken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen