Kroniek

Aan irritaties ontbrak het niet. 'Kosmokomplot' bracht duizend pennen in beweging en 'Mimesa' riep wrevel op. Als we op collectanten-voeten lopen moeten we ons gezicht niet wegdrukken achter onze hoed.

Het gaat allemaal een beetje anders dan voorheen. Waar is de geest van het open overleg en de bereidheid ieders plekje vrij te maken voor de kout aan de haard. Elke minderheid moest zijn zegje doen.

Ik denk dat het is als de Schrift zegt: Alles heeft zijn bestemde tijd. De Schrift krijgt uiteindelijk altijd gelijk. De Bijbel trekt aan het langste eind, namelijk aan de Raad Gods die bestaat. Gods Woord blinkt uit zelfs in de zwaarste noden. Alles heeft zijn bestemde tijd, lezen we. Er is bijvoorbeeld een tijd om geboren te worden en een tijd om te sterven.

Ge kunt het nog begrijpen ook. In de oorlog werden we op éen hoop gedrongen. We leerden kanten zien van elkaar, die we niet vermoeden. Verlangen werd geboren naar meer eenheid en naar krachtiger openbaring van wat het meest wezenlijk behoort te zijn. Zouden we toch misschien meer éen kunnen zijn dan we durfden te veronderstellen? Het overleg had zijn attractie. Voor het standpunt van de ander kon men begrip hebben, al was je het er niet mee eens. Laten we volhouden, want het lukt na verloop van tijd unaniem voor de dag te komen. Doch zie het kost veel moeite om gezamenlijk een gemeenschappelijke mening te formuleren. Wanneer ieder het zijne had ingedragen werd het toch een onleesbaar stuk. Onvoorstelbaar slap, want de opinie van de een neutraliseerde belangrijk het gevoelen van de ander. Praten ging dan nog wel, maar gezamenlijk tot de daad komen is moeilijk.

Vandaar, dat het ongeduld de kop opsteekt. Als we wat willen kunnen we die en die er niet bij hebben, dan komt er niets uit. De wind van de revolutie is opgestoken. De revolutiegeest is ongenaakbaar trots en zelfsbewust. De revolutie wil vrede met alle geweld. De belanghebbenden zien het zelf helaas niet. Ze zijn hopeloos verblind en daarom moeten wij revolutionairen tot hun eigen bestwil hardhandig optreden. Als het niet goedschikt lukt via gesprek en overleg, moet het wel kwaadschiks. De revolutie voelt zich uitverkoren en geroepen om het niet begrepen aardse heil op te leggen. Alles heeft bestemde tijd. Nu is het de tijd, dat het eens geboren gesprek sterft en dat het breed overleg wegkwijnt. De elite — de uitverkoren groep — moet het voor allen realiseren. Maar intussen, dat beduidt tirannie. Wanneer allen het niet eens en nog veel minder een kunnen worden over de vurig verhoopte eenheid, moet éen voor allen handelen. Dan moet in vredesnaam de eenheid en daarmee het heil maar gedicteerd worden. Zo is de geest van deze tijd. Beproeft die. Standpunten bevriezen. Elk rept zich naar het regiment, waar hij bij.behoort.

Nog heeft de oude manier van onderlinge afweging van gevoelens niet geheel afgedaan. 'Kosmokomplot' bracht pennen in beweging, zei ik. De 'negen' wendden zich tot de synode om in hemelsnaam toch het Evangelie niet te laten opgaan in de schorre revolutiekreet. Het Evangelie is immers scheppend. Het Evangelie is woord van eeuwig leven. Wij mogen de krachtige Waarheid niet spannen voor onze wrakke wagentj es. Ook 'twintig' richtten zich tot de synode. Zij vonden het huiveringwekkend, dat de synode zich door de 'Telegraaf' van de wijs liet brengen. Wat schreef nu de gereformeerde ds. Pijlman? 'Negen', schreef hij, beschuldigen de synode van de revolutie en 'twintig' van de reactie. Twee tegengestelde visies. De waarheid zal wel een beetje tussenbeide liggen. We kennen het procédé. Twee contrasten signaleren en er dan tussendoor laveren in de zekerheid dat we dan aardig terecht komen. De tijd, dat we zo deden, hebben we gehad, ds. Pijlman! Het is heus niet gemakkelijk om van 'negen' en van 'twintig' negenentwintig te maken.

Het wordt hoog tijd dat de gemeente in de zich turbulent ontwikkelende samenleving echt profetisch gaat functioneren, desnoods in kleine groepen. Vanuit het Evangelie echter niet letterlijk gezien, zal de gemeente met gebed en open voor de Heilige Geest in de veelheid van samenlevingsvragen moeten duiken. Door er zich van bewust te maken, door ze in gezamenlijk beraad te toetsen, om tenslotte tot handelen te komen. Want met het je eigen maken van problemen, met praten en bezinning alleen ben je er natuurlijk niet: er zal geprofiteerd moeten worden. Een blauwdruk voor het zo gaan functioneren van de gemeente (in de breedste zin oecumenisch opgevat, tot aan de buitenkerkelijken toe) geeft dr. A. W. Kist in het laatste hoofdstuk van zijn op verzoek geschreven dissertatie 'Antwoord aan de machten — de functie van het vormingswerk voor volwassenen in een technocratische samenleving', die hij met promotors prof. dr. H. Berkhof en prof. dr. P. Smits in Leiden (theologische faculteit) verdedigde'.

Ik zei al: we krijgen ander weer. Een profeet is hij, die vasthoudt aan het getrouwe woord, aan de onwankelbare belijdenis, aan de voorgestelde hoop, aan de genade. Als hij vasthoudt aan het vasthoudende. Wanneer het op profetie aankomt, verheft zich de vraag: Wat is ware en wat is valse profetie?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen