Het eigen karakter van het verenigingswerk

Vaak hoor je de opmerking maken dat het verenigingswerk (of clubwerk) overbodig wordt, aangezien de jongeren op. school en/of catechisatie toch al genoeg over de Bijbel horen. Zo spreken een aantal jongelui zelf, maar ook ouders. Naar mijn idee is zulk spreken onjuist. Er is namelijk wel terdege verschil tussen de godsdienstles op school, de catechisatie en het verenigingswerk.

Godsdienstles op school

Op school is godsdienst een 'vak', waarin je onderwijs krijgt naast de vele andere vakken. Het is een vak waar je wat voor leren moet (of er wat van terechtkomt is een andere zaak); waar je een cijfer voor krijgt, enz. Het gaat vooral op school om overdracht van kennis. Vanzelfsprekend kan over de stof gesproken of gediscussieerd worden, maar daarbij kan het niet blijven. Het gaat om weten, om kennis. Lang niet altijd wil dat zeggen dat bij het onderwijs het ware geloof een rol speelt. Helaas, kun je wel zeggen. Soms komt het niet verder dan het kennis nemen van een aantal feiten uit de Bijbel en de geschiedenis van de Christelijke Kerk. In menig opzicht gelijkt het 'vak' godsdienst op de andere vakken. Niet zelden gevoelen jongeren zelf het onbevredigende van deze situatie aan. Leent godsdienst zich er eigenlijk wel toe als vak behandeld te worden? In het kader van de school kun je daarop wel 'ja' zeggen, maar als het 'vak' gegeven wordt door iemand die zelf niet gelooft wordt het heel wat moeilijker. Zonder hier diep op de zaken in te gaan, wil ik ook even het feit aan de orde stellen dat dikwijls het godsdienstonderwijs op de scholen aanleiding is tot veel moeilijkheden. Niet zelden worden er tijdens de godsdienstlessen allerlei ideologieën besproken en naar voren gebracht, die meer modern zijn dan dat ze de inhoud van de Bijbel weergeven. De godsdienstlessen worden dan conflictstof in de gezinnen. Heel wat ouders zijn over deze gang van zaken verontrust, zonder er veel aan te kunnen doen, voornamelijk door gebrek aan kennis. Dit verschijnsel mag niet over het hoofd gezien worden. Ook tegen deze achtergrond dringt het grote belang van catechisatie en verenigingswerk sterk naar voren. Juist in de kritische fase van het leven zijn de jongeren sterk gevoelig voor nieuwe dingen, zonder vaak de draagwijdte van het gebodene te kunnen overzien. Verder wil ik in het kader van dit artikel niet op deze zaak ingaan.

Catechisatie

Op de catechisatie komen de jongeren in aanraking met een specifiek stuk kerkewerk. Direct vanuit de kerk, vanuit het geloof worden de jongeren hier aangesproken en onderwezen. De verkondiging van het Woord Gods verbijzondert zich tot onderwijs aan de jongeren (eventueel ook aan ouderen, als zij dat wensen). Ook hierbij is kennisoverdracht van groot belang. Weliswaar kennisoverdracht vanuit de geloofsvisie, maar het gaat er toch om iets te leren verstaan. Vroeger noemde men de catechisatie: de lering. Tegenwoordig spreekt men al weer over het leerhuis. Hoe zouden we vanuit de Schriften kunnen leven als we ze niet kenden? Hoe zouden we God kunnen dienen als we niet wisten Wie Hij was, wat Hij deed en doet? Er moet kennis zijn. Naarmate we kennis verliezen wordt het donkerder om ons heen, maar ook in ons. Zegt de Bijbel niet dat het volk verloren kan gaan omdat er geen kennis meer is ? Op de catechisatie is godsdienst geen 'vak'. Er is wel een zekere plicht of roeping daar naar toe te gaan. Niet vanuit een of andere wet, die in Nederland zou gelden; wel echter binnen de verhoudingen, die in het Verbond van God gelden. Op de catechisatie horen we de inhoud van de Schriften uitleggen binnen de verhouding van God en Zijn volk, binnen dat Verbond. Dat is het specifieke van de catechisatie. Zoals kinderen de regels van een gezin moeten leren verstaan en onderhouden, zo wil dat ook geschieden met de kinderen van het Verbond in het grote 'huisgezin' van God. De overdracht van 'geloofskennis' staat centraal. Natuurlijk past bij die overdracht ook gesprek en niet alleen maar een decreteren hoe het is. Toch blijft de nadruk vallen op deze soort kennis; hoe zou anders het volgende geslacht de aangewezen weg kunnen vervolgen? (Ps. 78).

Nu de vereniging

Op de vereniging of club komt de Bijbel ook aan de orde, maar toch weer anders dan op school of op catechisatie. Hoe dan wel? Je zou kunnen zeggen dat op de vereniging of club geprobeerd wordt de jongeren te leren leven met de Bijbel in het leven van elke dag. Je zou de vereniging een oefenterrein kunnen noemen. Een vereniging is een groep jongeren, die op vrijwillige basis samenkomen om zich met bepaalde zaken bezig te houden. Naar school 'moet' je; dat zegt de wet. Naar de catechisatie behoren we te gaan, krachtens het Verbond van God. Naar de vereniging mag je gaan. Dat is een vrijwillige zaak. Dat wil niet zeggen dat het dan een onbelangrijke zaak is. Helemaal niet. Als je samen met de Bijbel bezig bent, wordt het hele leven onder de loupe genomen. In het leven wil de Here het in elk opzicht voor het zeggen hebben, in je werk, in het gezin, in je verhouding tot Hem en tot anderen, bij onze ontspanning, in allerlei taken die we hebben. Zoals het leven uiteenwaaiert in allerlei facetten, zo zullen de activiteiten van de vereniging dat ook doen. Samen bezig zijn is heel belangrijk; daarin leren we verstaan wat het zeggen wil in een gemeenschap te mogen leven. Dat woord gemeenschap is een typisch Christelijke zaak. Alle mensen zijn gelukkig niet gelijk. Er is variatie onder de mensen. Mensen vullen elkaar aan. Samen kan en mag je iets zijn; samen ben je sterker dan alle individuen bij elkaar opgeteld. Is de kerk niet een gemeenschap? Als het goed is: ja. Die gemeenschap wordt een lichaam genoemd, het lichaam van Christus. Aan een lichaam bevinden zich allerlei leden, hand, voet, oog, mond, enz. Samen vormen ze één lichaam. Iets van die gemeenschap kun je leren kennen op een vereniging waar de Bijbel centraal staat. Daar wil dezelfde Geest als die in de Kerk woont, werken. Samen bezig zijn leert ons: voor de ander in te staan als die het moeilijk heeft; leert ons inzien dat niet alle mensen gelijk zijn, maar dat wel alle een taak hebben; leert ons samen iets voor anderen te doen. Zo zou je door kunnen gaan. Wanneer je hierover verder denkt is het begrijpelijk dat op de vereniging van alles en nog wat gedaan en beleefd kan worden. De vereniging wil een stuk ontspanning geven; wil een stuk vorming zijn van je persoonlijkheid; wil je ook toerusten voor het volle leven in de maatschappij; wil ons ook leren samen metterdaad de Here te dienen. Zoals ieder zien kan is zo samen bezig zijn met de Bijbel helemaal geen achterhaalde zaak, maar eigenlijk volop actueel. Juist nu in onze tijd de vraagstukken ingewikkeld zijn, de mogelijkheden tot afdwalen groot, is het bijzonder belangrijk te leren samen op te trekken. Hoeveel keer zijn er al geen mensen achtergebleven omdat er eigenlijk niemand naar hen om zag?

Wanneer we het verenigingswerk vanuit dit gezichtspunt bezien valt er naast het genoemde nog wat op te merken. De gemeente van de Here Jezus Christus heeft in de toekomst leden nodig, die wat weten, die zich ergens voor kunnen en willen geven. Zonder goed toegeruste leden verdort de gemeente, zakt het geloofsleven ineen. Er zal ook kader moeten zijn om later in allerlei commissies, in kerkeraden, in functies, op verantwoorde wijze een plaats in te nemen. Hoeveel ouderen zijn er nu niet die met vreugde en dankbaarheid terugzien op hun verenigingstijd? Velen hebben daar voor het leven heel wat opgestoken. De verenigingen vormen een goed oefenterrein. Wie zou dat niet nodig hebben? Niemand zet een klein kind zomaar midden in het drukke verkeer. Wat stappen velen dan, in vergelijking daarmee, weinig toegerust het leven in.

Als laatste wil ik nog een punt noemen dat in onze tijd van groot belang is. Op het ogenblik maakt een nieuwe theologie (een ideologie) zich breed. De mens zal het Koninkrijk Gods op aarde bewerkstelligen, desnoods met geweld. Het is een en al mens wat de klok slaat. Er is nauwelijks aandacht voor God de Here meer over. Daar zullen we niet aan mee kunnen doen. Het zal ook blijken dat deze nieuwe inzet dood loopt, zoals al zoveel doodgelopen is dat niet op Gods Woord gefundeerd was. Juist de jongeren hebben het dringend nodig (en de ouderen eigenlijk niet minder) om werkelijk vanuit de Schrift te leren leven. Al wat daaraan gedaan wordt is een machtig mooie zaak. Er is niet beter dan de Here te dienen vanaf onze jonge jaren. Daarom is het ook echt nodig de actie 'Graag Gedaan', die de jongeren binnenkort gaan houden, te steunen. Verenigingswerk is een stukje gemeente-opbouw onder de jeugd. We stellen onze jonge mensen toch niet teleur? Kom aan, we doen mee. De jongeren houden hun actie en wij zullen geven en ons inzetten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen