Bezwaren tegen horizontalistische prediking in Purmerend

Steeds duidelijker beginnen zich in allerlei gemeenten tekenen van verontrusting te vertonen over de prediking die week aan week gebracht wordt. De vraag naar de Gereformeerde prediking klinkt momenteel in allerlei gemeenten. Zo wendden leden van de Hervormde gemeente van Purmerend (95 handtekeningen) zich tot de Centrale Kerkeraad van de Hervormde Gemeente met onderstaand schrijven.

'Het zal u niet onbekend zijn, dat een steeds groter aantal Hervormden wegblijft uit de wekelijkse Hervormde Kerkdienst. Een deel hiervan bezoekt de Christelijk Gereformeerde Kerk, een ander deel de Gereformeerde Kerk en een aantal blijft thuis en bezoekt in het geheel geen kerk meer.

Bovendien is er een aantal, dat nog min of meer regelmatig de Hervormde diensten bezoekt maar dit doet met gemengde gevoelens.

De belangrijkste redenen voor het wegblijven zijn: ten eerste de preek en ten tweede de uitvoerige liturgie. Het bezwaar tegen de preken is, dat ze te eenzijdig zijn en wel te horizontalistisch.

Ondergetekenden zijn verontrust over deze gang van zaken en zouden graag zien, dat óók die leden van onze Hervormde Gemeente, die ernaar verlangen dat in de preek de heilsboodschap van Jezus Christus doorklinkt, alsmede de troost en de oproep tot geloof en bekering, dit in eigen Hervormde Gemeente kunnen beleven.

Zij stellen u voor om met ingang van oktober 1971, telkens om de veertien dagen, een predikant van buiten Purmerend te laten voorgaan in de Hervormde ochtenddienst in de Taborkerk.

Namen van predikanten, die hiervoor uitgenodigd zouden kunnen worden door de kerkeraad, kunnen t.z.t. voorgelegd worden. Ondergetekenden zijn er zich van bewust, dat dit voor de kerkvoogdij extra kosten met zich mee zal brengen.

Daartegenover kunnen echter gesteld worden de totale bijdragen van deze gemeenteleden.'

In de Noord Hollandse Courant stond over deze brief een vraaggesprek met één van de plaatselijke predikanten van Purmerend, ds. W. A. Z. Tieman. Van dat gesprek nemen we het volgende over:

'Het lijkt mij gewenst', aldus ds. Tieman, 'dat de hele zaak in een breder gesprek in de hele gemeente ter sprake zal komen. Tot op zekere hoogte ben ik wel blij dat deze brief gekomen is, omdat dingen die tot nu toe wat vaag bleven, nu duidelijker naar buiten komen, zodat ook aan bepaalde wensen die in de gemeente leven, tegemoet kan worden gekomen.'

'Maar' zo vervolgt de predikant, 'ik schrik toch wel een beetje van het aantal handtekeningen'.

Het verschijnsel vindt hij overigens niet zo vreemd: 'De hervormde kerk is altijd al een modaliteitenkerk, een richtingenkerk, geweest. Met plaatselijke evangelisaties. Het spitst zich hier nu wat toe, door de koers in de diensten, waarin we het zgn. 'horizontale' op de voorgrond laten treden.

'Ik ben haast geneigd', zo gaat hij verder, 'te zeggen dat de verontrusten mensen zijn die zich niet laten verontrusten. Je moet als christen onrustig zijn, door de situatie in de wereld. Daarover zijn dominee Oskamp en ik het eens'.

'De begrippen die de verontrusten hanteren en zoals die in het schrijven aan de kerkeraad staan, die kan ik voor 100 procent overnemen. De heilsboodschap, de vertroosting, de oproep tot bekering dat alles is steeds in onze preken aan de orde. Alleen: gericht op meer concrete zaken.

Bruins Slot heeft eens gezegd: 'De horizontale kerk is een begrip waarvan het aardige is dat er de horizon bijhoort, de blik op de toekomst, de verandering in de wereld. Omdat wij die horizon hebben, geven we richting aan die dingen.'...

'Het bedenkelijke van deze zaak', zo vervolgt dominee Tieman, 'vind ik het zich apart opstellen. Het niet vragen om een gesprek. Ik voel daar achter 'als wij ons geestelijk mogen bevredigen, laat ons dan'. Ik heb niets tegen een legitieme stroming in de kerk, maar die moet zich mede-verantwoordelijk voelen voor het geheel. Anderzijds heb ik niet het gevoel dat met de groep niet valt te praten. Het is gewoon niet aan de orde gekomen.

'Zo'n gesprek acht ik zeer waardevol. Je biedt je mening aan aan de ander. Maar je stelt je ook bloot aan zijn mening. Als je dat niet doet, verstart alles. Het gesprek is zo geweldig nodig, juist in deze tijd. We proberen juist zelf de gemeente meer mondig te maken; de predikant meer de figuur op de achtergrond te laten worden, de theologische adviseur. Het vormend element wat velen nog zoeken in de kerkdienst, gaat zich op heel andere terreinen afspelen. In actiegroepen en gespreksgroepen. De kerkdienst zou dan veel meer worden het feestelijk samen zijn ter viering van het samen christen zijn.

'Deze groep spreekt alleen maar over de kerkdienst. Ik ben juist zo benieuwd naar hoe ze spreekt en denkt over het andere, het pastoraat, het vormingswerk. Ik heb het gevoel dat ze daar ook bezwaar tegen zou hebben, tegen de manier waarop het gebeurt en dat het überhaupt gebeurt.

'De groep is duidelijk bezwaard over wat er in de kerkdienst wordt gezegd. Maar accepteert ze wel de persoonlijke benadering van ons, bijvoorbeeld bij ziekte?

'Het allerbelangrijkste vind ik echter het een gesprek. In de kerkeraad, maar ook via de inspraakactie waaraan we net zijn begonnen te werken, zou deze hele zaak in de hele gemeente aan de orde moeten komen', aldus ds. Tieman.

Duidelijk blijkt hoe de groep van verontrusten en ds. Tieman op verschillende golflengten spreken. Ds. Tieman zoekt het o.a. in de actiegroepen. Maar over de rijkdom van de reformatorische prediking lezen we weinig of het wordt met allerlei zekeringen omgeven. Het stemt echter tot blijdschap dat deze prediking nog door velen gezocht wordt, in toenemende mate zelfs.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen