Boekbespreking

Raphael C. Agoha: Werden we daarvoor Christen? Uitgave J. H. Kok N.V., Kampen, 79 pag. ƒ 5, 95.

Op het moment dat in Oost Nigeria dood en verderf heersten tengevolge van de strijd tussen Nigeria en Biafra schreef een lbo, die ver van zijn geboortegrond woonde en werkte, dit boek. De heer Agoha, schrijver van dit boek, geeft zich rekenschap , van de diepingrijpende betekenis, die de komst van het Christendom onder de Ibo's heeft gebracht. Een stukje geschiedenis van zending en missie dus, maar dan geschreven van binnenuit, door iemand die het om zo te zeggen aan den lijve ervaren heeft. Het is geschreven, zoals de auteur zegt, met de bedoeling dat de wereld het zal weten hoe zij alles wat primitief en goddeloos was, achter zich lieten en zij daardoor een positie kregen, die bij sommigen van hun naasten zó'n afgunst heeft veroorzaakt dat ze hen wilden uitroeien.

Inmiddels ontbreekt de kritiek niet. De schrijver laat zien hoe weinig de eigen leefwereld en leefwijze van de Ibo's geïntegreerd werd in de leermethoden, in de ontplooiing van de cultuur. Al te zeer en al te vaak werd de Westerse leefwereld en het Westerse gedachtenpatroon zonder meer overgeplant naar het Afrikaanse volk. Aan allerlei Westerse begrippen werd in het onderwijs alle aandacht besteed, terwijl het Afrikaanse leven zelf niet in de leerboeken weerspiegeld werd.

Verder klinkt door het boek heen een toon van verdriet omdat, zoals de schrijver zegt zijn volk door de vrienden, waar ze zoveel van hielden, in de rug is gestoken.

Verder is opmerkelijk de gewijzigde waardering, die de schrijver signaleert ten opzichte van de zendingsarbeiders en missionarissen. 'Veel mensen van ons volk beschouwden de missionarissen vroeger als redder van lichaam en ziel, vernietigers van talismannen en als pleegvaders voor de wezen. Maar nu zien sommigen haast geen verschil tussen een Engelse missionaris en een diplomaat uit dat land.' 'Ze hebben nu langzamerhand een aantal eigenschappen verloren waar ze om geacht werden.' 'Of, ' om nog één uitspraak aan te halen: 'Ze bewonen allemaal goede huizen, eten er goed van en rijden, in tegenstelling tot hun voorgangers, in mooie ' auto's.' Vroeger wilde een missionaris bij zijn missiepost begraven worden. Nu haast hij zich, voor zijn ziekte ernstige vormen aanneemt, naar zijn geboortegrond terug.

Inmiddels is de kritiek die de schrijver uit niet liefdeloos. Daarom is dit boekje het waard om gelezen en doordacht te worden. De zending wordt er in geplaatst voor een aantal vragen, die ze niet ontwijken mag, met name als het gaat om de eigen cultuur van de Afrikaanse volkeren, alsook wanneer het gaat om de relatie van de zendingsarbeiders tot het volk waaronder ze werken. Waarbij dan in het onderhavige geval nog wel heel speciaal de politieke kant van de zaak de aandacht vraagt. Wat de Ibo's is aangedaan staat nog als een opgericht teken in de volkerenwereld.

Van harte aanbevolen!

v. d. G. 

Dr. G. Ubbink: De Soberheidsmaatschappij, een uitdaging voor de christelijke politiek. Uitg. J. H. Kok N.V. Kampen 1971, 100 blz. Prijs

ƒ 7, 90. Dit boek handelt over de mogelijkheid van een eigen christelijke bijdrage tot de politiek. Na enkele inleidende beschouwingen komt de auteur in het laatste hoofdstuk met een aantal concrete suggesties. In de inleidende hoofdstukken bespreekt hij een aantal actuele vraagstukken van onze samenleving, de democratie, het generatieconflict, de opinievorming, revolutie en establishment e.a. Van ieder van deze onderwerpen wordt een interessante analyse gegeven en elk van deze hoofdstukjes loopt uit op wat de schrijver met dit boek bedoelt en met name in het slothoofdstuk aan de orde stelt: onze verkeerd bestede welvaart. Hij ziet onze materiële welvaart ten koste gaan van de natuur en de medemens.

Vandaar zijn pleidooi voor het streven naar een soberheidsmaatschappij, waarvoor hij de verantwoordelijkheid primair voor de christelijke politiek ziet weggelegd,

Wij hebben hier met een boek te maken waarvoor we dankbaar kunnen zijn. We worden bepaald niet verwend met lectuur die vanuit positief christelijk beginsel onze samenleving onder kritiek stelt en bovendien concrete alternatieven biedt. Dat zal wel met de gecompliceerdheid van dit onderwerp samenhangen. Als er dan toch over geschreven wordt, moeten we ook niet het laatste woord verwachten. Dat wordt ook in dit boek niet gegeven.-Wij zijn gewend aan maatschappelijke concepties die — afgezien van allerlei mengvormen — in hun grondstructuur of marxistisch of liberalistisch zijn. Dient er daarvoor een christelijk alternatief te zijn? De schrijver beantwoordt die vraag bevestigend. Zo'n alternatief biedt dit boek niet. Daarvoor is het niet breed genoeg van opzet. Veeleer hebben we hier te maken met suggesties ter correctie van onze samenleving. Het lijkt me trouwens de vraag of christelijke politiek meer moet zijn dan dat. Christelijke politiek streeft mijns inziens niet naar de christelijke maatschappij. Zij zoekt in een bepaalde situatie het openbare en maatschappelijke leven zodanig te beïnvloeden dat het leidt tot meerdere erkenning van Gods Naam. Dat kan in bepaalde omstandigheden een streven zijn naar een soberheidsmaatschappij.

Mijns inziens is dit boek in zijn analyse en aanbevelingen niet duidelijk genoeg geplaatst in het kader van de doelstellingen van christelijke politiek. Het heeft daardoor een wat fragmentarisch karaktsr.

Het is de vraag van deze tijd hoe de chr. politiek een eigen gezicht kan krijgen. Zijn de aanbevelingen van dit boek het antwoord hierop? Ze lijken veel regulerend en administratief optreden te vergen, De schrijver zegt in zijn voorwoord dat we de suggesties niet te gauw als onrealistisch van de hand moeten wijzen. We zullen zonder fantasie en verbeeldingskracht inderdaad niet verder komen. Mogelijk kunnen de suggesties van dit boek injecties zijn om het denken over deze materie te bevorderen. Gaarne aanbevolen.

L. v. d. W.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen